Journals / Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2012 / Sayı: 43

Haşvî Temayülün İzdüşümü: Mukatil b. Süleyman Örneği

Pages
65–106
Publication Date
2014-03-05
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Suleiman, Hashawiyya, Ahl al-hadith and Ahl al-rai, reason, interpretation/hermeneutics (tawil).

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:ÖzMüstakil bir mezhep olarak algılanmayan Haşviyyenin bir tutum olarak İslâm kültür ve düşüncetarihinde yer aldığı ve etkisinin tahminden çok daha fazla olduğu düşünülmektedir.
📊
Key Findings & Data:Bunun yerine önemli temsilcileri arasında yer alan Mukatil b.Süleyman’dan (v. 150/767) hareketle Haşviyyenin anlamı, tarihsel serüveni üzerinde durulmayaçalışılacaktır.
💡
Conclusion & Impact:Suleiman, Hashawiyya, Ahl al-hadith and Ahl al-rai, reason, interpretation/hermeneutics (tawil).
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Mukatil b. Süleyman · Haşviyye · Ehl-i hadis ve Ehl-i rey

Özet

ÖzMüstakil bir mezhep olarak algılanmayan Haşviyyenin bir tutum olarak İslâm kültür ve düşüncetarihinde yer aldığı ve etkisinin tahminden çok daha fazla olduğu düşünülmektedir. Ancak oldukçageniş ve kapsamlı olan böyle bir konunun bir makalede doğrudan tüm boyutlarıyla araştırılmaimkânı bulunmamaktadır. Bunun yerine önemli temsilcileri arasında yer alan Mukatil b.Süleyman’dan (v. 150/767) hareketle Haşviyyenin anlamı, tarihsel serüveni üzerinde durulmayaçalışılacaktır. Nitekim Osmanlı dönemi eserlerinde benzer nakillerin olması haşvî yaklaşımın sonucuolan anlatım tarzının günümüze kadar etkisini sürdürdüğünü göstermektedir. Bu durum sözkonusu yaklaşımın bu kadar uzun soluklu olması ve etkisinin içinde bulunduğu Ehl-i hadis tavrınında dikkate alınmasını kaçınılmaz kılmaktadır. Dolayısıyla haşvî tavrın özelliklerinden hareketleEhl-i hadisin yaklaşımına bakmak da meselenin anlaşılmasına zemin hazırlayacaktır.Anahtar Kelimeler: Mukatil b. Süleyman, Haşviyye, Ehl-i hadis ve Ehl-i rey, akıl, tevil.A Projection of Hashawiyyah Inclination: The example of Muqatil b. SuleimanAbstactThe Hashawiyyah, which isn’t considered to be a separate sect, is thought to have a place in Islamicculture and the history of Islamic thought as ‘a stance’; and to have a wider impact thanestimated. However, it isn’t possible to cover all dimensions of such a complex and complicatedissue in just an article. Instead, by taking Muqatil b. Suleiman (d. 150/767) as a starting point,this article will try to focus on the meaning of Hashawiyya and its historical adventure. Actuallythe fact that reports containing Hashawi phrases are found in the works of Ottoman Era showsthat the impact of these phrases, which are a result of Hashawi approach, has survived until recently.Due to this survival and the impact of Hashawi approach on Ahl al-hadith (hadith scholars),Hashawi inclination should be taken into consideration. Therefore, considering the attitudeof Ahl al-hadith with reference to the qualities of Hashawi approach will form a basis for comprehendingthe issue.Keywords: Muqatil b. Suleiman, Hashawiyya, Ahl al-hadith and Ahl al-rai, reason, interpretation/hermeneutics (tawil).

