Abstract
-
Özet
Bu makalede Limyra antik kentinden alınan seramik örneklerin ilk petrografik analizlerinin sonuçları verilmektedir. Analizlerin amacı, Limyra kent alanındaki Roma Hamam Yapısı Batı Kapısı, Doğu Kapısı ve Batı kentteki 9 no.lu sondaj gibi değişik kazılardan gün ışığına çıkartılmış MS 1.-7. yy. arasına tarihlenen ve kendi içerisinde makroskopik olarak bir grup oluşturan seramiklerin hammadde kaynaklarının antik kent çevresindeki coğrafyada yerlerinin belirlenmesidir. Yapılan bu petrografik analizler Finike Körfezi coğrafyasında Limyra’nın seramik üretimine dair ilk verileri sunmaktadır. Analizlerin en önemli sonucu belirli formlar ve amaçlar için farklı kil hammaddesinin kullanılmış olduğunun belirlenmesidir. Yerel olduğu düşünülen çanak çömleklerin yanı sıra pişmiş toprak yapı malzemesi de analiz edilmiştir. Mineral ve kaya bileşenlerine dayanan toplam yedi petrografik doku grubu (petrofabrik) belirlenmiştir. Bunlardan dördü kalkerli kil matriksi ve farklı miktar ve büyüklükteki diyorit parçalarının varlığı ile karakterize edilir: LIM-CALC/DIORITE_01, LIM-CALC/DIORITE_02, LIM-CALC/DIORITE_03, LIM-CALC_01). Diğer üç petrografik doku grubunun (LIM-CHERT_01, LIM-CHERT_02, LIM-CHERT_03) özelliği hepsinin çört (silisli şist) ve radyolarit içermesi ve bileşiminde ayrıca mikritik kalker bulundurmasıdır. Bu petrografik dokuların içerdiği maddelerin tanecik büyüklüğü ve miktarı da kendi aralarında değişebilmektedir. Jeolojik harita yardımıyla Limyra seramiklerinin hammaddesinin gelebileceği iki kil yatağı tespit edilebilmiştir. Bu tespit, çömlekçi ustalarının ofiyolitli formasyonların bulunduğu Finike Körfezi’nin doğusundaki kil yataklarını tercih ettiklerini göstermektedir. Seramiklerin tipolojik tasnifi ve petrografik inceleme sonuçları bir arada değerlendirildiği zaman Knidos tipi ve Girit stili kapların Limyra yerel-bölgesel seramik atölyelerinde üretildiği ve benzer kil malzemenin Erken İmparatorluk Dönemi’nden Bizans Dönemi’ne kadar kullanılmış olduğu belirlenmiştir. Limyra seramik repertuarının detaylı sınıflandırılması ve tanımı bu bölgedeki ilk petrografik referans gruplarının oluşturulmasını sağlamış ve hem Likya hem de çevresindeki pişmiş toprak eserlere yönelik gelecekte yapılacak çalışmalara bir temel oluşturmuştur. Çalışmaların en önemli sonucu ise bölgesel seramik stillerinin ve bir mikro-bölge içerisinde iç bağlantıların belgelenmiş olmasıdır.