Journals / OLBA / 2010 / Sayı: 18

Die altaere der kilikischen und isaurischen Kirchen im Blick der Altarstandort der Kirche A in Tapureli

Tapureli, A kilisesi altar kaidesi ışığında Kilikya ve İsaurya bölgesi kiliselerinde görülen altar çeşitleri

Journal
OLBA
Pages
347–370
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Jhs. entstanden ist, auch wie die andere Altâre von Kirchen in Kilikien und Isaurien ein Tischaltar gewesen sein könnte.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Tapureli liegt westlich des Lamos (Limonlu), nordöstlich von Seleukeia in Isaurien.
📊
Key Findings & Data:Bei der Ausgrabung der Kirche A im Jahr 2001 wurde im Fussboden der Apsis ein rechteckiges Feld freigelegt.
💡
Conclusion & Impact:Jhs. entstanden ist, auch wie die andere Altâre von Kirchen in Kilikien und Isaurien ein Tischaltar gewesen sein könnte.
🔬Design:Research Article
📍Scope:2001 Verileri
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Tapureli liegt westlich des Lamos (Limonlu), nordöstlich von Seleukeia in Isaurien. Auf der Spitze der Ostkuppe in Tapureli befindet sich die Kirche A, die eine dreischiffıge Sâulenbasilika ist. Bei der Ausgrabung der Kirche A im Jahr 2001 wurde im Fussboden der Apsis ein rechteckiges Feld freigelegt. In der Mitte des Feldes ist ein Reliquienloculus zu sehen. Weil der Altar schlecht erhalten ist, lâsst sich schwer sagen, welche Form der Altar der Kirche A in Tapureli gehabt hat. Deswegen muss man die anderen Altâre der Kirchen in Kilikien und Isaurien bestimmen und gruppieren. In der Kirche auf der Nordspitze der Insel in Elaiussa-Sebaste befand sich der Altar in der Apsis. Im Fussboden der Apsis ist ein rechteckiges Feld aus-gespart. In der Mittelachse dieses Feldes befindet sich eine lângliche Grube als Reliquienloculus. Von dem Altar gibt es keine Reste. In der Kirche auf der Agora von Elaiussa-Sebaste befand sich der Altar in der Ostapsis. Auch hier war im Boden der Kirche ein rechteckiges Feld ausgespart. In der Mitte des Feldes befand sich die Vertiefung des Reliquienloculus. Leider war der Reliquienloculus von Raubgrâbern schon so stark zerstört worden, dass seine genaue Form und Masse nicht mehr zu erkennen waren. Mehrere Bodenplatten von Altâren sind in Alahan Manastir und in der Kirche 'extra muros' von Dağpazarı erhalten. In der Bodenplatte der nörd-lichen Ostapsis des Baptisterium sind die Standspuren von drei Stützen zu sehen und in der Mitte eine Vertiefung fur die Reliquien. In der Höhlenkirche und der Westkirche von Alahan sind ebenfalls Bodenplatten von Altâren erhalten. In der Westkirche sind Standspuren von vier Stützen nahe der Ecken. In der Mitte der Bodenplatte der Kirche 'extra muros' von Dağpazarı befındet sich eine Vertiefung für die Reliquien. Im Fussboden der Apsis der Kirche III 13C in Anamurion ist ein rechteckiges Feld ausgespart. In der Kathedrale von Korykos ist kein Altarstandort, aber Standspuren eines Baldachins zu sehen. Wegen der Befunde des Altars ist es vermuten, dass Altâre in der Kirche auf der Nordspitze der Insel und in der Kirche auf der Agora von Elaiussa-Sebaste, in der Höhlenkirche und der Westkirche von Alahan, in der Kirche 'extra muros' von Dağpazarı Tischaltâre mit vier Stützen und im Baptisterium von Alahan ein Tischaltar mit drei Stützen waren. Der Altar der Kirche A in Tapureli dürfte weder ein Kastenaltar noch ein Blockaltar gewesen sein. Bei Blockaltâren ware man nicht mehr an die Reliquien unter dem Altar herangekommen. Die Ma|3e der gefundenen Schrankenplatten in der Kirche A passen nicht zu der fur Kastenaltâre nötige Rahmung des rechteckigen Feldes. Es gibt die Vermutung, dass der Altar der Kirche A in Tapureli, der wohl zusammen mit dem Bau der Kirche zu Anfang des 6. Jhs. entstanden ist, auch wie die andere Altâre von Kirchen in Kilikien und Isaurien ein Tischaltar gewesen sein könnte.

