SavedAdd your journal

Journals / Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2021 / Cilt: 12 - Sayı: 2

Gazali’nin “Munkız Mine’d-Dalal” Adlı Kitabı Bağlamında Hidayet/Kurtuluş Teorisi / The Theory of Salvation in the Context of Gazali's Book "Munkiz Mine'd-Dalal"

İlhan YILDIZ
Pages
440–468
Publication Date
2021-11-29
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Gazali, kelamdan istifade edilebileceğini, Bâtıniliğin zındıklık olduğunu, felsefenin filtrelenmesi gerektiğini ve nihayet tasavvuf yolunun hakikat olduğunu söylemiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bugünkü haliyle Sünnilik, büyük oranda, Gazali’nin gayretleri sonucu ortaya çıkmıştır.
📊
Key Findings & Data:Dahası Gazali’nin İslam dünyasındaki etkisi hala sürmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Gazali, kelamdan istifade edilebileceğini, Bâtıniliğin zındıklık olduğunu, felsefenin filtrelenmesi gerektiğini ve nihayet tasavvuf yolunun hakikat olduğunu söylemiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Hidayet · Kelam · Bâtınilik

Özet

Bugünkü haliyle Sünnilik, büyük oranda, Gazali’nin gayretleri sonucu ortaya çıkmıştır. Bilindiği gibi, Gazali ile birlikte, Kur’an ve sünnet yepyeni bir yoruma kavuşmuştur. Özellikle kelam alanında "Gazali öncesi" ve "Gazali sonrası" şeklinde keskin bir ayırım ortaya çıkmıştır. Dahası Gazali’nin İslam dünyasındaki etkisi hala sürmektedir. O'nun eserlerine gösterilen ilgiye baktığımız zaman, Gazali’nin İslam dünyasındaki iddiasının gelecekte de süreceği anlaşılmaktadır. Bu makale, büyük oranda, Gazali’nin el-Munkız mine’d-Dalal adlı kitabına dayanmaktadır. “Sapkınlıktan Kurtuluşa” anlamına gelen bu biyografik ve metodolojik eserinde Gazali, Müslümanların kurtuluşu konusuna kafa yormuş ve çözüm önerilerinde bulunmuştur. Gazali’nin kurtuluşa giden yol arayışının sebebi farklı zümrelerin kendi inanç ve düşüncelerinin hakikat olduğunu iddia etmeleriydi. Bu iddialar, İslam dünyasında ihtilafları derinleştiren bir takım gruplaşmaların başlamasına neden olmuştur. İslam dünyasının bu heterojen yapısının homojen bir hüviyete kavuşturulması projesi, devletten gelmiş olsa bile, Gazali'nin de gönlünden geçmekteydi. Kurtuluş teorisi olarak adlandırılan bu projeyi Gazali, bizzat kendi yaşamında karşılaştığı “şüphe”, “bunalım” ve nihayet “zihnini aydınlatan ışık” kavramları ile anlatmaktadır. Bu süreçte bilginin kaynağı ve bilginin sağlam temellere oturtulması için Gazali’nin yoğun çaba sarf ettiği görülmektedir. Gazali, kelamdan istifade edilebileceğini, Bâtıniliğin zındıklık olduğunu, felsefenin filtrelenmesi gerektiğini ve nihayet tasavvuf yolunun hakikat olduğunu söylemiştir.

🔖

Cite This Article

YILDIZ, İ. (2021). Gazali’nin “Munkız Mine’d-Dalal” Adlı Kitabı Bağlamında Hidayet/Kurtuluş Teorisi / The Theory of Salvation in the Context of Gazali's Book "Munkiz Mine'd-Dalal". Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 12 - Sayı: 2, 440–468. https://ajindex.com/articles/386052

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (16)

  1. Ahmed b Hanbel. (2014). Müsned, (çev. Zekeriya Yıldız, Hüseyin Yıldız, Hasan Yıldız), İstanbul.
  2. Altıntaş, Servet. (2006). Gazali’de Tasavvuf Felsefesi, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya. Atay, Hüseyin. (2003). Gazali ve İbni Rüşd Felsefesinin Karşılaştırılması, Kelam Araştırmaları. Buhari. (2010).
  3. Sahih-i Buhari Tercüme ve Şerhi, Sağlam Yayınevi,
  4. İstanbul.
  5. Demir, Osman Nuri. (2008). Gazali’de Kurtuluş Kavramı, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  6. Gazali. (1990). Ebû Hâmid, Faysalu’t-Tefrika beyne’l-İslam ve’z-Zendeka (İslam’da Müsamaha), (çev. Süleyman Uludağ), Marifet Yayınları,
  7. İstanbul. -------. (1993). Fedâihu’l-Bâtıniye (Bâtıniliğin İçyüzü), (çev. Avni İlhan), TDV Yayınları, Ankara. -------. (tsz). İhya’ü Ulûmi’d-Dîn, (çev. Ahmet Serdaroğlu), Bedir Yayınevi, İstanbul. -------. (tsz). el İktisâd fi’l-İtikâd (İtikatta Sözün Özü), (çev. Ömer Dönmez), Hisar Yayınevi,
  8. İstanbul. -------. (1987). İlcâmü’l-Avam an İlmi’l-Kelâm (Halkın Kelâmî Düşüncelerden Korunması), (çev. Sabit Ünal), DEÜİFV Yay., İzmir. -------. (1930). Kânûnü’l-küllî fi’t-Te’vil, (çev. M. Serefeddin), DİFM Yay., İstanbul. -------. (2016). Kavaidü’l-Akaid, Dua Yayınları,
  9. İstanbul. -------. (1954). Kavâsımu’l-Bâtıniye (Bâtınilerin Belini Kıran Deliller), (çev. Ahmet Ateş), AÜİF Dergisi, C.III, S.I-II, Ankara. -------. (1974). Kimyâ-ı Saâdet, (çev. A.Faruk Meyan), Bedir Yay., İstanbul. -------. (2002). Makâsıdü’l-Felâsife (Felsefenin Temel İlkeleri), (çev. Cemaleddin Erdemci), 2.Baskı,
  10. Vadi Yay., Ankara. -------. (1994). Miskâtü’l-Envâr (Nurlar Feneri), (çev. Süleyman Ateş), Bedir Yayınları,
  11. İstanbul. -------. (2018) Munkız mine’d Dalâl (Dalaletten Çıkış Yolu), (çev. Osman Arpaçukuru), Beyan Yay., İstanbul. -------. (2006). Mustasfâ min i’lmi’l-usûl, (çev. Yunus Apaydın), Klasik Yay., İstanbul. -------. (2003).Mükâşefetü'l-Kulûb (Allah Yolunda Kalplerin Keşfi), (çev. Abdullah Aydın), Seda Yay., İstanbul. -------. (2004). Ravdatü’t-tâlibîn ve Umdetü’s-Sâlikîn (Hak Yolunun Esasları), (çev. Dilaver Selvi), 2.Baskı,
  12. Semerkand Yay., İstanbul. -------. (2005). Tehâfütü’l-Felâsife (Filozofların Tutarsızlığı), (çev. Mahmut Kaya-Hüseyin Sarıoğlu), Klasik Yay., İstanbul.
  13. Mahmud, Abdulhalim. (ed.). (1997). Munkız mine’d dalâl Şerhi ve Tasavvufî İncelemeler,, (çev. Salih Uçan), 2.Baskı,
  14. Kayıhan Yayınları,
  15. İstanbul.
  16. Müslim, Sahih-i Müslim, İrfan Yayınevi, (trc. Mehmed Sofuoğlu), İstanbul, 2014.