Journals / Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2022 / Cilt: 22 - Sayı: 1

Yunus Emre’nin Şiirlerinde Deniz

Pages
65–82
Publication Date
2022-03-29
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Böylece Türk edebiyatının kurucusu Yunus Emre’nin fikir dünyasına daha fazla vakıf olmak, klasik Türk edebiyatında deniz tasavvurunun belirlenmesi ümit edilmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Yunus Emre, Türk milletinin mümtaz mütefekkir ve şairidir.
📊
Key Findings & Data:Yunus Emre Divanı’nın titizlikle tetkik edilmesi neticesinde yirmi manzumede denizin çeşitli imgelerle ifade edildiği gözlenmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Böylece Türk edebiyatının kurucusu Yunus Emre’nin fikir dünyasına daha fazla vakıf olmak, klasik Türk edebiyatında deniz tasavvurunun belirlenmesi ümit edilmektedir.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Klasik Türk Edebiyatı · Yunus Emre · Divan

Özet

Yunus Emre, Türk milletinin mümtaz mütefekkir ve şairidir. O yaşadığı dönemde sadece Anadolu’nun değil dünyanın da onun gibi aydınlara muhtaç olduğu zamanda yaşayan hâcedir. O döneminde insanların Tanrı-evren, Tanrı-insan ilişkileri gibi ilâhiyata dair merak ettiği konularda dinî terimleri, dervişlik aşamasında yaşadığı tecrübeleri temel alarak tasavvuf dilinde remizlerle anlatan örnek bir sûfidir. Zengin terim, alegori dünyasına sahip olan tasavvuf dilinde ise deniz önemli bir teşbih unsuru olarak karşımıza çıkmaktadır. Nitekim deniz; insan algılarının anlamakta zorlanacağı, aşkın ve dünyadan bütünüyle bağımsız Tanrı’yı ve sûfilerin Allah’a ulaşmada kat ettikleri aşamaları ifade etmede kullanılan ibaredir. Dolayısıyla bu makalede Yunus Emre Divanı’nda çeşitli teşbihlerden oluşan deniz konusunun incelenmesi hedeflenmiştir. Yunus Emre Divanı’nın titizlikle tetkik edilmesi neticesinde yirmi manzumede denizin çeşitli imgelerle ifade edildiği gözlenmiştir. Bu manzumelerde Yunus Emre denizi Yüce Allah’ın kudretini ifade etmede benzetme unsuru olarak kullanmıştır. Ayrıca ünlü şairin şiirlerinde denizin Dünya’da yer alan yedi deniz, yedi iklim gibi yedi su ve yedi kara parçalarını da tanımlamada kullandığı tespit edilmiştir. Çalışma tasavvufa ve edebiyat bilimine ait çeşitli kitap ve makaleler aracılığıyla Yunus Emre’nin dilinden teşbih unsuru olarak kullanılan denizi ihtiva eden beyitlerin yorumlanmasıyla tamamlanmıştır. Böylece Türk edebiyatının kurucusu Yunus Emre’nin fikir dünyasına daha fazla vakıf olmak, klasik Türk edebiyatında deniz tasavvurunun belirlenmesi ümit edilmektedir.

🔖

Cite This Article

ÇOPUR, E. N. (2022). Yunus Emre’nin Şiirlerinde Deniz. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 22 - Sayı: 1, 65–82. https://ajindex.com/articles/377539

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (16)

  1. Aclûnî, Ebü’l-Fidâ İsmâil b. Muhammed. Keşfü’l-hafâ ve müzîlü’l-ilbâs ammâ iştehere mine’l-ehâdîs alâ elsineti’n-nâs. thk. Yûsuf b. Mahmûd el-Hâc Ahmed. Dımaşk: Mektebetü’l-İlmi’l-Hadîs, 2001.
  2. Açıkgöz, N. (2020). Yûnus Deyü Göründüm, İstanbul:
  3. Post Yayınevi.
  4. Akyüz Öztokmak, Ç. (2020). Eş benlik perspektifinden Yunus Emre’yi okumak: Bir ben vardır benden içeri. Erdem, 79, 21-40. Erişim adresi: https://doi.org/10.32704/erdem.838412
  5. Altun, S. (2020). Yunus Emre Divanı’nda sabır ve ahlak, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 7(3), 1673-1694. Erişim adresi: https://dx.doi.org/10.46868/atdd.38
  6. Aristoteles (2020). Poetika-şiir sanatı üzerine. (Çev. A. Çokona, Ö. Aygün,). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. (Orijinal eserin yayın tarihi, 10. yy). Bayram, F. Ali (2009). Mühendisler için jeoloji. Konya: Selçuk Üniversitesi Yayınları.
  7. Buran, A. (1991). Yunus’ta hayvan adları ve fonksiyonları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 117-131. Erişim adresi: http://isamveri.org/pdfdrg/D00903/1991_2/1991_2_BURANA.pdf
  8. Coşkun, O. (2018). Yunus Emre’nin şiirlerinden Fransızca’ya uyarlamalar üzerine genel bir değerlendirme: Yves Régnier’den uyarlamalar. Türkçe Konuşurların Akademik Dergisi, 5(3), 38-55. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/turkophone/issue/41938/506315
  9. Çelepi, M. S. (2016). Türk mistisizm geleneğinde Yunus Emre’nin sırra ermesi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 17 (38), 111-134. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/sobbiad/issue/36454/413093
  10. Çelik, E. (2007). Yûnus Emre’yle ölümsüzleşen Türk Dili. Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 9(1), 83-92. Erişim adresi: http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D02042/2007_1/2007_1_CELIKCE.pdf
  11. Çukurlu, T. (2013). Yunus Emre Divanı’nda gül etrafında oluşturulan teşbihler. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1, 29-35. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/sbe/issue/23167/247456
  12. Devellioğlu, F. (2007). Osmanlıca-Türkçe ansiklopedik lûgat. Ankara:
  13. Aydın Kitabevi.
  14. Deveci, Ü. (2021). Yunus Emre I. Cilt. İstanbul:
  15. Ihlamur Yayıncılık. Diriöz, M. (2018). Nisyâna düşen gölge. İstanbul: Doğu Kütüphanesi. Diyanet İşleri Başkanlığı (2006). Kur’ân-ı Kerîm Meali, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  16. Doğru, F. (2011). Yunus Emre Divanı’nda savaş ve askerlikle ilgili sözcükler, X. Uluslararası Yunus Emre Sevgi ve Bilgi Şöleni Bildirileri (Ed.) Boz Eskişehir: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Basımevi. Erdoğan, K. (2011). Sezai Karakoç’un ayn