Journals / ADALYA / 2015 / Cilt: 0 - Sayı: 18

Christianity in Lycia: From its beginnings to the Triumph of Orthodoxy

Lykia da Hıristiyanlık: Başlangıcından Ortodoksluğun Zaferi ne kadar

Journal
ADALYA
Pages
259–288
Publication Date
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

ConstantinusunnaibesiIreneninİznikteVII.EkümenikKonsilitoplayıpikonatapınımının yasalhalegetirmesinekadarsessizkalmayıtercihetmişolabilirler.BukararV.LeontarafındanreddedilerekİkonoklazmanınikincievresinibaşlatmasınakarşınIII.Mikhaelinnaibesi Theodoranın843teConstantinopolisteSynodtoplamasıve OrtodoksluğunZaferiilebudönemsonaermiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:LykiadaHıristiyanlığınkökeniciddibirşekildeincelenmemiştir.BununbaşlıcasebebiAziz PaulosunM.S.46/47-57yıllarıarasındaAnadoludakimisyoneretkinliğininLykiayaulaşmadığı, veböyleceLykiahalkının325yılındaİzniktetoplananKonsildeHıristiyanlığaimparatorluk desteğiverilmesiöncesiyenidinegeçişininyavaşolduğuşeklindekigenelkanıdır.Benzer şekilde843yılındakiConstantinopolisSynodunakadarbueyalettediningelişimineçokaz dikkatedilmiştir.Aslındabu,modernDoğuOrtodoksKilisesinindoğumunagidenkilitaşa- malardanbiridir,çünküaynıyıl11MartPazargünüİkonoklazmanınkesinliklelanetlenmesini, yanibugün OrtodoksluğunZaferiolarakkutlananolayıanmaamacıylaözelbirayiniçerir.Ne varki,bumakaledegösterileceğigibi,M.S.1.yy.ınortasından9.yy.ınortasınakadargeçen 800yıllıksüredeHıristiyanlığınkökeniveyayılımınıizlememizivebudönemedamgasınıvu- rançeşitlidoktrinlerekarşıLykiaKilisesinintepkisideğerlendirmemizisağlayacakyeterliveriye sahibiz.AslındaHıristiyanlaştırmaçabalarınınLykiayakadaruzandığınavehenüzM.S.100yılına gelinmedenMyragibiyerlerdeaktifbirHıristiyancemaatininvarlığınadairiknaedicikanıt mevcuttur.Üstelik,yazılıkaynaklardanLykiadaM.S.325yılıöncesindeazsayıdaamaönemli martyrinbulunduğuöğrenilmektedir.BunakarşınArykandadanM.S.311yılınaaitepigrafik kayıtlareyaletteosıradagöreceçoksayıdaHıristiyanbulunduğunuteyitetmektedir.Dahada ilginci,birçokaçıdan,LykialıHıristiyanlarınMesihİsanıngerçekdoğasıkonusundakidok- trinlerdenvedeözellikleAriusungeliştirdiğiAriusçulukdogmasındançoketkilendiğinedair belirtilervardır.BuözellikleAriusunradikalöğretisiyleyüzleşmekiçinİzniktedüzenlenen325 yılındakiİznikKonsilineeyalettentekbirtemsilciningönderilmeşeklindenanlaşılmaktadır.LykiadakiİznikAkdiniizlemeyengeleneklerinetkisinin381yılındakiII.EkümenikKonsile kadarbüyükorandaazaldığıgörülmektedirçünküdokuztaneLykialıpiskoposKilisenin sahiplendiğiİznik-ConstantinopolisAkdineimzaatmıştır.YinedeelimizdekikanıtlarLykia KilisesininunsurlarınınİsaMesihindoğasıhususundaresmiİzniktemelligörüşleçokmutlu olmayandingörevlilerinidinlemeyehazırolduğunugöstermektedir.IV.EkümenikKonsilinkararları471yılınagelindiğindeyerleşmişti.OyılConstantinopolis