SavedAdd your journal

Journals / Osmanlı Araştırmaları / 2015 / Sayı: 45

Osmanlı Tasvir Sanatında Görselin "Okunması": İmgenin Ardındaki Hikâyeler (Şehir Oğlanları ve İstanbul'un Meşhur Kadınları)

Tülün DEĞİRMENCİ
Pages
25–55
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Özellikle 17. yüzyılla birlikte Osmanlı İstanbul'unun değişen demografik yapısı ve bunun sonucunda ortaya çıkan yeni sosyalleşme mekanları, bu mekanlarda değişen iletişim biçimleri ile tasvirlerin bu yeni iletişim biçimlerine göre uğradığı biçim ve içerik değişimleri arasındaki bağ bu tartışmanın ana eksenini oluşturacaktır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Başlıca amacı eşlik ettiği metni görselleştirmek olan İslâm kitap resimlerinin en belirleyici özelliklerinden biri imge ve metin arasındaki organik ilişkidir.
📊
Key Findings & Data:Bu yazıda çoğunlukla 17. yüzyılda Osmanlı İstanbul'unda üretilmiş, belirli genç erkek ve kadınları betimleyen bir grup albüm resminden yola çıkılarak, bu imgelerin oluşumunda etkili olan sözel bağlam üzerinde durulacaktır.
💡
Conclusion & Impact:Özellikle 17. yüzyılla birlikte Osmanlı İstanbul'unun değişen demografik yapısı ve bunun sonucunda ortaya çıkan yeni sosyalleşme mekanları, bu mekanlarda değişen iletişim biçimleri ile tasvirlerin bu yeni iletişim biçimlerine göre uğradığı biçim ve içerik değişimleri arasındaki bağ bu tartışmanın ana eksenini oluşturacaktır.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Özet

Başlıca amacı eşlik ettiği metni görselleştirmek olan İslâm kitap resimlerinin en belirleyici özelliklerinden biri imge ve metin arasındaki organik ilişkidir. Bunun dışında herhangi bir metne eşlik etmeyen tek yaprak albüm/murakka resimleri de İslâm tasvir sanatı geleneğinde epeyce yaygın bir şekilde karşımıza çıkar. Yazılı bir metnin bağlamından yoksun murakka resimlerini anlamak, yani imgenin çağdaş izleyicileri tarafından görülme/algılanma biçimine yaklaşmak için tasvirin yaratıldığı ve tüketildiği toplumun sözlü ve/veya sözel kültüründen yola çıkılarak bir "görsel okuma" kavramının geliştirilmesi elzemdir. Nitekim, bu sözel bağlam, imgeyi oluşturan ve bugünden bakıldığında "sıradan" görünen pek çok ikonografik ayrıntının çağdaş izleyicileri için belirli öykülere tekabül eden kodlamalar olduğunu gösterecektir. Bu yazıda çoğunlukla 17. yüzyılda Osmanlı İstanbul'unda üretilmiş, belirli genç erkek ve kadınları betimleyen bir grup albüm resminden yola çıkılarak, bu imgelerin oluşumunda etkili olan sözel bağlam üzerinde durulacaktır. Özellikle 17. yüzyılla birlikte Osmanlı İstanbul'unun değişen demografik yapısı ve bunun sonucunda ortaya çıkan yeni sosyalleşme mekanları, bu mekanlarda değişen iletişim biçimleri ile tasvirlerin bu yeni iletişim biçimlerine göre uğradığı biçim ve içerik değişimleri arasındaki bağ bu tartışmanın ana eksenini oluşturacaktır.

🔖

Cite This Article

DEĞİRMENCİ, T. (2015). Osmanlı Tasvir Sanatında Görselin "Okunması": İmgenin Ardındaki Hikâyeler (Şehir Oğlanları ve İstanbul'un Meşhur Kadınları). Osmanlı Araştırmaları, Sayı: 45, 25–55. https://ajindex.com/articles/287332

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (15)

  1. Yazma Eserler Hikâyât-ı Sipâhî-yi Kastomonî ve Tûtî, Millet Kütüphanesi, Ali Emiri, Roman 146. Mısır Vâlisi Koca Cafer Paşa'nın Hikâyesi, Süleymaniye Kütüphanesi, Hacı Mahmud Efendi No. 6264. Yayınlar Abdülaziz Bey, Osmanlı Âdet, Merasim ve Tabirleri, Kazım Arısan-Duygu Arısan Günay (haz.), İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları 2002.
  2. And, Metin: "17. Yüzyıl Türk Çarşı Ressamları," Tarih ve Toplum 6 (1985), s. 40-45.., "17. Yüzyıl Türk Çarşı Ressamlarının Padişah Portreleri," Türkiyemiz 58 (1989), s. 4-13.
  3. Aktepe, M. Münir: "XVII. Asrın ilk Yarısında İstanbul'un Nüfus Mes'elesine dair bazı Vesikalar," İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi, IX/13 (Eylül 1958), s. 1-30.
  4. Andreasyan, Hrand D.: "Celâlilerden Kaçanların Geri Gönderilmesi," Ord. Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılı'ya Armağan, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi 1988, s. 45-53.
  5. Artan, Tülay: "Forms and forums of expression: İstanbul and beyond, 1600-1800,"
  6. The Ottoman World, Christine Woodhead (ed.), New York: Routledge 2012, s. 378-405.
  7. Assman, Jan: Kültürel Bellek. Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik, Ayşe Tekin (çev), İstanbul: Ayrıntı Yayınları 2001.
  8. Bağcı, Serpil: "Presenting Vassal Kalender's Works: The Prefaces of Three Ottoman Al- bums," Muqarnas, 30 (2013), s. 255-313.
  9. Boratav, Pertev Naili: Halk Hikâyeleri ve Halk Hikâyeciliği, İstanbul: Adam Yayınları 1988.
  10. Boyar, Ebru ve Kate Fleet: Osmanlı İstanbul'unun Toplumsal Tarihi, Serpil Çağlayan (çev.), İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları 2014.
  11. Buzov, Snjezana: "Osmanlı'da karışık içerikli mecmûalar: bir başka arşiv," Türk Edebiyatı Çalışmaları VII, Mecmûa: Osmanlı edebiyatının kırkambarı, H. Aynur, M. Çakır, H. Koncu, S. Kuru, A. E. Özyıldırım (haz.), İstanbul: Turkuaz 2012, s. 33-42.
  12. Değirmenci, Tülün: "An Illustrated Mecmua: The Commoners Voice and the Iconography of the Court in Seventeenth-Century Ottoman Painting," Ars Orientalis, 41 (Decem- ber 2011), pp. 187-218.
  13. Düzdağ, M. Ertuğrul: Şeyhülislâm Ebussuûd Efendi Fetvaları Işığında 16. Asır Türk Hayatı, İstanbul: Enderun Kitabevi 1983. Gelibolulu Mustafa 'Âlî: Mevâ'idü'n-nef?is fî-Kavâ'idi'l-mecalis, Mehmet Şeker (ed.) An- kara: Türk Tarih Kurumu Yayınları 1997.
  14. Ergin, Nina: "İstanbul'da Hamam İşletmeciliği: On Yedinci ve On Sekizinci Yüzyılda Çemberlitaş Hamamı," Anadolu Medeniyetlerinde Hamam Kültürü: Mimari, Tarih ve İmgelem, Nina Ergin (der.), Ayşe Özbay Erozan (çev.), İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları 2012, s. 182-209.
  15. Faroqhi, Suraiy