Journals / Trabzon İlahiyat Dergisi / 2017 / Cilt: 4 - Sayı: 1

Saf Hakikat Arayışı Olarak Temhis

Pages
7–42
Publication Date
2017-07-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Biz bu çalışmada İbn Haldun’un metodolojisinin medyanın insanları yönlendirmeve haberleri şekillendirme işlevinin sosyolojik yorumuna taşınabilirliğini tartışmaktayız.Böylece (algı-gerçeklik diyalektiğinde) medyanın güç ve egemenlik mücadelesinin etkisinidikkate alıp İbn Haldun’un yöntemine odaklanarak bir yorum sistematiği kurmayaçalıştığımız bu metinde, temelde rivayet ve saf hakikat ilişkisi sorgulanmaktadır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Yerleşik tarih anlayışını eleştirel bir değerlendirmeye tabi tutan İbn Haldun, İlm-i Umranadını verdiği bir disiplin inşa eder.
📊
Key Findings & Data:Tarihsel haberlerin doğruluğunun ortaya çıkarılmasınınönemini vurguladığı değerlendirmelerinde nesnel ölçütlerle haber değerlendirmesininimkânı, nasıllığı ve gerekliliği hakkındaki net bir tutum sergiler.
💡
Conclusion & Impact:Biz bu çalışmada İbn Haldun’un metodolojisinin medyanın insanları yönlendirmeve haberleri şekillendirme işlevinin sosyolojik yorumuna taşınabilirliğini tartışmaktayız.Böylece (algı-gerçeklik diyalektiğinde) medyanın güç ve egemenlik mücadelesinin etkisinidikkate alıp İbn Haldun’un yöntemine odaklanarak bir yorum sistematiği kurmayaçalıştığımız bu metinde, temelde rivayet ve saf hakikat ilişkisi sorgulanmaktadır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İbn Haldun · Temhis · Saf Hakikat

Özet

Yerleşik tarih anlayışını eleştirel bir değerlendirmeye tabi tutan İbn Haldun, İlm-i Umranadını verdiği bir disiplin inşa eder. Tarihsel haberlerin doğruluğunun ortaya çıkarılmasınınönemini vurguladığı değerlendirmelerinde nesnel ölçütlerle haber değerlendirmesininimkânı, nasıllığı ve gerekliliği hakkındaki net bir tutum sergiler. İbn Haldun, kendi tarihanlayışını geleneksel teamülden ayırma bağlamında bir kavram üretir: Temhis-u’l Haber.Bunu, eleştirel bir tutumla, yani intikad’la tamamlar. Tarih-masal ayrımını önemseyen İbnHaldun’a göre önce haberin sonra habercinin temhisi yapılmalıdır. Ona göre bu, yaşananlarıngerçek bir ilim yoluyla aktarımını sağlayacak yegâne ölçüttür. İbn Haldun, haber kritiğine,eserinin geneline yayılan güç ve egemenlik analizlerini de ekler ve iftira, menfaatarayışı vb. saiklerle haberlerin saptırıldığına ve yalan haberlerin kasıtlı üretildiğine dikkatçeker. Biz bu çalışmada İbn Haldun’un metodolojisinin medyanın insanları yönlendirmeve haberleri şekillendirme işlevinin sosyolojik yorumuna taşınabilirliğini tartışmaktayız.Böylece (algı-gerçeklik diyalektiğinde) medyanın güç ve egemenlik mücadelesinin etkisinidikkate alıp İbn Haldun’un yöntemine odaklanarak bir yorum sistematiği kurmayaçalıştığımız bu metinde, temelde rivayet ve saf hakikat ilişkisi sorgulanmaktadır.

🔖

Cite This Article

Sevinç, B. (2017). Saf Hakikat Arayışı Olarak Temhis. Trabzon İlahiyat Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 1, 7–42. https://ajindex.com/articles/248179

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (18)

  1. Ahmad, Zaid. The Epistemology of Ibn Khaldūn. RoutledgeCurzon, London-New York, 2003.
  2. Austen, Ralph A. ve Jan Jansen. “History, Oral Transmission and Structure in Ibn Khaldun’s Chronology of Mali Rulers”. History in Africa, 23 (1996): 17-28.
  3. Barnes, Harry E. “Sociology Before Comte: A Summary of Doctrines and an Introduction to the Literature”. American Journal of Sociology, 23/2 (1917): 174-247.
  4. Barthes, Roland. Göstergebilimsel Serüven, çev. Mehmet Rifat ve Sema Rifat. 6. Baskı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2012.
  5. Baudrillard, Jean. Sessiz Yığınların Gölgesinde: Toplumsalın Sonu. çev. Oğuz Adanır. Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2003. ________. Simülakrlar ve Simülasyon. çev. Oğuz Adanır. Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2003.
  6. Bauman, Zygmunt. Sosyolojik Düşünmek. çev. Abdullah Yılmaz. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2013.
  7. Bennett, Andy. Kültür ve Gündelik Hayat. çev. N. Tokdoğan, B. Şenel ve U.Y. Kara. Ankara: Phoenix Yayınları, 2013.
  8. Berger, John. Görünüre Dair Küçük Bir Teoriye Doğru Adımlar. çev. Bülent Somay. 5. Baskı. İstanbul: Metis Yayınları, 2011.
  9. Callinicos, Alex. Toplum Kuramı: Tarihsel Bir Bakış. çev. Yasemin Tezgiden, 6. Baskı. İstanbul: İletişim Yayınları, 2013.
  10. Castells, Manuel. “Informationalism, Networks, and the Network Society: A Theoretical Blueprint”. The Network Society: A Cross-cultural Perspective içinde (3-45). ed. Manuel Castells, Edward Elgar, Cheltenham- Northampton (2004).
  11. Debord, Guy. Gösteri Toplumu. çev. Ayşen Ekmekçi ve Okşan Taşkent. 3. Baskı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2010.
  12. Duman, Abdullah. “İbn Haldun’a Göre Haberlere Yalan Karışma Sebepleri ve Bunları Ortaya Çıkarma Metotları”. EKEV Akademi Dergisi 14, sy. 42 (2010): 163-188.
  13. Foucault, Michel. Özne ve İktidar. yay. hzl. Ferda Keskin. 3. Baskı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2011. ________. Kelimeler ve Şeyler: İnsan Bilimlerinin Bir Arkeolojisi. çev. M. Ali Kılıçbay. Ankara: İmge Kitabevi, 1994.
  14. Fromherz, Allen J. Ibn Khaldun: Life and Times. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2010.
  15. Giddens, Anthony. Sociology. 6th Ed. Cambridge ve Maiden: Polity Press, 2009.
  16. Günay, Ünver. “Din Sosyolojisinin Tarihsel Gelişimi ve Temel Sorunları”. E.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12, (2002): 1-20. ________. “İslâm Dünyasında Bir Din Sosyolojisi Öncüsü: İbn Haldun (1332-1406)”. A.Ü.İ.F.D. 6 (1986): 63-104.
  17. Gürkan, Ülker. “Hukuk Sosyolojisi Açısından İbn Haldun”. AUHF Dergisi 24, sy. 1-4 (1967): 223-246.
  18. Hassan, Ümit. İbn Haldun: Metodu ve Siyaset Teorisi. 5. Baskı. İstanbul: Doğu Ba