Journals / Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 39

HAMZA AĞA(YENİCEKÖY) CAMİİ HAZİRESİ MEZAR TAŞLARI

Edip Yılmaz(VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ)
Pages
349–368
Publication Date
2018-03-27
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bundan dolayı Tire Merkezde yer alan Hamza Ağa Camii (Yeniceköy) haziresi mezar taşlarındaki özellikler belirtilerek, Türk sanatı içerisindeki yeri vurgulanmaya çalışılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Verimli topraklara sahip Küçük Menderes Havzası tarihin ilk çağlarından beri birçok medeniyeti içerisinde barındırmıştır.
📊
Key Findings & Data:Bu bölgede tarihe ışık tutacak önemli kaynaklar ortaya konmuştur.
💡
Conclusion & Impact:Bundan dolayı Tire Merkezde yer alan Hamza Ağa Camii (Yeniceköy) haziresi mezar taşlarındaki özellikler belirtilerek, Türk sanatı içerisindeki yeri vurgulanmaya çalışılmıştır.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Mezar Taşı · Camii · Kitabe

Özet

Verimli topraklara sahip Küçük Menderes Havzası tarihin ilk çağlarından beri birçok medeniyeti içerisinde barındırmıştır. Bu bölgede tarihe ışık tutacak önemli kaynaklar ortaya konmuştur. Bu kaynaklardan biri de Osmanlı dönemi mezar taşlarıdır. Bunun için mezarlıklar, geride kalanların sevdiklerinin yanında bir nebze de olsa huzur buldukları ziyaretgâhlardır. İşte Osmanlı mezar taşları bu anlamda bir kültürün izlerini oluşturmaktadır. İzmir iline bağlı Tire Merkezde bulunan Hamza Ağa Camii Haziresi’nde dört mezar yapısı tespit edilerek kayıt altına alınmış ve incelenmeye tabii tutulmuştur. Bu mezar taşlarının süsleme programları, kitabe içerikleri ve ebatları göz önünde bulundurularak bir sıralama yapılmıştır. İlk olarak bu mezar taşlarının ölçekli fotoğrafları çekilerek dosyalanmıştır. Epigrafik çözümlemesi yapılan bu eserler, hicri tarihleri esas alınarak sıralanmıştır. Bu mezar taşları yoğun olarak Osmanlı’nın batılılaşma dönemini kapsamaktadır. Çalışmalarımız esnasında, insanların bilinçsiz davranışları ve tabiat şartları hazireyi tahribata uğratmıştır. Bunlardan iki mezar taşına kireçle boyanarak zarar verilmiştir. Bir mezar taşı sağlam, diğerleri ise kısmı aşınmış ve kırılmış durumdadır. Kültür varlıklarımız arasında önemli bir yere sahip olan mezar taşları çeşitli sebeplerle yerel yönetimlerin yeni iskân projeleriyle birlikte yok edilmeye başlanmıştır. Bundan dolayı Tire Merkezde yer alan Hamza Ağa Camii (Yeniceköy) haziresi mezar taşlarındaki özellikler belirtilerek, Türk sanatı içerisindeki yeri vurgulanmaya çalışılmıştır.

🔖

Cite This Article

Yılmaz, E., Ebiri, G. (2018). HAMZA AĞA(YENİCEKÖY) CAMİİ HAZİRESİ MEZAR TAŞLARI. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 39, 349–368. https://ajindex.com/articles/27136

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (65)

