Bu makalede Tâhirü'l-Mevlevî gibi Fars edebiyâtı konusunda uzman bir kalemin ürünü olan bu tercümenin genel üslûbunu yansıttığını düşündüğümüz bir numûnesine yer verilecektir
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:Tefsîr-i Hüseynî, daha yaygın adıyla Mevâhib-i Aliyye Hüseyin Vâiz-i Kâşifî tarafından Farsça kaleme alınmış muhtasar bir tefsirdir.
📊
Key Findings & Data:Mevâhib-i Aliyye, Osmanlı ulemasının dikkatini çok erken bir dönemde çekmiş, muhtelif şahıslar tarafından Osmanlı Türkçesi’ne tercümeleri yapılmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Bu makalede Tâhirü'l-Mevlevî gibi Fars edebiyâtı konusunda uzman bir kalemin ürünü olan bu tercümenin genel üslûbunu yansıttığını düşündüğümüz bir numûnesine yer verilecektir
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Tefsîr-i Hüseynî · Mevâhib-i Aliyye · Hüseyin Vâiz-i Kâşifî
Özet
Tefsîr-i Hüseynî, daha yaygın adıyla Mevâhib-i Aliyye Hüseyin Vâiz-i Kâşifî tarafından Farsça kaleme alınmış muhtasar bir tefsirdir. Mevâhib-i Aliyye, Osmanlı ulemasının dikkatini çok erken bir dönemde çekmiş, muhtelif şahıslar tarafından Osmanlı Türkçesi’ne tercümeleri yapılmıştır. Bu tercümelerden biri ve en sonuncusu da Tâhirü'l-Mevlevî’nin Fâtiha ve Bakara sûresinin sonuna kadar olan kısmını ihtiva eden ve kayıp olduğu düşünülen Tefsîr-i Hüseynî Tercümesi’dir. Bu makalede Tâhirü'l-Mevlevî gibi Fars edebiyâtı konusunda uzman bir kalemin ürünü olan bu tercümenin genel üslûbunu yansıttığını düşündüğümüz bir numûnesine yer verilecektir
ARPA, R. (2014). Tâhirü'l-Mevlevî'nin Tefsîr-i Hüseynî Tercümesi’nden Bir Numûne. Usul İslam Araştırmaları, Sayı: 21, 129–146. https://ajindex.com/articles/421398
A. Bayram-M. Sadi Çöğenli, Seyfettin Özege Bağış Kitapları Kataloğu, Atatürk Üniversi- tesi Basımevi, Erzurum 1978.
Abay, Muhammed, “Osmanlı Döneminde Yazılan Tefsir ile İlgili Eserler Bibliyografya- sı”, Divan İlmî Araştırmalar, sy. 6, İstanbul 1999, s. 298. Bayraktar, Mehmet, Kutlu Müderris İdris-i Bitlisî, İstanbul 2006.
Bilmen, Ömer Nasûhi, Büyük Tefsir Tarihi, İstanbul 1973.
Birışık, Abdülhamit, Osmanlıca Tefsir Tercümeleri ve Hüseyin Vâiz-i Kâşifî’nin Mevâhib-i Aliyye’si, İslâmî Araştırmalar, XVII/1, Ankara 2004. Bursalı Mehmed Tâhir, Osmanlı Müellifleri, İstanbul 1333-1342. ______, Osmanlılar Zamanında Yetişen Kırım Müellifleri, İstanbul 1335. Derin, Süleyman, Abdurrahman Sami'nin Hayatı, Eserleri ve Tefsîr-i Fatiha-i Şerife Risalesi (Yüksek Lisans Tezi, İstanbu 1993), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilim- ler Enstitüsü. Güngör, Zülfikar, Beyânü’l-Hak’dan: Mevlânâ Hüseyin Vâiz ve Tefsîr-i Hüseynî, Tasav- vuf, yıl 3, sy. 9, Temmuz-Aralık Ankara 2002.
İnal, İbnülemin Mahmut Kemal, Son Asır Türk Şairleri, MEB Yay. İstanbul 1970. İsmâil Ferruh Efendi Tefsîr-i Mevâkib, Şirket-i Sahâfiye-i Osmâniye Matbaası, İstanbul 1320 (Tefsîr-i Tibyan ile birlikte). Kahraman, Alim, “Tâhirülmevlevî”, DİA, XXXIX, İstanbul 2010.
Karaismailoğlu, Adnan, “Hüseyin Vâiz-i Kâşifî”, DİA, XIX, İstanbul 1999.
Katip Çelebi, Hacı Halife Mustafa b. Abdullah, Keşfü’z-zunûn, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1971.
Özcan, Abdülkadir, “İdris-i Bitlisî”, DİA, İstanbul 1999, XXI, 485-488. ______, “Ebülfazl Mehmed Efendi”, DİA, İstanbul 1994, X, 356-357. Süreyyâ, Mehmet, Sicilli Osmânî, İstanbul 1308-1315, I, 171-172.
Şentürk, Atilla, Tahir'ül Mevlevi Hayatı ve Eserleri, Nehir Yayınları; İstanbul 1991. Tâhirü’l-Mevlevî, “Mevlânâ Hüseyin Vâiz ve Tefsîr-i Hüseynî”, Beyânü’l-Hak, sy. 41, 21 Şaban 1327/24 Ağustos 1325, s. 916. ______, “Bir Cevap”, İslam Yolu, nr. 64, 22 Aralık 1949. ______, “Kısm-ı Mahsûs-Tefsir-i Hüseynî'den Sûre-i Fâtiha Tercümesi”, Mihverü'l ulûm, 14 Şubat 1327/ 9 Rebiülevvel 1330 sy. 5, s. 79. ______, “Kısm-ı Mahsûs-Tercüme-i Tefsir -i Hüseynî'den Sûretü'l-Bakara”, Mihverü'l ulûm, 27 Rebiülahir 1330/2 Nisan 1328, sy. 7, s. 111-112.