The Ottoman Loss of Crete: On the Work by Pınar Şenışık Mehmet Hacısalihoğlu

Özet

Burada yer verilen konular Yunan milliyetçiliğinin doğuşu ve gelişimi hakkındaki genel bilgilerden oluşmaktadır (Rigas, Korais, Rumluk, Helenlik, Katharevusa (arı dil) sorunu, Yunan kilisesi, ulusal tarih yazımı ve Konstantin Paparrigopulos, halk edebiyatı ve efsaneler). Bununla birlikte bu konuların Girit’e nasıl yansıdığı konusundaki bilgiler özellikle değerli olup daha da geliştirilebilecek konular olmuştur. Elbette ki kitabın esas olarak 1890’ları incelemesi nedeniyle birinci bölümde ele alınan bu konuların ancak özetlenerek geçilmesi kaçınılmaz olmuştur. Özellikle dikkat çeken konulardan biri Patrikhane’ye bağlı okul sistemi (cemaat okulları) ve Yunanistan’ın bu okul sistemindeki yeri ve rolüdür. Yazar öncelikle Girit’li olup Atina üniversitesinde okuyan ve daha sonra tekrar Girit’e dönen Giritli Rumların Girit’teki milliyetçi harekette önemli rol oynadığının altını çizmekte ve Girit’te, özellikle kırsal kesimde kurulan ilkokulların Yunanlılık bilincinin oluşmasında önemli bir rol oynadığını belirtmektedir (s. 46). Osmanlı bürokratlarının da bu okul sisteminin etkinliğinin farkına vararak daha güçlü bir resmi/Osmanlı okul sisteminin adada oluşturulması gerektiği hakkındaki raporlarından bahsedilmektedir. Burada yazar Patrikhaneye bağlı cemaat