tarafındandoğrudanveyadolaylıolarakkontroledilentaşrakiliselerininpiskoposları,arala- rında21iLykiadanolmaküzere,Kalkhedonkanonlarınıkabulettiklerinibizzatteyitettiler, böyleceKiliseyebirçeşitbirlikhissisağladılar.Ancakbubirlik,monofizitliğilanetlemeyen monofizit-lehdarıİmparatorZenontarafından482yılındaHenotikonunyayınlanmasıyla ciddişekildesarsıldı.BununlaortayaçıkananlaşmazlıkIustinianuszamanında553yılında ConstantinopolistetoplananV.EkümenikKonsildeNasturilikvediğertümyandaşinançların tekrarlanetlenmesinekadarsürdü.Buhusustaşunudabelirtmekgerekir:İznikikabuletmeyeninançlarınbuvedahaöncekilanetlenmelerinekarşın7.yy.ınbaşlarınakadarLykianın çeşitlibölgelerindemonofizitlikvebenzeridoktrinlerinetkisininsürdüğünedairkuvvetliimalar mevcuttur.VI.EkümenikKonsilin680-681deConstantinopolistetoplanmasınaveİznik- ConstantinopolisAkdininöneminitekrarteyitetmesinekadargeçensüredeLykiaKilisesi, İznikAkdiniizlemedebirleşmişvebukonsilinİsaMesihinmonofizitveyabenzeriyorumunu destekleyenherhangibirdogmayılanetlemesindehemfikirgörünmektedir.BukararDoğuve BatıOrtodoksveŞarkOrtodoksKiliseleriarasındaartanayrımıbiçimlendirmişolmasınakarşın KüçükAsyadakiveRomaİmparatorluğunungerikalanındakikiliselereuyumgetirmiştir.Bu uyumerken8.yy.daİmparatorIII.Leonunikonalarınrolüüzerindekitartışmalaraikonalarılanetleyereksonvermesinekadarsürmüştür.BunuizleyenİkonoklazmadönemiLykiaKilisesini debölmüşolabilir,çünküMyralıNiketas824yılındaikonaseverSofuLouiseİkonoklazmayı kucaklamasıiçinelçigönderilmişti.Öyleki,eyalettekiikonaseverilerigelenler787yılındaVI.
📊
Key Findings & Data:LykiadaHıristiyanlığınkökeniciddibirşekildeincelenmemiştir.BununbaşlıcasebebiAziz PaulosunM.S.46/47-57yıllarıarasındaAnadoludakimisyoneretkinliğininLykiayaulaşmadığı, veböyleceLykiahalkının325yılındaİzniktetoplananKonsildeHıristiyanlığaimparatorluk desteğiverilmesiöncesiyenidinegeçişininyavaşolduğuşeklindekigenelkanıdır.Benzer şekilde843yılındakiConstantinopolisSynodunakadarbueyalettediningelişimineçokaz dikkatedilmiştir.Aslındabu,modernDoğuOrtodoksKilisesinindoğumunagidenkilitaşa- malardanbiridir,çünküaynıyıl11MartPazargünüİkonoklazmanınkesinliklelanetlenmesini, yanibugün OrtodoksluğunZaferiolarakkutlananolayıanmaamacıylaözelbirayiniçerir.Ne varki,bumakaledegösterileceğigibi,M.S.1.yy.ınortasından9.yy.ınortasınakadargeçen 800yıllıksüredeHıristiyanlığınkökeniveyayılımınıizlememizivebudönemedamgasınıvu- rançeşitlidoktrinlerekarşıLykiaKilisesinintepkisideğerlendirmemizisağlayacakyeterliveriye sahibiz.AslındaHıristiyanlaştırmaçabalarınınLykiayakadaruzandığınavehenüzM.S.100yılına gelinmedenMyragibiyerlerdeaktifbirHıristiyancemaatininvarlığınadairiknaedicikanıt mevcuttur.