SavedAdd your journal

Journals / Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 7 - Sayı: 1

Ehl-i Sünnet Tesmiyesinin Mezhebi Tefsirlerdeki İzdüşümleri

Güven AĞIRKAYA
Pages
873–898
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Ancak araştırmanın çerçevesi Mu‘tezile, Şîa ve ilk selefleri Hâricîler olan İbâzî tefsir örnekleriyle sınırlı tutulmuştur.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Farklılık, hayat için fıtrî bir zorunluluk gibidir.
📊
Key Findings & Data:Bu sebeple harekete, devinime ve farklılığa açık olmayan birçok şey paslanmaya, çürümeye ve ölmeye mahkûmdur.
💡
Conclusion & Impact:Ancak araştırmanın çerçevesi Mu‘tezile, Şîa ve ilk selefleri Hâricîler olan İbâzî tefsir örnekleriyle sınırlı tutulmuştur.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Tefsir · Mezhep · Ehl-i sünnet

Özet

Farklılık, hayat için fıtrî bir zorunluluk gibidir. Bu sebeple harekete, devinime ve farklılığa açık olmayan birçok şey paslanmaya, çürümeye ve ölmeye mahkûmdur. Aynı durum düşünce dünyası için de geçerlidir. Farklılıklar birer zenginlik olmakla beraber vakıada her zaman böyle olmamış ve kimi zaman tahammül sınırlarını zorlayan, ötekine hayat hakkı tanımayan veya kendisinden olmayanı dışlayan reaksiyonlar da gösterebilmiştir. Birer düşünce okulu sayılabilecek mezhepler de insanın inanç dünyasına dair yaptığı farklı okumalardır. Dinin temel esasları ihlal edilmediği sürece bu farklı okumalar hiçbir zaman din dairesinin dışından sayılmamıştır. Ancak düşünce okullarının farklılıkları, bir zenginlik olma boyutunu aşıp taassuba dönüştüğünde artık bu oluşumlar için kültürel bir zenginlikten bahsetmek zordur. Zira kültürel zenginlik taassupla beraber bir sindirme, ötekileştirme, tahkir etme ve yıkma boyutuna taşınmıştır. Bu anlamda ekollerin birbirlerine karşı gösterdikleri tahammülsüzlük örneklerini literatürlerde görmek mümkündür. Bu örneklerin rastlandığı alanlardan biri de tefsir literatürüdür. Bu araştırmada mezhep ağırlıklı tefsirlerde “ehl-i sünnet” tesmiyesinin izdüşümleri mütalaa edilecektir. Mezkûr tesmiyenin cazibesinden mütevellid her ekolün onu sahiplendiği müsellemdir. Araştırmada bu tesmiyenin farklı ekollere mensup müfessirler tarafından nasıl algılandığı, yerine hangi kavramların tercih edildiği ve teşekküllerin bu isimle maruf ekole olan yaklaşımları verilmeye çalışılacaktır. Böylece bir isimlendirme örneğinde yapılan okumalarla, ideolojik pencerelerden değil aynı düzlemde değerlendirildiğinde ekollerin mezhep kurgularının, belli olay veya şahıslar üzerine yoğunlaşan din anlayışlarının İslam toplumu için ifade ettiği anlam mütalaa edilmiş olacaktır. Ancak araştırmanın çerçevesi Mu‘tezile, Şîa ve ilk selefleri Hâricîler olan İbâzî tefsir örnekleriyle sınırlı tutulmuştur.

🔖

Cite This Article

AĞIRKAYA, G. (2020). Ehl-i Sünnet Tesmiyesinin Mezhebi Tefsirlerdeki İzdüşümleri. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 1, 873–898. https://ajindex.com/articles/300004

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (5)