Özet

İsaurya Bölgesi'nde, Lamas (bugünkü Limonlu) nehrinin batısındaki Tapureli yerleşiminde A Kilisesi olarak adlandırılan üç nefli bazilikal planlı yapıda 2001 yılında gerçekleştirilen Kurtarma Kazısı'nda, kilisenin bema bölümünde, ortasında yuvarlak planlı rölilc lokulusu olan in situ altar kaidesi açığa çıkarılmıştır. Altar kaidesinin nasıl şekillendiğine ilişkin bilgi edinebilmek amacıyla kilisenin bulunduğu Kilikya ve îsaurya Bölgesi'ndeki Erken Hıristiyanlık-Bizans Dönemi'ne tarihlenen yapıların bema alanındaki altar kaidesine ya da kaideye ait mimari parçalara bakıldığında, şu örneklerle karşılaşırız: Korykos'daki Katedral; Dağpazarı'nda Sur dışındaki kilise; Alahan Manastırı'ndaki Mağara Kilisesi, Batı Kilisesi ve Vaftiz Binası; Elaiussa-Sebaste'deki (Ayaş) Agora Kilisesi ve Elaiussa-Sebaste'nin güneyindeki adanın kuzey ucundaki (tepesindeki) kilise ile Anamur'daki Merkez Kilisesi (III 13C). Elaiussa-Sebaste'de, adanın kuzey tepesindeki kilisenin bema alanında, köşelerinde yuvarlak yuva izleri olan dikdörtgen bir alan ve bu alanın ortasında bir lokulus bulunmaktadır. Agora Kilisesi'nde de doğudaki bema alanının içinde kare planlı bir lokulus yer alır. Alahan Manastırı, Batı Kilisesi ve Mağara Kilisesi'nin bemasmda; Vaftiz Binası'nm ise kuzey nefinin doğudaki apsis alanı içinde, ortasında lokulusu olan altar kaideleri yer alır. Dağpazarı Sur dışındaki kilisede de altar kaidesi merkezden aşağıya kaymış yuvarlak planlı bir lokulusa sahiptir. Anamur'daki Merkez Kilisesi'nin (III 13C) bema alanında altara ait iz yer alır. Korykos'daki Katedral'in ise bema bölümünde bugün izine rastlanmayan bir altar ve dört desteği açıkça görülebilen bir kiborion yapılmıştır. Böylece buluntulardan yola çıkarak, Elaiussa-Sebaste yerleşimindeki iki kilisenin, Alahan Manastırı, Batı Kilisesi ve Mağara Kilisesi ile Dağpazarı Sur dışındaki kilisenin dört destekli; Alahan Manastırı, Vaftiz Binası'nın ise üç destekli masa şeklinde altara sahip oldukları sonucuna varılır. Kaidesindeki lokulusun varlığı, Tapureli A Kilisesi altarmm, blok şeklinde altar olamayacağını gösterir. Çünkü bu tip aharlarda rölik nişi, bloğun ön yüzünde ya da mensanm altında yer almıştır. Kurtarma Kazısı'nda ele geçen çok sayıdaki levha parçalarından yola çıkarak, altarm sandık şeklinde olabileceği düşüncesi de, levha kalınlıklarının kaideye ait dış çerçevenin kalınlığına uymaması ve bu levhaların oturtulması için gereken iç bükey yuvaların çerçevede olmayışı, aksine bu bölümün kabarık yüzeyli olmasıyla zayıf bir olasılık olarak görülmektedir. Tapureli A Kilisesi altarı 6.yüzyıl başında yapılmış kilisenin içinde bulunmaktadır ve olasılıkla diğer altarlar gibi masa şeklinde bir altardır.

