Journals / Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi / 2006 / Sayı: 39

On the Structure of Some Titles in Old Turkish

Eski Türkçede Bazı Unvanların Yapısı Üzerine

Pages
219–238
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

It is concluded that a good deal of old Turkic titles were derived from common concepts (to know, to estimate, to foresee, to predict, to order etc) with other culture-languages, like Arabic, Greek and Latin.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:In this paper, Turkic titles bilge, ayguçı, çabış, buyruk and yargan which were very high administrative-military degrees in Kokturk Kaganate period are studied.
📊
Key Findings & Data:These titles were derived from Turkic verb stems and they are studied in this paper from the morphosemantics view and history of the Turkic culture.
💡
Conclusion & Impact:It is concluded that a good deal of old Turkic titles were derived from common concepts (to know, to estimate, to foresee, to predict, to order etc) with other culture-languages, like Arabic, Greek and Latin.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

In this paper, Turkic titles bilge, ayguçı, çabış, buyruk and yargan which were very high administrative-military degrees in Kokturk Kaganate period are studied. These titles were derived from Turkic verb stems and they are studied in this paper from the morphosemantics view and history of the Turkic culture. Verb stems used to form Turkic titles are evaluated with their morphems and stemsuffix relations. It is concluded that a good deal of old Turkic titles were derived from common concepts (to know, to estimate, to foresee, to predict, to order etc) with other culture-languages, like Arabic, Greek and Latin.

Özet

Bu çalışmada Göktürk Kağanlığı döneminin üst düzey askeri-idari unvanları arasında yer alan bilge, ayguçı, çabış, buyruk ve yargan incelenmiştir. Türkçe fiil köklerinden yapım ekleriyle türemiş olan bu unvanlar, kültür tarihi temelinde morfosemantik açıdan ele alınmıştır. Unvanların oluşumunda görev alan fiil kökleri, ekleri ve ek-kök ilişkileri ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Eski Türk kültüründe bir çok unvanın Latince, Grekçe veya Arapça gibi eski kültür dilleriyle ortak kavramlardan (bilmek, tahmin etmek, ön görmek, kehanette bulunmak, buyurmak vb) türediği sonucu ortaya çıkmıştır

🔖

Cite This Article

ŞİRİN, H. U. (2006). On the Structure of Some Titles in Old Turkish. Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 39, 219–238. https://ajindex.com/articles/352989

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (16)

  1. Arat, R.R. (1991),
  2. Eski Türk Şiiri, TTK Yay., Ankara Barthold, V.V. (1975), Orta Asya Türk Tarihi Hakkında Dersler (Yay. K.Y. Kopraman- A.İ. Aka), Kültür Bakanlığı Yay., Ankara Bombaci, A. (1974), “On the Ancient Turkish Title ‘Šaδ”, Gururajamañjarika, Studi in onore di Giuseppe Tucci, I, Napoli, 167-193 ----------- (1975), “Prenses Hsien-Li Bilge’nin Kocaları”, İ.Ü. Edebiyat Fak. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, c. 21, 45-63
  3. Boodberg, P.A. (1936), “The Language of the T’o-Pa Wei”, Harvard Journal of Asiatic Studies, vol. I, 167-185
  4. Caferoğlu, A. (1931), “Tukyu ve Uygurlarda Han Unvanları”, Türk Hukuk ve İktisat Tarihi Mecmuası, c. I, İstanbul, 105-119 ----------- (1934), Uygurlarda Hukuk ve Maliye Istılahları”, Türkiyat Mecmuası, c. IV, İstanbul, 1-43
  5. Clauson, Sir G. (1956), “A Note on Qapqan”, Journal of Royal Asiatic Society, 1956, 73-77 ----------- (1957), “The Ongin Inscription”, Journal of the Royal Asiatic Society, 1957, 177-192 ----------- (1962),
  6. Turkish and Mongolian Studies, The Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, London Czeglédy, K. (1951), “Yıltavar Unvanı”, Türkiyat Mecmuası, c. 9, 1941-1946, İstanbul,179-187
  7. Donuk, A. (1988), Eski Türk Devletlerinde İdari-Askeri Unvan ve Terimler, İstanbul ----------- (1983), “Eski Türk Devlet Teşkilatında ‘Tanhu’ Unvanı ve Tarihi Gelişmesi”, Türk Kültürü Araştırmaları, XVII-XXI/1-2 1979-1983, Ankara, 205-208
  8. Eberhard, W. (1945), “Bir Kaç Eski Türk Unvanı Hakkında”, TTK-Belleten, c. 9, sayı 33-36, Ankara, 319-337
  9. Ecsedy, Hilda (1996), “Çin Menşeli Eski Türk Ünvanları” (çev. Eşref Bengi Özbilen), Türk Dünyası Araştırmaları, s. 100, İstanbul, 185-193
  10. Erdal, Marcel (1991), Old Turkic Word Formation, vol. I-II, Wiesbaden ----------- (2004),
  11. A Grammar of Old Turkic, Brill-Leiden-Boston Ergin, M. (1989),
  12. Türk Dil Bilgisi, İstanbul ----------- (1989),
  13. Orhun Abideleri, İstanbul Gabain, A. von (1988),
  14. Eski Türkçenin Grameri, TDK Yay., Ankara Giraud, R. (1961), L’Inscription de Bain Tsokto, Paris ----------- (1999), Göktürk İmparatorluğu (çev. İ. Mangaltepe), Ötüken Yay., Ankara Golden, Peter (2002), Türk Halkları Tarihine Giriş (çev. Osman Karatay), KaraM, Ankara 2002
  15. Hamilton, J.R. (1997), “Tokuz-Oguz ve On-Uygur” (çev. Yunus Koç-İsmet Birkan), Türk Dilleri Araştırmaları 7, Simurg Yay., Ankara, 187-232 ----------- (1998), Budacı İyi ve Kötü Kalpli Prens Masalının Uygurcası (Çev. E. Korkut-İ. Birkan), Simurg Yay., İstanbul Kafesoğlu, İ. (1995),
  16. Türk Milli Kültürü, İstanbul Karaağaç, Günay (2001a), “Tür