Journals / Mukaddime / 2021 / Cilt: 12 - Sayı: 2

İskender’i Kandıran Şeytan Hikâyeleri ve İskendernâme Literatürü

Journal
Mukaddime
Pages
412–434
Publication Date
2021-11-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu nedenle, Firdevsî, Nizâmî ve Ahmedî’den farklı bir tarz ve içerikle Hamzavî’nin biçimlendirdiği İskender portresi, kendi özgü özellikleri ile Anadolu’daki İskendernâme geleneğini tanımlamak için ve farklı dillerdeki İskender biyografileri arasındaki metinsel bağların izini sürmek için önemli ipuçları içermektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İskender ile ilgili hikâyeler, yazın geleneklerinin yazmalar aracılığıyla şekillendiği çağların farklı diller arasında dolaşan ortak hikâyeleri arasında en çok tanınanlar arasında yer alır.
📊
Key Findings & Data:Bu hikâyeler, yüzyıllar boyunca kopyalanarak, çeşitli dillere çevrilerek, yeniden kurgulanıp yazılarak ve sözlü olarak aktarılarak farklı coğrafyalara yayılmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Bu nedenle, Firdevsî, Nizâmî ve Ahmedî’den farklı bir tarz ve içerikle Hamzavî’nin biçimlendirdiği İskender portresi, kendi özgü özellikleri ile Anadolu’daki İskendernâme geleneğini tanımlamak için ve farklı dillerdeki İskender biyografileri arasındaki metinsel bağların izini sürmek için önemli ipuçları içermektedir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İskender · şeytan · İskendername

Özet

İskender ile ilgili hikâyeler, yazın geleneklerinin yazmalar aracılığıyla şekillendiği çağların farklı diller arasında dolaşan ortak hikâyeleri arasında en çok tanınanlar arasında yer alır. Bu hikâyeler, yüzyıllar boyunca kopyalanarak, çeşitli dillere çevrilerek, yeniden kurgulanıp yazılarak ve sözlü olarak aktarılarak farklı coğrafyalara yayılmıştır. Bu makalenin odağında Hamzavî’nin İskendernâme’si vardır. Hikâyeleme kısmı çoğunlukla mensur yazılmış olmasına rağmen çok sayıda manzum parça içermesi nedeniyle mensur – manzum karışık bir eser olarak tanımlanan bu İskendernâme, çok sayıda ciltten oluşan hacimli bir eserdir. Bu makale kapsamında incelenen nüsha British Library’de (Londra) bulunan Or 11056 arşiv numaralı ve 1435/36 (839) istinsah tarihli nüshadır. Bu makalenin konusu, British Library nüshasında birçok kez tekrar eden İskender’in şeytanla karşılaştığı hikâyelerdir. Şeytanın farklı suretlerde İskender’in karşısına çıkarak onu kandırdığı birbiriyle bağlantılı bu hikâyeler, hem diğer Türkçe İskendernâmelerde yer almaması hem de İskender’in portresine farklı özellikler katmasıyla dikkat çeker. Bu hikâyelerin on beşinci yüzyılda dolaşımda olan Arapça ve Malayca yazılmış iki ayrı İskender biyografisindeki varlıkları ise üç ayrı dil ve kültüre ait bu üç nüsha arasındaki metinsel bağlara işaret eder. Bu nedenle, Firdevsî, Nizâmî ve Ahmedî’den farklı bir tarz ve içerikle Hamzavî’nin biçimlendirdiği İskender portresi, kendi özgü özellikleri ile Anadolu’daki İskendernâme geleneğini tanımlamak için ve farklı dillerdeki İskender biyografileri arasındaki metinsel bağların izini sürmek için önemli ipuçları içermektedir.

🔖

Cite This Article

KOCAER, S. (2021). İskender’i Kandıran Şeytan Hikâyeleri ve İskendernâme Literatürü. Mukaddime, Cilt: 12 - Sayı: 2, 412–434. https://ajindex.com/articles/371726

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (10)

  1. Ahmedî (1983). İskender-nāme, İnceleme – Tıpkıbasım. İ. Ünver (Haz.). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Ahmedî (2018). İskendernâme. F. Öztürk (Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları. Ahmedî (2019). İskendernâme (İnceleme – Tenkitli Metin). Y. Akdoğan & N. Kutsal (Haz.). İstanbul: Türkiye Yazma Eser Kurumu Başkanlığı Yayınları. Ahmedî (2021). İskendernâme, İnceleme – Tenkitli Metin. R. Dankoff (Haz.). Ankara:
  2. Türkiye Bilimler Akademisi. Akasoy, A. (2016). Iskandar the Prophet: Religious Themes in Islamic Versions of the Alexander Legend. S. Brentjes ve J. Renn (Ed.), Globalization of Knowledge in the Mediterranean World of Post-Antiquity, 700-1500 içinde (ss. 167 – 204). London & New York: Routledge. Akçay, H. (1999). Ahmedi’nin İskender-nâme’si – Transkripsiyonlu Metin. Yüksek Lisans Tezi. Harran Üniversitesi.
  3. Akyol, A. (1990).
  4. Hamzavi, Kıssa-i İskender, Metin Sözlüğü ve Dilbilgisi Özellikleri. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi.
  5. Altuğ, M. (2014). 16. Yüzyıla Ait Figani’nin İskendernamesi Üzerinde Bir Sentaks İncelemesi. Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi.
  6. Aslan, N. (2010). Ahmedî, İskender-nâme (1-1102 Beyit) (Dil İncelemesi – Metin – Gramatikal Dizin). Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi. Âşık Çelebi (2010). Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ (İnceleme – Metin). F. Kılıç (Haz.). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü. Avcı, İ. (2012). İskendernâmelerde Ölümsüzlüğe Yolculuk: İskender-i Zülkarneyn ve Hızır. Prof. Dr. Mine Mengi Adına Türkoloji Sempozyumu (20 – 22 Ekim 2011) Bildirileri içinde (ss. 28 – 40). Adana: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. ______(2014). Türk Edebiyatında İskendernâmeler ve Ahmed-i Rıdvân’ın İskendernâme’si. Ankara: Gece Kitaplığı. ______ (2019). Hamzavî’nin İskendernâme’sinde Bir Nûh Kıssası, Yeni Türkiye 106, 626 – 649. Ayçiçeği, B. (2014). Behiştî Ahmed Sinan’ın (ö. 917/1511-12?) İskender-nâme’si (İnceleme-Metin). Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi.
  7. Bağcı, S. (1989). Minyatürlü Ahmedi İskendernameleri: İkonografik Bir Deneme. Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi.
  8. Banarlı, N. (1939). Ahmedi ve Dâsitan-ı Tevârih-i Mülûk-i Âl-i Osman, Türkiyat Mecmuası 6, 49 – 176. Çalışkan, Z. (2019). Ahmedî, İskender-nâme (Dil İncelemesi – Metin – Gramatikal Dizin). Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi.
  9. Çetin, Y. (2019). The Alexander Romance tradition: Ahmedi, his sources, and the reception of the sources in the 15th – 16th century. Yüksek Lisans Tezi. Sabancı Üniversitesi.
  10. Demirbilek, S. (2000). Ahmedi’nin İskendername Adlı