Journals / Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 14 - Sayı: 1

TÜRKMEN TÜRKÇESİ ATASÖZLERİNDE SÖZCÜK ÖBEKLERİ İNCELEMESİ

Pages
363–377
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Esenmıradov tarafından hazırlanmış olan Türkmen Nakılları ve Atasözleri (Marnrnetyazov vd, 1983) adlı eserde bulunan atasözlerinin ele alındığı Türkmen Atasözleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma (Sis, 2005) adlı eserdeki atasözleri söz dizimi açısından incelenmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Türkiye Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi ve Gagavuz Türkçesiyle birlikte Güneybatı/ Oğuz grubunu oluşturan Türkmen Türkçesi, bu grubun doğu kolundadır.
📊
Key Findings & Data:Önemli sözlü ve yazılı kaynakları bulunan Türkmen Türkçesinin söz varlığı büyük oranda Türkçe kelimelerden oluşsa da Türkmen Türkçesine zamanla diğer dillerden de sözcükler girmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Esenmıradov tarafından hazırlanmış olan Türkmen Nakılları ve Atasözleri (Marnrnetyazov vd, 1983) adlı eserde bulunan atasözlerinin ele alındığı Türkmen Atasözleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma (Sis, 2005) adlı eserdeki atasözleri söz dizimi açısından incelenmektedir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:2005 Verileri
⚙️Variables:Anahtar Kelimeler: Türkmen Türkçesi · atasözleri · sözcük öbekleri

Özet

Türkiye Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi ve Gagavuz Türkçesiyle birlikte Güneybatı/ Oğuz grubunu oluşturan Türkmen Türkçesi, bu grubun doğu kolundadır. Önemli sözlü ve yazılı kaynakları bulunan Türkmen Türkçesinin söz varlığı büyük oranda Türkçe kelimelerden oluşsa da Türkmen Türkçesine zamanla diğer dillerden de sözcükler girmiştir. Bu yabancı unsurlar düşünüldüğünde, şüphesiz ki bundan en az etkilenen atasözleri olmuştur. Çünkü atasözleri uzun tecrübeler sonunda oluşan ve yabancı unsurlardan en az etkilenen söz varlıklarıdır. Bu yönüyle sözlü edebiyatın önemli kaynaklarından olan atasözleri, gerek semantik gerekse sentaktik açıdan incelemeye değer dil unsurlarıdır. En az iki sözcüğün birleşmesiyle oluşan sözcük öbekleri, söz diziminde ele alınan bir konudur. Türkmen Türkçesi atasözlerindeki sözcük öbeklerinin incelendiği bu çalışmada, oluşumu uzun zaman öncesine dayanan atasözlerindeki sözcüklerin yan yana gelme kuralları üzerinde durulmaktadır. Bu çalışmada, B. Mammetyazov ile N. Esenmıradov tarafından hazırlanmış olan Türkmen Nakılları ve Atasözleri (Marnrnetyazov vd, 1983) adlı eserde bulunan atasözlerinin ele alındığı Türkmen Atasözleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma (Sis, 2005) adlı eserdeki atasözleri söz dizimi açısından incelenmektedir.

🔖

Cite This Article

ARMAĞAN, S. (2019). TÜRKMEN TÜRKÇESİ ATASÖZLERİNDE SÖZCÜK ÖBEKLERİ İNCELEMESİ. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, Cilt: 14 - Sayı: 1, 363–377. https://ajindex.com/articles/316109

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (23)

  1. Akbayır, Sıdık (2007),
  2. Cümle ve Metin Bilgisi, Pegem Yayıncılık: Ankara.
  3. Aktan, Bilal (2009),
  4. Türkiye Türkçesinin Söz Dizimi, Gazi Kitabevi,
  5. Ankara.
  6. Alkaya, Ercan (2001), “Tatar Türkçesindeki Dil ve Söz İle İlgili Atasözleri Üzerine Bir Değerlendirme.” Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 55-76.
  7. Altun, Mustafa (2004), “Türk Atasözleri Üzerine Sentaktik Bir İnceleme”, Akademik Araştırmalar Dergisi, 79-91.
  8. Armağan, Sebahat (2016), “Gagavuz Türkçesinde Kullanılan Aile ve Akrabalık Adlarının Deyim ve Atasözlerine Yansıma” The Journal of Academic Social Science Studies, International Journal of Social Science, Doi number:http://dx.doi.org/10.9761/JASSS3565, Number: 48, p. 425-431, Summer II 2016.
  9. Atabay, Neşe, Sevgi Özel ve Ayfer Çam (2003),
  10. Türkiye Türkçesinin Sözdizimi, Papatya Yay.: İstanbul.
  11. Azımov, P. Baylıyev, H. (1959), Türkmen Dilinin Grammatikası (II. Bölüm Sintaksis) Türkmen Dilinin Grameri (II. Bölüm. Sentaks), Türkmen Dövlet Okuv Pedagogik, Aşgabat. Banguoğlu, Tahsin (2007),
  12. Türkçenin Grameri, TDK: Ankara.
  13. Baskakov, A. N. (1974),
  14. Çağdaş Türkçede Kelime Grupları, Moskova, (Çev. Oktay Selim Karaca), Kesit Yayınları:
  15. Ankara.
  16. Biray, Himmet (1985), Türkmen Şivesinin Sentaks Bakımından Türkiye Türkçesiyle Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi,
  17. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
  18. Burdurlu, İbrahim Zeki (1967), “Atasözlerinin Cümle Yapıları”, Türk Dili, 508-513.
  19. Delice, H. İbrahim (2003),
  20. Türkçe Sözdizimi, Kitabevi:
  21. İstanbul.
  22. Erdoğan, Metin (2006), Kelime Grupları ve Cümle Bilgisi: Nobel Yayın Dağıtım. Gökdayı, Hürriyet (2010), “Türkiye Türkçesinde Öbekler”, Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 5/3. Guzıçıyev, T. (1984), Türkmen Dilinin Yazuv Yadigarlıklerinde Yönekey Sözlemler. “Yazılı Türkmen Anıtlarında Basit Cümleler”, Aşgabat. Gültekin, Mevlüt (2013), “Kırgız Atasözlerinin Cümle Yapısı Üzerinde Bazı Gözlemler”, Turkish Studies, 1495-1509.
  23. Hamzaev, M. (1956), Türkmen Dilinde Kebir Eyercenli Koşma Sözlemlerin Guruluşının Ayratınlıkları, “Dil ve Edebiyat İnstitutının İşleri”, I Goyberiliş, Aşgabat. Hamzaev, M. (1957), Türkmen Dilinde Soyuzsız Düzmeli Goşma Sözlem, “Dil ve Edebiyat İnstitutının İşleri”, II Goyberiliş, Aşgabat. Hamzaev, M. (1959), Türkmen Dilinde Soyuzsız Düzmeli Goşma Sözlem, “Dil ve Edebiyat İnstitutının İşleri”, III Goyberiliş, Aşgabat. Hamzayev, M. (1969), Türkmen Dilinin Morfologiyasının ve Sintaksisinin Meseleleri, Türkmenistan SSR Ilıml