Üstelik,yazılıkaynaklardanLykiadaM.S.325yılıöncesindeazsayıdaamaönemli martyrinbulunduğuöğrenilmektedir.BunakarşınArykandadanM.S.311yılınaaitepigrafik kayıtlareyaletteosıradagöreceçoksayıdaHıristiyanbulunduğunuteyitetmektedir.Dahada ilginci,birçokaçıdan,LykialıHıristiyanlarınMesihİsanıngerçekdoğasıkonusundakidok- trinlerdenvedeözellikleAriusungeliştirdiğiAriusçulukdogmasındançoketkilendiğinedair belirtilervardır.BuözellikleAriusunradikalöğretisiyleyüzleşmekiçinİzniktedüzenlenen325 yılındakiİznikKonsilineeyalettentekbirtemsilciningönderilmeşeklindenanlaşılmaktadır.LykiadakiİznikAkdiniizlemeyengeleneklerinetkisinin381yılındakiII.EkümenikKonsile kadarbüyükorandaazaldığıgörülmektedirçünküdokuztaneLykialıpiskoposKilisenin sahiplendiğiİznik-ConstantinopolisAkdineimzaatmıştır.YinedeelimizdekikanıtlarLykia KilisesininunsurlarınınİsaMesihindoğasıhususundaresmiİzniktemelligörüşleçokmutlu olmayandingörevlilerinidinlemeyehazırolduğunugöstermektedir.IV.EkümenikKonsilinkararları471yılınagelindiğindeyerleşmişti.OyılConstantinopolis tarafındandoğrudanveyadolaylıolarakkontroledilentaşrakiliselerininpiskoposları,arala- rında21iLykiadanolmaküzere,Kalkhedonkanonlarınıkabulettiklerinibizzatteyitettiler, böyleceKiliseyebirçeşitbirlikhissisağladılar.Ancakbubirlik,monofizitliğilanetlemeyen monofizit-lehdarıİmparatorZenontarafından482yılındaHenotikonunyayınlanmasıyla ciddişekildesarsıldı.BununlaortayaçıkananlaşmazlıkIustinianuszamanında553yılında ConstantinopolistetoplananV.EkümenikKonsildeNasturilikvediğertümyandaşinançların tekrarlanetlenmesinekadarsürdü.Buhusustaşunudabelirtmekgerekir:İznikikabuletmeyeninançlarınbuvedahaöncekilanetlenmelerinekarşın7.yy.ınbaşlarınakadarLykianın çeşitlibölgelerindemonofizitlikvebenzeridoktrinlerinetkisininsürdüğünedairkuvvetliimalar mevcuttur.VI.EkümenikKonsilin680-681deConstantinopolistetoplanmasınaveİznik- ConstantinopolisAkdininöneminitekrarteyitetmesinekadargeçensüredeLykiaKilisesi, İznikAkdiniizlemedebirleşmişvebukonsilinİsaMesihinmonofizitveyabenzeriyorumunu destekleyenherhangibirdogmayılanetlemesindehemfikirgörünmektedir.BukararDoğuve BatıOrtodoksveŞarkOrtodoksKiliseleriarasındaartanayrımıbiçimlendirmişolmasınakarşın KüçükAsyadakiveRomaİmparatorluğunungerikalanındakikiliselereuyumgetirmiştir.Bu uyumerken8.yy.daİmparatorIII.Leonunikonalarınrolüüzerindekitartışmalaraikonalarılanetleyereksonvermesinekadarsürmüştür.BunuizleyenİkonoklazmadönemiLykiaKilisesini debölmüşolabilir,çünküMyralıNiketas824yılındaikonaseverSofuLouiseİkonoklazmayı kucaklamasıiçinelçigönderilmişti.Öyleki,eyalettekiikonaseverilerigelenler787yılındaVI.
💡
Conclusion & Impact:ConstantinusunnaibesiIreneninİznikteVII.EkümenikKonsilitoplayıpikonatapınımının yasalhalegetirmesinekadarsessizkalmayıtercihetmişolabilirler.BukararV.LeontarafındanreddedilerekİkonoklazmanınikincievresinibaşlatmasınakarşınIII.Mikhaelinnaibesi Theodoranın843teConstantinopolisteSynodtoplamasıve OrtodoksluğunZaferiilebudönemsonaermiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