🔖

Cite This Article

ARPAGUŞ, H. (2014). Haşvî Temayülün İzdüşümü: Mukatil b. Süleyman Örneği. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 43, 65–106. https://ajindex.com/articles/259149

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (15)

  1. Abdülkahir el-Bağdadî, el-Fark beyne’l-fırâk (thk. Muhammed Muhyidin Abdülha- mid) Beyrut 1990. Abdülkahir el-Bağdadî el-Milel ve’n-Nihal (thk. Abert Nasri Nadir), Beyrut 1986.
  2. Ahmed Emin, Duha’l-İslâm, III, Kahire 1964. Altıntaş Ramazan, “Haşviyyenin Doğuşu ve Kelâmî Görüşleri”, Cumhuriyet Üniversi- tesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy. 3, Sivas 1999, s. 57-100.
  3. Arpaguş, Hatice K., Osmanlı Halkının Geleneksel İslâm Anlayışı, İstanbul 2006. Câbirî, Arap Aklının Oluşumu (trc. İ. Akbaba), İstanbul 1997. Çakın Kamil, “Buharî'nin Murcie ile İman Konusunda Tartışması”, AÜİFD, Ankara, 1992, XXXII,183-198. Cerrahoğlu İsmail, “Tefsirde Mukatil ibn Süleyman ve Eserleri”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1976, XXI, s. 1-35.
  4. Çelik, İbrahim, “Kur'an’da Haberî Sıfatlar ve Mukatil b. Süleyman’a İsnad Edilen Teşbih Fikri”, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, II, sy. 2, 1987, s. 151-1160.
  5. Çelik İbrahim, Mukatil b. Süleyman ve Tefsirdeki Metodu, Bursa 2000.
  6. Demirci, Kadir “Klasik Dönem Zeydîlerinin Ashab-ı Hadis Hakkındaki Nitelemeleri: Haşviyye”, İslâmî İlimler Dergisi, yıl 6, sy. 1, 2011, s.177-192. Ebû Nuaym İsfehanî, Hilyetü’l-evliyâ, Kahire 1996. Eşʻarî, Makalatü’l-İslâmiyyîn (thk. Helmut Ritter), Wiesbaden 1980. Fahreddin er-Razî, Esâsü’t-takdîs (thk. Ahmed Hicazî es-Sekkâ), Kahire 1986. Fahreddin er-Razî, Muhassal, [nşr. Taha Abdürrauf Sa’d] Kahire ts. Gölcük Şerafettin, “Cehm b. Safvan”, DİA, VII, 233-234.
  7. Halkın, A. S. “Hashwiyya”, Journal of the American Oriental Society, LIV, no. 1 (Mar., 1934), s. 1-28.
  8. Hansu, Hüseyin, Mutezile ve Hadis, Ankara 2004.
  9. Hasan Mahmud eş-Şafi, Kelâm’a Giriş (trc. Süleyman Akkuş), İstanbul 2009. Hayyat, el-İntisâr ve'r-red alâ İbni'r-Ravendi (thk. H. S. Nyberg), Beyrut 1993.
  10. Hodgson M. G. S., İslâm’ın Serüveni, (trc. İzzet Akyol), İstanbul 1993. İbnü’l-Cevzî, Telbîsü İblis, Beyrut 1994.
  11. İbn Furek, Müşkilü’l-hadîs (thk. Mûsâ Muhammed Ali), Beyrut 1985.
  12. İbn Kuteybe, Hadis Müdafaası (trc. Hayri Kırbaşoğlu), İstanbul 1989.
  13. İbn Manzur, Lisânü’l-Arab, I-XV, Beyrut ts. İrfan Abdülhamit, İslâm’da İtikadî Mezhepler ve Akaid Esasları [trc. M. Saim Yeprem], İstanbul 1981.
  14. Kandemir, M. Yaşar, Mevzû Hadisler, Ankara [4. baskı]. Kevserî, Zahid, Mukaddemât, Dımaşk/Beyrut 1997. Kevserî, Zahid, “Mihne veya Halku’l-Kur'an Fitnesi ve Haşevîler”, (M. Emin Özaf- şar) İdeolojik Hadisçiliğin Tarihî Arka Planı, s. 109-116.
  15. Kılavuz, A. Saim, “Berbeharî”, DİA, V, 476-477. Kister M. J., “İsrâiloğullarından Nakilde Bulunma Meselesi”, (