Journals / Motif Akademi Halkbilimi Dergisi / 2019 / Cilt: 12 - Sayı: 27

BALIKESİR’DE BULUNAN BİR CÖNKTE ÂŞIK ÖMER’İN İZLERİ

Pages
516–538
Publication Date
2019-09-20
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Uzunlamasına açılan şekli ve söz konusu içeriğinden hareketle “sefine”, “sığır dili”, “dana dili” sözcükleriyle de bilinen cönkler, mecmualar ve divanlar gibi düzenli ve sistemli olarak yazılmamış –hatta kimi zaman araştırıcıları yanlış yönlendirmiş- olsalar da Âşık Ömer gibi âşık edebiyatının önde gelen isimlerine ait birtakım şiirlere ev sahipliği yapmaktadırlar.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Yazıda, şahsi kütüphanemizde bulunan bir cönkte yer alan Âşık Ömer’e ait, mevcut divanlarda yer almayan ya da birtakım kelime ve cümle farklılıkları ile yer alan manzumeler üzerinde durulmuştur.
📊
Key Findings & Data:Klasik edebiyata olan aşinalığı nedeniyle aruzlu örnekler de veren, on yedinci yüzyıl âşık edebiyatının önemli temsilcilerinden Âşık Ömer’e ait on şiir, Sadettin Nüzhet Ergun’un “Âşık Ömer Hayatı ve Şiirleri”, Yakup Karasoy ve Orhan Yavuz’un “Âşık Ömer Divanı” ile Rıza Fazıl’ın “Aşık Umer, Şiirler, Gazeller” adlı eserleri ile karşılaştırma yapılarak verilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Uzunlamasına açılan şekli ve söz konusu içeriğinden hareketle “sefine”, “sığır dili”, “dana dili” sözcükleriyle de bilinen cönkler, mecmualar ve divanlar gibi düzenli ve sistemli olarak yazılmamış –hatta kimi zaman araştırıcıları yanlış yönlendirmiş- olsalar da Âşık Ömer gibi âşık edebiyatının önde gelen isimlerine ait birtakım şiirlere ev sahipliği yapmaktadırlar.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Cönk · Balıkesir · Âşık Ömer

Özet

Yazıda, şahsi kütüphanemizde bulunan bir cönkte yer alan Âşık Ömer’e ait, mevcut divanlarda yer almayan ya da birtakım kelime ve cümle farklılıkları ile yer alan manzumeler üzerinde durulmuştur. Klasik edebiyata olan aşinalığı nedeniyle aruzlu örnekler de veren, on yedinci yüzyıl âşık edebiyatının önemli temsilcilerinden Âşık Ömer’e ait on şiir, Sadettin Nüzhet Ergun’un “Âşık Ömer Hayatı ve Şiirleri”, Yakup Karasoy ve Orhan Yavuz’un “Âşık Ömer Divanı” ile Rıza Fazıl’ın “Aşık Umer, Şiirler, Gazeller” adlı eserleri ile karşılaştırma yapılarak verilmiştir. Bunun yanı sıra sözü edilen çalışmalarda yer almayan iki manzume bilim dünyasına kazandırılmıştır. Cönkler, sözlü bellekteki halk edebiyatı, âşık edebiyatı, tekke-tasavvuf edebiyatı, hatta klasik Türk edebiyatı örneklerinin yanı sıra dua, büyü, halk hekimliği, halk veterinerliği ile ilgili birtakım bilgilerin yazıya geçirilmesiyle oluşmuş defterlerdir. Uzunlamasına açılan şekli ve söz konusu içeriğinden hareketle “sefine”, “sığır dili”, “dana dili” sözcükleriyle de bilinen cönkler, mecmualar ve divanlar gibi düzenli ve sistemli olarak yazılmamış –hatta kimi zaman araştırıcıları yanlış yönlendirmiş- olsalar da Âşık Ömer gibi âşık edebiyatının önde gelen isimlerine ait birtakım şiirlere ev sahipliği yapmaktadırlar.

🔖

Cite This Article

TÖRET, A. B. (2019). BALIKESİR’DE BULUNAN BİR CÖNKTE ÂŞIK ÖMER’İN İZLERİ. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, Cilt: 12 - Sayı: 27, 516–538. https://ajindex.com/articles/236563

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (3)

  1. ALPTEKİN, Ali Berat (1987). "Fırat Havzası ve Doğu Anadolu'da Yazılmış Cönkler". Fırat Havzası Yazama Eserler Sempozyumu, Elazığ, 227-232. AŞKUN, Vehbi Cem (1975). "Yazma, Cönk ve Sığırdili". Sivas Folkloru, 3 (33), 3. ÇELEPİ, Mehmet Surur (2005). Âşık Ömer Divânı’nın Tahlîli, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta. DUYMAZ, Ali (2016). “Sözün Yazılaşması Yazının Sözleşmesi: Cönkler”. Milli Folklor, 111, 14-27. ELÇİN, Şükrü (1987). Âşık Ömer. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. ELÇİN, Şükrü (1998). Halk Edebiyatına Giriş. Ankara: Akçağ Yayınları. ERGUN, Sadettin Nüzhet (1935). Âşık Ömer Hayatı ve Şiirleri. İstanbul: Semih Lütfi Matbaası ve Kitap Evi. FAZIL, Rıza (1988). Âşık Umer, Şiirler Gazeller. Taşkent: Gafur Gulam Adına Edebiyat ve Sanat Neşriyatı. GÖKYAY, Orhan Şaik (1984). "Cönkler Üzerine". Folklor ve Etnografya Araştırmaları 1984, 107-173. İBRAEV, Mirlan (2007). Aşık Ömer’in Taşkent’te Basılmış Divanı Üzerine Bir İnceleme, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir. KARAHAN, Abdülkadir (1991). “Âşık Ömer”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 4, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay., s
  2. KARASOY, Yakup ve YAVUZ Orhan (2003). “17. Yüzyıl Saz Şâiri Âşık Ömer Üzerine Bazı Mülâhazalar”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (Prof. Dr. Ahmet Bican ERCİLASUN’a Armağan) 13, 177-215. KARASOY, Yakup ve YAVUZ Orhan (2009). Âşık Ömer Divanından Seçmeler. Konya: Soflonline Yayınları. KARASOY, Yakup ve YAVUZ Orhan (2015). Âşık Ömer Divanı
  3. Baskı. Konya: Konya Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları, KÖPRÜLÜ, M. Fuad (2004). Saz Şâirleri (I-V). Ankara: Akçağ Yayınları. KUVAN, Hatice (2009). Âşık Ömer Divanında Sosyal Hayat, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Fatih Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. SAKAOĞLU, Saim (1987). "Cönklerin Kültür Tarihimizdeki Yeri". Fırat Havzası Yazama Eserler Sempozyumu, Elazığ, 1987, 219-226. SAKAOĞLU, Saim (2013). “Türk Saz Şiiri”. Türk Dili Dergisi Türk Şiiri Özel Sayısı III –Halk Şiiri-. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 445-450, Ocak-Haziran 1989, 138-142. YAVUZ, Kemal (2015). “Âşık Ömer ve Türk Edebiyatındaki Yeri”. Âşık Ömer Divanı. Hzl.: Yakup Karasoy ve Orhan Yavuz. Konya: Konya Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları, 35-88. YAVUZ, Orhan (1988). “Türk Edebiyatında Cönkler, Husûsiyetleri ve Dili”. Türk Dünyası Araştırmaları, S. 54, 117-131. YILDIRIM, Dursun. (2013). El Yazması Bir Kitap Türü: Cö