LykiadaHıristiyanlığınkökeniciddibirşekildeincelenmemiştir.BununbaşlıcasebebiAziz PaulosunM.S.46/47-57yıllarıarasındaAnadoludakimisyoneretkinliğininLykiayaulaşmadığı, veböyleceLykiahalkının325yılındaİzniktetoplananKonsildeHıristiyanlığaimparatorluk desteğiverilmesiöncesiyenidinegeçişininyavaşolduğuşeklindekigenelkanıdır.Benzer şekilde843yılındakiConstantinopolisSynodunakadarbueyalettediningelişimineçokaz dikkatedilmiştir.Aslındabu,modernDoğuOrtodoksKilisesinindoğumunagidenkilitaşa- malardanbiridir,çünküaynıyıl11MartPazargünüİkonoklazmanınkesinliklelanetlenmesini, yanibugün OrtodoksluğunZaferiolarakkutlananolayıanmaamacıylaözelbirayiniçerir.Ne varki,bumakaledegösterileceğigibi,M.S.1.yy.ınortasından9.yy.ınortasınakadargeçen 800yıllıksüredeHıristiyanlığınkökeniveyayılımınıizlememizivebudönemedamgasınıvu- rançeşitlidoktrinlerekarşıLykiaKilisesinintepkisideğerlendirmemizisağlayacakyeterliveriye sahibiz.AslındaHıristiyanlaştırmaçabalarınınLykiayakadaruzandığınavehenüzM.S.100yılına gelinmedenMyragibiyerlerdeaktifbirHıristiyancemaatininvarlığınadairiknaedicikanıt mevcuttur.Üstelik,yazılıkaynaklardanLykiadaM.S.325yılıöncesindeazsayıdaamaönemli martyrinbulunduğuöğrenilmektedir.BunakarşınArykandadanM.S.311yılınaaitepigrafik kayıtlareyaletteosıradagöreceçoksayıdaHıristiyanbulunduğunuteyitetmektedir.Dahada ilginci,birçokaçıdan,LykialıHıristiyanlarınMesihİsanıngerçekdoğasıkonusundakidok- trinlerdenvedeözellikleAriusungeliştirdiğiAriusçulukdogmasındançoketkilendiğinedair belirtilervardır.BuözellikleAriusunradikalöğretisiyleyüzleşmekiçinİzniktedüzenlenen325 yılındakiİznikKonsilineeyalettentekbirtemsilciningönderilmeşeklindenanlaşılmaktadır.LykiadakiİznikAkdiniizlemeyengeleneklerinetkisinin381yılındakiII.EkümenikKonsile kadarbüyükorandaazaldığıgörülmektedirçünküdokuztaneLykialıpiskoposKilisenin sahiplendiğiİznik-ConstantinopolisAkdineimzaatmıştır.YinedeelimizdekikanıtlarLykia KilisesininunsurlarınınİsaMesihindoğasıhususundaresmiİzniktemelligörüşleçokmutlu olmayandingörevlilerinidinlemeyehazırolduğunugöstermektedir.IV.EkümenikKonsilinkararları471yılınagelindiğindeyerleşmişti.OyılConstantinopolis tarafındandoğrudanveyadolaylıolarakkontroledilentaşrakiliselerininpiskoposları,arala- rında21iLykiadanolmaküzere,Kalkhedonkanonlarınıkabulettiklerinibizzatteyitettiler, böyleceKiliseyebirçeşitbirlikhissisağladılar.Ancakbubirlik,monofizitliğilanetlemeyen monofizit-lehdarıİmparatorZenontarafından482yılındaHenotikonunyayınlanmasıyla ciddişekildesarsıldı.BununlaortayaçıkananlaşmazlıkIustinianuszamanında553yılında ConstantinopolistetoplananV.EkümenikKonsildeNasturilikvediğertümyandaşinançların tekrarlanetlenmesinekadarsürdü.Buhusustaşunudabelirtmekgerekir:İznikikabuletmeyeninançlarınbuvedahaöncekilanetlenmelerinekarşın7.yy.ınbaşlarınakadarLykianın çeşitlibölgelerindemonofizitlikvebenzeridoktrinlerinetkisininsürdüğünedairkuvvetliimalar mevcuttur.VI.EkümenikKonsilin680-681deConstantinopolistetoplanmasınaveİznik- ConstantinopolisAkdininöneminitekrarteyitetmesinekadargeçensüredeLykiaKilisesi, İznikAkdiniizlemedebirleşmişvebukonsilinİsaMesihinmonofizitveyabenzeriyorumunu destekleyenherhangibirdogmayılanetlemesindehemfikirgörünmektedir.BukararDoğuve BatıOrtodoksveŞarkOrtodoksKiliseleriarasındaartanayrımıbiçimlendirmişolmasınakarşın KüçükAsyadakiveRomaİmparatorluğunungerikalanındakikiliselereuyumgetirmiştir.Bu uyumerken8.yy.daİmparatorIII.Leonunikonalarınrolüüzerindekitartışmalaraikonalarılanetleyereksonvermesinekadarsürmüştür.BunuizleyenİkonoklazmadönemiLykiaKilisesini debölmüşolabilir,çünküMyralıNiketas824yılındaikonaseverSofuLouiseİkonoklazmayı kucaklamasıiçinelçigönderilmişti.Öyleki,eyalettekiikonaseverilerigelenler787yılındaVI. ConstantinusunnaibesiIreneninİznikteVII.EkümenikKonsilitoplayıpikonatapınımının yasalhalegetirmesinekadarsessizkalmayıtercihetmişolabilirler.BukararV.LeontarafındanreddedilerekİkonoklazmanınikincievresinibaşlatmasınakarşınIII.Mikhaelinnaibesi Theodoranın843teConstantinopolisteSynodtoplamasıve OrtodoksluğunZaferiilebudönemsonaermiştir.

