Journals / Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2015 / Sayı: 37

AN ANONYMOUS CÜMCÜME STORY RE-WRITTEN IN THE SHAPE OF PROSE

DÜZYAZI ŞEKLİNDE YENİDEN YAZILAN ANONİM BİR CÜMCÜME HİKÂYESİ

Pages
387–414
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In our study, this text was introduced by being transferred to the new characters, the motif sequence of the story were compared with copies of mesnevi, the motifs of skull and the resurrection from bones showing characteristic features were mentioned broadly, the examples of these motifs that can be detected in Turkish folk narratives were shown.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Dâsitân-ı Cümcüme Sultan written by Hüsam Kâtib in the 14th century is a little poem in religious-didactic nature quoted from Feridüddin Attar's work.
📊
Key Findings & Data:The subject in the story is that Jesus encountered with a skull and resurrected it.
💡
Conclusion & Impact:In our study, this text was introduced by being transferred to the new characters, the motif sequence of the story were compared with copies of mesnevi, the motifs of skull and the resurrection from bones showing characteristic features were mentioned broadly, the examples of these motifs that can be detected in Turkish folk narratives were shown.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Dâsitân-ı Cümcüme Sultan written by Hüsam Kâtib in the 14th century is a little poem in religious-didactic nature quoted from Feridüddin Attar's work. The subject in the story is that Jesus encountered with a skull and resurrected it. Although the chapters in which the affairs the skull experienced in hell were discussed in a fantastic level, the text earned a didactic feature by giving news from the conditions in the hell to people. The mesnevi samples of the story found in journals and conks in various libraries were processed by different researchers. The only sample of prose that can be detected in Turkish literature is the text entitled Hazâ Kitâb-ı Cümcüme-i Mübârek which we examined in our study. In our study, this text was introduced by being transferred to the new characters, the motif sequence of the story were compared with copies of mesnevi, the motifs of skull and the resurrection from bones showing characteristic features were mentioned broadly, the examples of these motifs that can be detected in Turkish folk narratives were shown.

Özet

14. yüzyılda Hüsam Kâtib tarafından yazılmış olan Dâsitân-ı Cümcüme Sultan, Feridüddin Attâr'ın eserinden iktibas edilen dinî-didaktik mahiyette küçük bir manzumedir. Hikâyede Hz. İsa'nın yol üzerinde bir kuru kafa ile karşılaşması ve kuru kafayı diriltmesi konu edilmiştir. Kuru kafanın cehennemde başından geçen olayların anlatıldığı bölümler fantastik bir düzlemde ele alınmış olmakla birlikte; insanlara cehennem ahvalinden haberler verilmek suretiyle metin didaktik bir özellik kazanmıştır. Hikâyenin değişik kütüphanelerdeki mecmua ve cönklerde bulunan mesnevi örnekleri çeşitli araştırmacılar tarafından işlenmiştir. Türk edebiyatında tespit edilebilen tek mensur örnek ise çalışmamızda incelediğimiz Hazâ Kitâb-ı Cümcüme-i Mübârek başlıklı metindir. Çalışmamızda bu metin yeni harflere aktarılarak tanıtılmış, hikâyenin motif sırası mesnevi nüshalarıyla karşılaştırılmış, hikâyede karakteristik özellik gösteren kuru kafa ve kemikten diriltme motifleri üzerinde geniş olarak durulmuş, söz konusu motiflerin Türk halk anlatılarında tespit edilebilen örnekleri gösterilmiştir.

🔖

Cite This Article

DAŞDEMİR, Ö. (2015). AN ANONYMOUS CÜMCÜME STORY RE-WRITTEN IN THE SHAPE OF PROSE. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı: 37, 387–414. https://ajindex.com/articles/409033

References (18)

  1. AÇA, Mehmet (2002). "Şamanlığa Geçişteki Ölüp Dirilme Ritüelinden Türk Destanlarındaki Ölüp Dirilmeye", Millî Folklor, C.VII (54): 75-85.
  2. ATNUR, Gülhan (2010). "Sibirya'daki Bazı Türk Boylarının Destanlarında Halk Hekimliği Uygulamaları", Bilig, (55): 51-70.
  3. BANARLI, Nihad Sâmi (2004).
  4. Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, C. II, İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yay. BAYDEMİR, Hüseyin (2010). "Bâbürnâme'de Folklorik ve Etnografik Unsurlar", Gazi Türkiyat Türkoloji Araştırmaları Dergisi, (7): 107-134.
  5. CUNBUR, Müjgân (1977). "Cimcime Sultan Destanı", Türk Folkloru Araştırmaları Yıllığı 1976, Ankara: Kültür Bakanlığı MFAD Yay., 39-54.
  6. DİLEK, İbrahim (2010). "Sibirya Türk Destanlarında Kahramanın Yeraltı ve Gökyüzü Dünyalarıyla İlişkileri Üzerine Bazı Tespitler", Millî Folklor, Yıl: 22 (85): 46-56.
  7. DUYMAZ, Ali (2001). Kerem ile Aslı Hikâyesi Üzerinde Mukayeseli Bir Araştırma, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay. Ebû Ca'fer Muhammed Bin Cerîrü't-Taberî (t.y.). Tarih-i Taberî, C. II, (çev. M. Faruk Gürtunca), İstanbul:
  8. Sağlam Yay. ELÇİN, Şükrü (1997). "Göçebe Türk Destanlarında Ölüp-Dirilme Motifi", Halk Edebiyatı Araştırmaları, C. I, Ankara: Akçağ Yay., 61-62.
  9. ELÇİN, Şükrü (2000). Kerem ile Aslı Hikâyesi, Ankara:
  10. Akçağ Yay. ELIADE, Mircea (1999), Şamanizm, (çev. İsmet Birkan), Ankara:
  11. İmge Yay. ERGÜN, Cemal (2006). Kuran'ın Cennet ve Cehennem Anlayışlarının Diğer Dinlerle Karşılaştırılması, Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). GÖLPINARLI, Abdülbâki (1996).
  12. Nasreddin Hoca, İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
  13. HARMAN, Mürüvet (2012). "Başlangıcından 17. Yüzyıla Kadar İslam Minyatür Sanatında Bazı Cehennem Tasvirlerinin İkonografisi", Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (29): 173-195.
  14. KOÇİN, Abdulhakim (2009). "Divan Şiirinde Hz. İsa", Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C. XI (19): 69-104.
  15. KÖPRÜLÜ, M. Fuad (2004a).
  16. Edebiyatı Araştırmaları, C. II, (hzl. Orhan Köprülü), Ankara: Akçağ Yay., 2. bs. KÖPRÜLÜ, M. Fuad (2004b). Türk Edebiyatı Tarihi, (hzl. Orhan F. Köprülü), Ankara: Akçağ Yay., 6. bs. KUTLAR, Fatma Sabiha (2011). "Menkabet-i Penc Keştî", Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, (58): 21-48.
  17. MAHMUT, Enver (1986). "Dobruca, Kırım ve Nogay Türkleri Destanlarının Özellikleri", III. Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, C. II, Halk Edebiyatı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı MFAD Yay., 237-244.
  18. MAZIOĞLU, Hasibe (1992). "Divan Edebiyatında Hikâye", Doğumunu