Journals / Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi / 2018 / Cilt: 7 - Sayı: 4

TÜRKÇEDE GÖÇÜŞME: TANIM VE TASNİF

Pages
2189–2203
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Buna göre bir söz zincirinde birbirlerine komşu olan ya da olmayan birimlerin (ses, hece, kelime...) bilinçli ya da istemsiz bir şekilde yer değiştirmesidir şeklinde tanımlanan göçüşme 1) Ses Göçüşmesi; 2) Hece Göçüşmesi ve 3) Kelime Göçüşmesi olarak üçe ayrılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Göçüşme, Türkçe sözlükte “Bir kelime içinde birbirini izleyen iki ünsüzün yer değiştirmesi” olarak tanımlanmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Fakat buna rağmen konuyla ilgili yapılan tanımların ve sınıflandırmaların yeniden gözden geçirilmesi gerektiği fark edilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Buna göre bir söz zincirinde birbirlerine komşu olan ya da olmayan birimlerin (ses, hece, kelime...) bilinçli ya da istemsiz bir şekilde yer değiştirmesidir şeklinde tanımlanan göçüşme 1) Ses Göçüşmesi; 2) Hece Göçüşmesi ve 3) Kelime Göçüşmesi olarak üçe ayrılmıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Göçüşme · Metatez · Türk Dili

Özet

Göçüşme, Türkçe sözlükte “Bir kelime içinde birbirini izleyen iki ünsüzün yer değiştirmesi” olarak tanımlanmaktadır. Türkçede pek çok gramer kitabında veya terim sözlüğünde de yerini almıştır. Fakat buna rağmen konuyla ilgili yapılan tanımların ve sınıflandırmaların yeniden gözden geçirilmesi gerektiği fark edilmiştir. Çünkü yapılan tanımlarda “bir kelime içinde”, “sesler arasında” veya “iki ses arasında” şeklindeki açıklamalar öne çıkmaktadır. Halbuki Türkçedeki göçüşmede seslerle birlikte hecelerin ve kelimelerin de yer değiştirdiği tespit edilmiştir. Bu yüzden makalede öncelikle bir göçüşme tanımı yapılmaya çalışılmış, ardından da göçüşmenin türleri, yer değiştiren unsurlara göre sınıflandırılmaya çalışılmıştır. Buna göre bir söz zincirinde birbirlerine komşu olan ya da olmayan birimlerin (ses, hece, kelime...) bilinçli ya da istemsiz bir şekilde yer değiştirmesidir şeklinde tanımlanan göçüşme 1) Ses Göçüşmesi; 2) Hece Göçüşmesi ve 3) Kelime Göçüşmesi olarak üçe ayrılmıştır.

🔖

Cite This Article

ERSÖZ, S. (2018). TÜRKÇEDE GÖÇÜŞME: TANIM VE TASNİF. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 4, 2189–2203. https://ajindex.com/articles/320848

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (23)

  1. Argunşah, M. ve Güner, G. (2015). Codexcumanicus. İstanbul:
  2. Kesit Yayınları.
  3. Banguoğlu, T. (1974). Türkçenin grameri. Ankara:
  4. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  5. Caferoğlu, A. (1955). Anadolu ağızlarındaki méthathése gelişmesi. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten, 1-17. ___________ (1994). Anadolu diyalektolojisi üzerine malzeme-I. Ankara:
  6. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  7. Coşkun, M. V. (2011). Standart Türkçede ses olaylarının sebep-sonuç ilişkisi çerçevesinde yeniden sınıflandırılması.38. ICANAS (Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi) Bildiriler I, Ankara:
  8. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yayınları,s.347-367
  9. Çağıran, Ö. (1999). Türkiye Türkçesi ağızlarındaki ünsüz göçüşmelerinin kuruluş sistemi. 3. Uluslararası Türk Dil Kurultayı, Ankara:
  10. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  11. Çakır, A. (2018). İzmir iki Ödemiş-Beydağ-Kiraz ilçesi ağzı. Yayınlanmamış Doktora Tezi, İzmir: Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü. Daban, E. B. (2015). Daday ilçesi ağzı (Kastamonu ili). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazimağusa: Doğu Akdeniz Üniversitesi.
  12. Demircan, Ö. (2001). Türkçenin ses dizimi.(İkinci Basım), İstanbul:
  13. DER Yayınları.
  14. Eker, S. (2003). Çağdaş Türk dili. Ankara:
  15. Grafiker Yayınları.
  16. Eraslan, K. (2012). Eski Uygur Türkçesi grameri. Ankara:
  17. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  18. Eren, H. (1953). Türk Dillerinde Metathése. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten, 161-180.
  19. Ergin, M. (1993). Edebiyat ve eğitim fakültelerinin Türk dili ve edebiyatı bölümleri için Türk dil bilgisi. (20. Baskı), İstanbul: Bayrak Basım/Yayın/Tanıtım. Ersöz, S. (2013a). Türkiye Ahıskalıları ağzıI. Cilt.Yayımlanmamış Doktora Tezi, İzmir: Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü. ___________ (2013b). Türkiye Ahıskalıları ağzıIII. Cilt.Yayımlanmamış Doktora Tezi, İzmir: Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü. Gülseren, C. (1997). Malatya ili ağızları. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Malatya: İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Günay, T. (1978). Rize ili ağızları.Ankara: Kültür Bakanlığı Millî Folklor Araştırma Dairesi Yayınları.
  20. Güneş, S. (2009). Anlatım bilgisi.(5. Basım), İzmir.
  21. Hacıeminoğlu, N. (1996) Karahanlı Türkçesi grameri. Ankara:
  22. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  23. İpek, B. (1997). Anadolu Ağızlarında Yabancı Kelimeler – Fonetk İnceleme-. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Elazığ: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. ___________ (2009). Türkiye Türkçesi Ağızlarında Yabancı Sözcüklerde Ünsüz Göçüşmeleri. Türkiye Türkçesi Ağız Araştırmala