🔖

Cite This Article

BENNETT, J. (2022). Christianity in Lycia: From its beginnings to the Triumph of Orthodoxy. ADALYA, Cilt: 0 - Sayı: 18, 259–288. https://ajindex.com/articles/428119

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. Alkan 2011 M. Alkan, “Parerga to the Stadiasmus Patarensis (8): On the named places in the journeys of sacrifice recorded in the Vita of Saint Nicholas of Holy Sion”, Gephyra 8, 2011, 990-124. Asano 2010 K. Asano (ed.), The Island of St. Nicholas. Excavation and Research of Gemiler Island Area, Lycia, Turkey (2010). Anrich 1913-1917
  2. G. Anrich, Hagios Nikolaos: der heilige Nikolaos in der griechischen Kirche, 2 vols. (1913-1917) Barnes 1968 T. D. Barnes, “Legislation against Christians”, JRS 58, 1968, 32-50. Bennett 2011 J. Bennett, ‘Why did Claudius annex Lycia?”, Adalya 14, 2011, 119-136. Bonwetsch 1917
  3. G. N. Bonwetsch, Methodius (1917). Bowersock 1994
  4. G. W. Bowersock, Martydom and Rome (1995). Çevik et al. 2010 N. Çevik – Ö. Çömezoğlu – H. S. Öztürk – İ. Türkoğlu, “A Unique Discovery in Lycia: The Ancient Synagogue at Andriake, Port of Myra”, Adalya 13, 2010, 335-366. Delehaye 1902 H. Delehaye (ed.), Synaxarium ecclesiae Constantinopolitanae: e Codice Sirmondiano nunc Berolinensi, adiectis synaxariis selectis (1902). Elliot 2005
  5. J. K. Elliot, The Apocryphal New Testament: A Collection of Apocryphal Christian Literature in an English Translation (2005). Esler 2000 P. F. Esler (ed.), The Early Christian World (2000). Fedalto 1988
  6. G. Fedalto, Hierarchi ecclesiastica orientalis 1 (1988). Foss 1994 C. Foss, “The Lycian Coast in the Byzantine Age”, DOP 48, 1994, 1-52. Frend 2000 W. H. C. Frend, “Martyrdom and Political Oppression, in: P. F. Esler, (ed.), The Early Christian World (2000) 815-839. Gelzer et al. 1898 H. Gelzer – H. Hilgenfeld – O. Cuntz, Patrum Nicaenorum nomina Latinae, Graece, Coptice, Syriace, Arabice, Armeniace (1898). Hatlie 2007
  7. P. Hatlie, The Monks and Monasteries of Constantinople, ca. 350-850 (2007). Haenchen 1971
  8. E. Haenchen, The Acts of the Apostles. A Commentary (1971). Hanson 1988
  9. R. P. C. Hanson, The Search for the Christian Doctrine of God: The Arian Controversy 318-381
  10. AD (1988). Harrison 1963 R. M. Harrison, “Churches and Chapels of Central Lycia”, AnatSt 13, 1963, 117-151. Harrison 2001
  11. R. M. Harrison, Mountain and Plain. W. Young (ed.) (2001) Hellenkemper 1994 H. Hellenkemper, “Early Church Architecture in Southern Asia Minor”, in: K. Palmer (ed.), Churches built in ancient times (1994) 213-238 Klutz 2000 T. Klutz, “Paul and the Development of Gentile Christianity’, in: P. F. Esler, (ed.), The Early Christian World (2000) 168-197. Lackner 1980 W. Lackner, “Eine unedierte Passion der Märtyrer Nikandros und Hermaios (BHG 2295)”,