Journals / Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji dergisi / 2017 / Cilt: 5 - Sayı: 13

Alternative Methods of Treatment for Organic Animal Production: A Survey of “Baitarname” (Veterinary Manuscript)

Organik Hayvansal Üretim için Tedavide Alternatif Yöntemler: Bir Baytarname İncelemesi

Pages
1696–1699
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bitkisel, hayvansal ve madensel droglar üzerine farmakolojik, toksikolojik ve klinik denemelerin arttığı günümüzde alternatif olmasa da tamamlayıcı rolü modern hekimlikte kabul gören bu yöntemlerin, suni ilaç kullanımının yasaklandığı ya da sınırlandığı organik hayvansal üretim açısından kayda değer bir kaynak oluşturabileceği söylenebilir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Binlerce yıllık bilgi birikimi ve tecrübenin varlık bulduğu ve çoğunlukla at başta olmak üzere diğer hayvan türlerinin hastalıkları ile bu hastalıkların tedavi bilgilerini içeren el yazması eserler baytarname, esbname, haylname, bazname gibi farklı isimlerle anılmaktadır.
📊
Key Findings & Data:İslam Uygarlığı Döneminde de oluşturulan özgün yapıdaki bu eserler, aynı zamanda Eski Mısır, Eski Hindistan ve Antik Yunan gibi farklı uygarlıkların izlerini de taşımaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Bitkisel, hayvansal ve madensel droglar üzerine farmakolojik, toksikolojik ve klinik denemelerin arttığı günümüzde alternatif olmasa da tamamlayıcı rolü modern hekimlikte kabul gören bu yöntemlerin, suni ilaç kullanımının yasaklandığı ya da sınırlandığı organik hayvansal üretim açısından kayda değer bir kaynak oluşturabileceği söylenebilir.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Binlerce yıllık bilgi birikimi ve tecrübenin varlık bulduğu ve çoğunlukla at başta olmak üzere diğer hayvan türlerinin hastalıkları ile bu hastalıkların tedavi bilgilerini içeren el yazması eserler baytarname, esbname, haylname, bazname gibi farklı isimlerle anılmaktadır. İslam Uygarlığı Döneminde de oluşturulan özgün yapıdaki bu eserler, aynı zamanda Eski Mısır, Eski Hindistan ve Antik Yunan gibi farklı uygarlıkların izlerini de taşımaktadır. Bu çalışma ile binlerce yıllık bilgi birikimini taşıyan bu yazma eserlerin organik hayvansal üretimde tedavi ve koruyucu hekimlik açısından değerlendirilmesine bir baytarname incelemesi üzerinden ışık tutulması amaçlandı. Çalışmanın başlıca materyalini doktora tezi olarak yürütülen bir el yazması eser ve bu eserde yer alan konu ile ilgili bilgiler oluşturdu. Ayrıca konu kapsamında ulaşılabilen ve daha önce gerçekleştirilmiş kitap, tez, araştırma ve derleme çalışmaları da değerlendirildi. Bu eser(ler)de, hayvan tedavilerinde bitkisel, hayvansal ve madensel ilaç hammaddelerinin (droglar) kullanıldığı, ayrıca kan alma ve dağlama (koterizasyon) uygulamalarının da tedavi yöntemleri arasında yer aldığı belirlendi. Bitkisel, hayvansal ve madensel droglar üzerine farmakolojik, toksikolojik ve klinik denemelerin arttığı günümüzde alternatif olmasa da tamamlayıcı rolü modern hekimlikte kabul gören bu yöntemlerin, suni ilaç kullanımının yasaklandığı ya da sınırlandığı organik hayvansal üretim açısından kayda değer bir kaynak oluşturabileceği söylenebilir.

Özet

Binlerce yıllık bilgi birikimi ve tecrübenin varlık bulduğu ve çoğunlukla at başta olmak üzere diğer hayvan türlerinin hastalıkları ile bu hastalıkların tedavi bilgilerini içeren el yazması eserler baytarname, esbname, haylname, bazname gibi farklı isimlerle anılmaktadır. İslam Uygarlığı Döneminde de oluşturulan özgün yapıdaki bu eserler, aynı zamanda Eski Mısır, Eski Hindistan ve Antik Yunan gibi farklı uygarlıkların izlerini de taşımaktadır. Bu çalışma ile binlerce yıllık bilgi birikimini taşıyan bu yazma eserlerin organik hayvansal üretimde tedavi ve koruyucu hekimlik açısından değerlendirilmesine bir baytarname incelemesi üzerinden ışık tutulması amaçlandı. Çalışmanın başlıca materyalini doktora tezi olarak yürütülen bir el yazması eser ve bu eserde yer alan konu ile ilgili bilgiler oluşturdu. Ayrıca konu kapsamında ulaşılabilen ve daha önce gerçekleştirilmiş kitap, tez, araştırma ve derleme çalışmaları da değerlendirildi. Bu eser(ler)de, hayvan tedavilerinde bitkisel, hayvansal ve madensel ilaç hammaddelerinin (droglar) kullanıldığı, ayrıca kan alma ve dağlama (koterizasyon) uygulamalarının da tedavi yöntemleri arasında yer aldığı belirlendi. Bitkisel, hayvansal ve madensel droglar üzerine farmakolojik, toksikolojik ve klinik denemelerin arttığı günümüzde alternatif olmasa da tamamlayıcı rolü modern hekimlikte kabul gören bu yöntemlerin, suni ilaç kullanımının yasaklandığı ya da sınırlandığı organik hayvansal üretim açısından kayda değer bir kaynak oluşturabileceği söylenebilir.