🔖

Cite This Article

AYDIN, A. (2010). Die altaere der kilikischen und isaurischen Kirchen im Blick der Altarstandort der Kirche A in Tapureli. OLBA, Sayı: 18, 347–370. https://ajindex.com/articles/293028

References (20)

  1. Asano 1997
  2. Asano, K., "The Excavation of Church III On Gemiler Island (1996 Season)", XIX. KST II, 531-540. Asano 2000
  3. Asano, K., "The Survey and Excavation Gemiler Adası Kaya Area Near Fethiye (1999 Season)", 18. AST I, 31-40. Aydm 2000
  4. Aydın, A., "Kilikia ve Isauria Kiliselerinde Görülen Yüksek Tipteki Templon Kuruluşları, Die hohe Templonanlage in den kilikischen und isaurischen Kirchen", Olba III, 215-226 (Lev: 47-49). Aydm 2002
  5. Aydın, A., "Tapureli A Kilisesi Kazısı", VI. Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazı Sonuçları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu, 95-103. Aydm 2003a
  6. Aydm, A., "Tarsus Müzesi'ndeki Daniel Betimli Levha (The Tablet describes Daniel figure in the Tarsus Museum)", Adalya VI, 265-280. Aydm 2003b
  7. Aydm, A., "Der Ambon der Kirche "A" in Tapureli", Olba VIII (Özel Sayı), III. Uluslararası Kilikia Arkeolojisi Sempozyumu Bildirileri, 83-91 (Lev. 27-33). Aydm 2008a
  8. Aydm, A., "Adana, Anamur ve Silifke Müzesi'ndeki Figürlü Paye ve Levhalar (Balusters and Balustrades carrying Figurative Decoration in the Museums of Adana, Anamur and Silifke)", Adalya XI, 269-286. Aydm 2008b
  9. Aydm, A., "Anamur Müzesi'nde Bulunan Erken Hıristiyanlık- Bizans Dönemi Taş Eserleri", 25. AST, C. I, 159-170. Aydm 2009
  10. Aydm, A., "Hıristiyan Dinindeki Martir-Aziz ve Rölik Kültünün Kilikya-Isaurya Bölgesi Hıristiyanlığına Yansımaları (Mârtyrer, Heilige und Reliquienkult im Kilikisch-Isaurischen Raum)", Olba XVII, 63-82. Baumeister 1988
  11. Baumeister, Th., "Heiligenverehrung I", RAC XIV, 96-150. Boyd 1992
  12. Boyd, S.A,. "A "Metropolitan" Treasure from a church in the Provinces: An Introduction to the Study of the Sion Treasure", S.A. Boyd-M. Mundel Mango (Ed.), Ecclesiastical Silver Plate in sixth-century Byzantium, 5-34. Braun 1924
  13. Braun, J., Der christliche Altar in seiner geschichtlichen Entwicklung, München. Brunetti - Betini - Forlati - Fioco 1940
  14. Brunetti, M. - Betini, S. - Forlati, F. - Fioco, G., Torcello, Venezia. Brunner - Flessel - Hiller 1990
  15. Brunner, H. - Flessel, K. - Hiller, F. (Hrsg.), Lexikon alte Kulturen, 1, Leipzig. Brusin - Zovatto 1975
  16. Brusin, G. - Zovatto, P.L., Monumenti paleocrstiani di Aquileia e di Grado, Udine. Budde 1987
  17. Budde, L., St. PantaleonvonAphrodisiasinKilikien, Recklinghausen. Buschhausen 1971
  18. Buschhausen, H., Die spâtrömische Metallscrinia und frahchristli-chen Reliquiare, I. Teil: Katalog, Wien. Campbell 1998
  19. Campbell, S., The Mosaics of Anemurium, Toronto. Canivet 1987
  20. Canivet, R et M.T., Huarte. Sanctuaire Chretien d' Apamene (IVs- V6) I, Pa