  1. Ağırkaya, Güven. “Hâricî ve İbâzî Tefsire Dair Bir Literatür Denemesi”. Tasavvur / Tekirdağ İlahiyat Dergisi 5/2 (31 Aralık 2019): 1299-1334. Âl-i Usfûr, Hüseyin b. Muhammed. el-Mehâsinu’n-nefsâniyye fi ecvibeti’l-mesâili’l-Horâsâniyye. Dâru’l-Levâmi‘ li’t-Tahkik ve’n-Neşr, 2018. Âmilî, Cafer Murtaza. Ali ve’l-Havâric. Beyrut: el-Merkezü’l-İslamî ve’d-Dirasat, 2006. Âmilî, Ebu’l-Hasen b. Muhammed b. Tâhir en-Nebâtî el-Fetûnî el-. Mukaddimetu tefsiri’l-burhân: Mir’âtu’l-envâr ve mişkâtu’l-esrâr. Beyrut: Müessesetü’l-A‘lamî li’l-Matbûât, 2006.
  2. Ateş, Süleyman. “İmamiyye Şiasının Tefsir Anlayışı”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 20 (1975): 147-172. A‘veşt, Bukeyr b. Said. Kutbu’l-eimme el-allâme Muhammed b. Yusuf Ettafeyyiş: Hayatuh, âsâruhu’l-fikriyye ve cihaduh. Umman: Mektebetü’d-Dâmirî li’n-Neşr ve’t-Tevzi‘, 1989. Ayyâşî, Ebü’n-Nasr Muhammed b. Mes‘ud b. Ayyâş b. es-Selemî el. Tefsiru’l-Ayyâşî. 2 Cilt. Beyrut: Müessesetü’l-A‘lamî li’l-Matbûât, 1991. Bâbâammî, Muhammed b. Mûsâ. Mu‘cemü a‘lâmi’l-İbâziyye mine’l-karni’l-evvel el-hicrî ila’l-asri’l-hâdır. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Garbi’l-İslamî, 2000. Bağdâdî, Abdülkâhir b. Tâhir b. Muhammed el-. el-Fark beyne’l-fırak. Beyrut: Dâru’l-Ma‘rife, 2008. Behhâz, İbrâhim b. Bukeyr - Sâlimî, Abdurrahman b. Süleyman es- - Bâbâammî, Muhammed b. Mûsâ. Mu‘cemü’l-mustalahâti’l-İbâziyye. 2 Cilt. Saltanatu Umman: Vizâratü’l-Evkâf ve’ş-Şuûni’d-Diniyye, 2001. Cehlân, Addûn b. Nâsır. el-Fikru’s-siyasî inde’l-İbâziyye min hileli ârâi’ş-Şeyh Muhammed b. Yusuf Ettafeyyiş. Gerdaye: Cem‘iyyetu’t-Turâs, 1990. Eş‘arî, Ebü’l-Hasen Ali b. İsmail. Makâlâtu’l-islamiyyîn ve ihtilâfu’l-musallîn. 2 Cilt. Beyrut: el-Mektebetü’l-Asriyye, 2009.
  3. Ettafeyyiş, Muhammed b. Yusuf el-Vehbî el-İbâzî el-Mus’âbî. Himyânu’z-zâd ilâ dâri’l-me‘âd. 1-15=21 Cilt. Maskat: Vizâretu’t-Turâsi’l-Kavmî ve’s-Sekâfe, 1980.
  4. Ettafeyyiş, Muhammed b. Yusuf el-Vehbî el-İbâzî el-Mus’âbî. Teysîru’t-tefsîr. Thk. İbrâhim b. Muhammed Talay. Maskat: Vizâretu’t-Turâs ve’s-Sekâfe, 2004. Feyz-i Kâşânî, Molla Muhsin Muhammed b. Murtaza. Kitabu’s-sâfî fi tefsiri’l-Kur’an. Thk. Seyyid Muhsin Hüseynî el-Emînî. 7 Cilt. İran: Dârü’l-Kütübi’l-İslamiyye, 1998.
  5. Fığlalı, Ethem Ruhi. İbâdiye’nin Doğuşu ve Görüşleri. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınlar, 1983. Fîrûzâbâdî, Ebü’t-Tâhir Mecdüddîn Muhammed b. Yakub b. Muhammed el-. el-Kâmûsu’l-muhît. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2005. Gaysî, Said b. Nâsır el-. Îzâhu’t-Tevhîd bi-Nûri’t-Tevhîd. Thk. Muhammed b. Mûsâ