🔖

Cite This Article

YİĞİT, A., YAŞAR, A. (2017). Alternative Methods of Treatment for Organic Animal Production: A Survey of “Baitarname” (Veterinary Manuscript). Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji dergisi, Cilt: 5 - Sayı: 13, 1696–1699. https://ajindex.com/articles/331506

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (8)

  1. Albayrak S, Suiçmez S, Çalıkoğlu F. 2008. İbn-i Sînâ’nın “El Kanun Fi’t-Tıbb” adlı eserinde Aloe ve Urtica türlerinin kullanım alanları. Yeni Tıp Tarihi Araştırmaları, 10-11:95- 120. Arda B. 1988. Tarih metodolojisi ve tıp tarihi. Ankara Tıp Mecmuası, 4:603-610.
  2. Başoğlu A, Birdane F, Solmaz H. 1998a. The effect of henna (Folium lawsonia) paste in ringworm in calves. Indian Vet. J, 75:71-2.
  3. Başoğlu A, Sevinç M, Ortatatlı M, Birdane F, Camkerten İ. 1998b. Effect of an aqueous extract of Nerium oleander plant in cattle with cutaneous fibropapilloma. Indian Vet. J, 75:915-17. Baytop T. 1999. Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi (Geçmişte ve Bugün). İlaveli İkinci Baskı,
  4. İstanbul, Nobel Tıp Kitabevleri, 480s. Beceriklisoy HB, Özyurtlu N, Kaya D, Handler J, Aslan S. 2008. Effectiveness of Thuja occidentalis and Urtica urens in pseudopregnant bitches. Vet. Med. Austria / Wien, Tierârzti, Mschr., 95:263-268. Bravo-Villasante CR. 1980. El Caballos y Sus Utilidades in “Libro de Las Utilidades de Los Animales”. Madrid, Foundacion Universitaria Espanola, 189s. Brown SA, Davis LE. 2001. Veterinary pharmacology: An introduction to the discipline In: H. Richard Adams, ed. Veterinary pharmacology and therapeutics. Eight Edition; Iowa State Press; p.3-8. Erk N. 1978.
  5. Veteriner Tarihi. Ankara, AÜ Basımevi, 242s. Erk N. 1961. Dokuzuncu yüzyıla ait “Kitab al-Hayl valBaytara” üzerinde bir inceleme. Ankara Üniv Vet Fak Derg, 8(4):367-386. Erk N. 1959. İslam Medeniyeti Çağında Veteriner Tababette Gelişmeler ve “Naseri”, Ankara,
  6. Yeni Matbaa, AÜ Veteriner Fakültesi Yayınları: 109, Çalışmalar: 57, 93s. Jiang HE, Li X, Ferguson DK, Wang YF, Liu CJ, Li CS. 2007. The discovery of Capparis spinosa L. (Capparidaceae) in the yanghai tombs (2800 years B.P.), NW China, and ıts medicinal ımplications. J of Ethnopharmacol, 113:409-420, https://doi.org/10.1016/j.jep.2007.06.020 Kaya S. 2008. Tıbbi Botanik ve Tıbbi Bitkiler. Birinci Baskı,
  7. Ankara, Medisan Yayın Serisi:68, IX+318. Kaya S. 2001. Homeopatik maddeler ve veteriner hekimlikte kullanılmaları. TVHB Derg, 1(1-2):42-48. Kaya S. 2000. İlaçların dozları. İç: S Kaya, İ Pirinççi, A Bilgili, ed. Veteriner uygulamalı farmakoloji. Cilt 1, Ankara: Medisan Yayın Serisi 41, Medisan Yayınevi; s.12-14.
  8. Lansky EP, Paavilainen HM, Pawlus AD, Newman RA. 2008. Ficus spp. (Fig): Ethnobotany and potential as anticancer and anti-inflammatory agents. J of Ethnopharmacol, 119:195-213, https://doi.org/10.1016/j.jep.2008.06.025 Leclainche E. 1947. Veteriner hekimli