  1. Armağan, A. M., (1933). Belgelerle Beylikler Devrinde Tire. İzmir:
  2. Uğur Ofset Matbaası Aslanoğlu, İ., (1978). Tire’de Camiler ve Üç Mescit, Ankara.
  3. ODTÜ. Atan, A., (2013). “İslam Sanatında Özgünlük ve Evrensellik”, VI. Dini Yayınlar Kongresi, İslam, Sanat ve Estetik, İstanbul.
  4. Ayanoğlu, F. İ., (1972). “Vakıflar İdaresince Tanzim Ettirilen Tarihi Makbereler”, Vakıflar Dergisi, Cilt II,2, 399-403.
  5. Ayvazoğlu, B., (1989).İslam Estetiği ve İnsan, İstanbul:
  6. Çağ Yayınları Başaran, M.,(2000). Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Tire, İzmir: Tire Belediyesi Kültür Yayınları.
  7. Baş, G., (2013). Diyarbakır’daki İslam Dönemi Mimari Yapılarında Süsleme, Ankara:
  8. Türk Tarih Kurumu. Baydar, L., (1986). Batı Tesirine Kadar Osmanlı Mimarisinde Estetik Kriterler, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  9. Bayraktar, M. S., Tire’de Osmanlı Dönemi Cami ve Mescidleri, (Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Erzurum, 1996.
  10. Berk, S., (2010). Mezar Taşı Kitabelerinin Dili: “Taşa Kazınan Tarih”, Din ve Hayat Dergisi, IX, 82-83.
  11. Biçiçi, H. K., (2004). Manisa Gördes’te Bulunan Osmanlı Dönemi Süslemeli Mezar Taşları. Yayımlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  12. Çalışkan, A., ( 1998).“İslam Estetiği Üzerine Bir Deneme”, Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi,10, Samsun. Ebiri, G., (2016). Tire Merkezdeki Osmanlı Devri Mezar Taşları, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van. El Faruki, İ.– L., (1999).
  13. İslam Kültür Atlası, İstanbul:
  14. İnkılap Yayınları.
  15. Karaçağ, D.,(1994). Bursa’daki 14-15.
  16. Yüzyıl Mezartaşları, Ankara: Övendire Danışmanlık Tanıtım Hizmetleri. Karamağaralı, B., (1992). Ahlât Mezar Taşları, Ankara:
  17. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  18. Koç, T., (2009). İslâm Estetiği, İstanbul:
  19. İsam Yayınları.
  20. Mutluel, O., ( 2014)“Sanat felsefesinde Estetik Obje Çözümlemesi Açısından Ebru Sanatı”, Turkish Studies-International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or TurkicVolume 9/11Fall, 419-428,
  21. Ankara.
  22. Ökten, S., (1999). “Osmanlı Kentinde Estetik Üzerine Deneme”, Yeni Türkiye Dergisi, 10, 36, 31-33, Ankara, 1999.
  23. Tatlı, B., Türk-İslam Sanat Felsefesi. Akademik Hadis araştırmaları 1, 419-428,
  24. Emin Yayınları.
  25. Tokloğlu, F., (1973). Tire Çevre İncelemeleri. İzmir:
  26. Karıca Matbaacılık Tunçel, G., (1989). Batı Anadolu Bölgesinde Cami Tasvirli Mezartaşları, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  27. Tunalı, İ., (1998).
  28. Estetik, İstanbul.
  29. Tüfekçioğlu, A., (1998). “ Türk-İslam Dönemi Türbe ve Mezar Taşı Kitabelerinde Tarih İbareleri”, Geçmişten Günümüze Mezarlık Kültürü ve İnsan Hayatına Etkileri Sempozyumu, İstanbul.
  30. Uğurluel, T., (2003). “Osmanlı Mezar Taşlarının Dili”, Sızıntı Dergisi. 25/294,21. Ülker, N.,(1999). “Ege Bölgesi Osmanlı Devri Mezar Taşları”, Osmanlı Kültür ve Sanat Dergisi, 231. Ülker, N.,(2007). “İzmir-Agora Osmanlı Dönemi Mezar Kitabelerinden Örnekler”, Tarih İncelemeleri Dergisi, XXII, 2, 197. Yetkin, S. K., (1936).
  31. Estetik, İstanbul:
  32. İnkılap Kitabevi.
  33. Yılmaz, E., (2013). Ödemiş’teki Türk İslam Devri Mezar Taşları, Yayımlanmamış doktora tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van. Armağan, A. M., (1933). Belgelerle Beylikler Devrinde Tire. İzmir:
  34. Uğur Ofset Matbaası Aslanoğlu, İ., (1978). Tire’de Camiler ve Üç Mescit, Ankara.
  35. ODTÜ. Atan, A., (2013). “İslam Sanatında Özgünlük ve Evrensellik”, VI. Dini Yayınlar Kongresi, İslam, Sanat ve Estetik, İstanbul.
  36. Ayanoğlu, F. İ., (1972). “Vakıflar İdaresince Tanzim Ettirilen Tarihi Makbereler”, Vakıflar Dergisi, Cilt II,2, 399-403.
  37. Ayvazoğlu, B., (1989).İslam Estetiği ve İnsan, İstanbul:
  38. Çağ Yayınları Başaran, M.,(2000). Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Tire, İzmir: Tire Belediyesi Kültür Yayınları.
  39. Baş, G., (2013). Diyarbakır’daki İslam Dönemi Mimari Yapılarında Süsleme, Ankara:
  40. Türk Tarih Kurumu. Baydar, L., (1986). Batı Tesirine Kadar Osmanlı Mimarisinde Estetik Kriterler, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  41. Bayraktar, M. S., Tire’de Osmanlı Dönemi Cami ve Mescidleri, (Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Erzurum, 1996.
  42. Berk, S., (2010). Mezar Taşı Kitabelerinin Dili: “Taşa Kazınan Tarih”, Din ve Hayat Dergisi, IX, 82-83.
  43. Biçiçi, H. K., (2004). Manisa Gördes’te Bulunan Osmanlı Dönemi Süslemeli Mezar Taşları. Yayımlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  44. Çalışkan, A., ( 1998).“İslam Estetiği Üzerine Bir Deneme”, Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi,10, Samsun. Ebiri, G., (2016). Tire Merkezdeki Osmanlı Devri Mezar Taşları, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van. El Faruki, İ.– L., (1999).
  45. İslam Kültür Atlası, İstanbul:
  46. İnkılap Yayınları.
  47. Karaçağ, D.,(1994). Bursa’daki 14-15.
  48. Yüzyıl Mezartaşları, Ankara: Övendire Danışmanlık Tanıtım Hizmetleri. Karamağaralı, B., (1992). Ahlât Mezar Taşları, Ankara:
  49. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  50. Koç, T., (2009). İslâm Estetiği, İstanbul:
  51. İsam Yayınları.
  52. Mutluel, O., ( 2014)“Sanat felsefesinde Estetik Obje Çözümlemesi Açısından Ebru Sanatı”, Turkish Studies-International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or TurkicVolume 9/11Fall, 419-428,
  53. Ankara.
  54. Ökten, S., (1999). “Osmanlı Kentinde Estetik Üzerine Deneme”, Yeni Türkiye Dergisi, 10, 36, 31-33, Ankara, 1999.
  55. Tatlı, B., Türk-İslam Sanat Felsefesi. Akademik Hadis araştırmaları 1, 419-428,
  56. Emin Yayınları.
  57. Tokloğlu, F., (1973). Tire Çevre İncelemeleri. İzmir:
  58. Karıca Matbaacılık Tunçel, G., (1989). Batı Anadolu Bölgesinde Cami Tasvirli Mezartaşları, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  59. Tunalı, İ., (1998).
  60. Estetik, İstanbul.
  61. Tüfekçioğlu, A., (1998). “ Türk-İslam Dönemi Türbe ve Mezar Taşı Kitabelerinde Tarih İbareleri”, Geçmişten Günümüze Mezarlık Kültürü ve İnsan Hayatına Etkileri Sempozyumu, İstanbul.
  62. Uğurluel, T., (2003). “Osmanlı Mezar Taşlarının Dili”, Sızıntı Dergisi. 25/294,21. Ülker, N.,(1999). “Ege Bölgesi Osmanlı Devri Mezar Taşları”, Osmanlı Kültür ve Sanat Dergisi, 231. Ülker, N.,(2007). “İzmir-Agora Osmanlı Dönemi Mezar Kitabelerinden Örnekler”, Tarih İncelemeleri Dergisi, XXII, 2, 197. Yetkin, S. K., (1936).
  63. Estetik, İstanbul:
  64. İnkılap Kitabevi.
  65. Yılmaz, E., (2013). Ödemiş’teki Türk İslam Devri Mezar Taşları, Yayımlanmamış doktora tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van.