Journals / Sosyoloji Dergisi / 2026 / Sayı: 39

Geçmişi Tarihselleştirmenin Bir Aracı Olarak Tarih Dizileri: Diriliş, Payitaht, Kûtul’amâre

Özlem Avcı(UŞAK ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ)0000-0003-4563-9767
Pages
103–139
Publication Date
2019-05-17
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

En çok izlenen bölümler, bölümlerden sahneler, alıntılar, sosyal medya paylaşımları ve bu paylaşımlara yapılan yorumlar dikkatle incelenmiş ve analiz edilmeye çalışılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışmada kültürel mecralarda (edebiyat alanından sinemaya kadar) kurgulanan tarihsel söylemin, nasıl bugünün söylemi haline dönüştürüldüğü üzerine odaklanılmıştır.
📊
Key Findings & Data:Ayrıca siyasi söylemin kurgusal bir biçimde televizyon alanına nasıl taşındığı ve siyasi söylemin bir güçlenme aracına nasıl dönüştüğü tartışılmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:En çok izlenen bölümler, bölümlerden sahneler, alıntılar, sosyal medya paylaşımları ve bu paylaşımlara yapılan yorumlar dikkatle incelenmiş ve analiz edilmeye çalışılmıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Tarihi Diziler · Söylem · Bellek Siyaseti

Özet

Bu çalışmada kültürel mecralarda (edebiyat alanından sinemaya kadar) kurgulanan tarihsel söylemin, nasıl bugünün söylemi haline dönüştürüldüğü üzerine odaklanılmıştır. Ayrıca siyasi söylemin kurgusal bir biçimde televizyon alanına nasıl taşındığı ve siyasi söylemin bir güçlenme aracına nasıl dönüştüğü tartışılmaktadır. Edebiyat alanından ödünç alınan bu tartışmanın, son dönem televizyon dizilerinde nasıl ortaya çıktığı ve kamusal mecralarda nasıl bir söylem alanı ve söylem birikimi yarattığı sorunsalı üzerinden analiz edilmeye çalışılacaktır. Bu konuda TRT’nin üç önemli tarihi içerikli yapımı olan ve oldukça yüksek izlenme oranlarına sahip olan Diriliş: Ertuğrul, Payitaht: Abdülhamid ve Kûtul’Amâre: Mehmetçik dizileri, geçmişin bugünden nasıl yeniden kurgulandığının ve geçmişin bugünün ideolojisi tarafından nasıl yeniden üretildiğinin bir göstergesi olarak analiz edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca dizi içeriklerinin, gündem siyasetle ve iktidar ilişkileri ile olan görünür bağları üzerinde de durulmuştur. Söz konusu olan diziler, bu çalışmanın hareket noktası olan ve temel iddiası olan, “geçmişin bugüne nasıl hizmet ettiği” ve “tarihin siyasal iktidarlar için ne ifade ettiği” sorunsalının gözlemlendiği örneklerdir. Bu çalışmada kimlik, kültür, vatan, kolektif bellek, nostalji kavramlarıyla birlikte tartışılan diziler örneğinden hareketle, tarihin bu kadar gündeme taşınmasının (hem kurgusal alanda, hem de reel siyasette) siyasal iktidarlar açısından önemi tartışılmaktadır. Bu noktada ise “siyasi iktidarlar tarihe neden ihtiyaç duyar?” sorusu üzerine odaklanılmıştır. En çok izlenen bölümler, bölümlerden sahneler, alıntılar, sosyal medya paylaşımları ve bu paylaşımlara yapılan yorumlar dikkatle incelenmiş ve analiz edilmeye çalışılmıştır.

🔖

Cite This Article

Avcı, Ö. (2019). Geçmişi Tarihselleştirmenin Bir Aracı Olarak Tarih Dizileri: Diriliş, Payitaht, Kûtul’amâre. Sosyoloji Dergisi, Sayı: 39, 103–139. https://ajindex.com/articles/227815

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (41)

  1. ADORNO, T. (2011), Otoriteryen Kişilik Üzerine: Niteliksel İdeoloji İncelemeleri. (çev. Doğan Şahiner), İstanbul:Say Yayınları
  2. ADORNO, T. (2007), Kültür Endüstrisi. (çev. Elçin Gen vd), İstanbul:İletişim Yayınları
  3. AKTULUM, K. (2015), “Romanesk Söylemin Tarihselleştirilmesi ya da Tarihi Yeniden Yazmak”, Bilig, Bahar 2015, Sayı: 73, 1-16.
  4. ALTHUSSER, L. (2002), İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları. (çev. Yusuf Alp, Mahmut Özışık), İstanbul:İletişim Yayınları.
  5. ANDERSON, B. (2017), Hayali Cemaatler: Milliyetçiliğin Kökenleri. (çev. İskender Savaşır), İstanbul:Metis Yayınları.
  6. ASSMANN, J. (2015), Kültürel Bellek: Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik. (çev. Ayşe Tekin), İstanbul:Ayrıntı Yayınları.
  7. ATAY, T. (2017), “Yok Böyle Abdülhamid, Var Böyle Erdoğan” Cumhuriyet Gazetesi, 6 Mart 2017.
  8. http://www.cumhuriyet.com.tr/koseyazisi/691620/Yok_boyle_Abdulhamid__var_ boyle_Erdogan_.html (erişim tarihi: 27.06.2018).
  9. BAUMAN, Z. (2018), Retrotopya. (çev. Ali Karatay), İstanbul:Sel Yayıncılık
  10. BENJAMİN, W.(1993), Son Bakışta Aşk. (yay. haz. Nurdan Gürbilek), İstanbul:Metis Yayınları.
  11. BİLİS, A. E. (2013), “Popüler Televizyon Dizilerinden Muhteşem Yüzyıl Dizisi Örneğinde Tarihin Yapısökümü”, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, Sayı: 45, 19-38.
  12. BORA, T. (2018), Zamanın Kelimeleri: Yeni Türkiye’nin Siyasi Dili, İstanbul:İletişim Yayınları.
  13. BOYM, S. (2009), Nostaljinin Geleceği. (çev. F. Burak Aydar), İstanbul:Metis Yayınları.
  14. CARR, E. H. (2018), Tarih Nedir?. (çev. M. Gizem Gürtürk), İstanbul:İletişim Yayınları.
  15. DACHEUX, E. (2012), “Kamusal Alan: Demokrasinin Anahtar Bir Kavramı”. Kamusal Alan (içinde), DACHEUX, E. (çev. Hüseyin Köse), İstanbul: Ayrıntı Yayınları. ss.13-27.
  16. DAĞLIOĞLU, E. C. (2017), “Osmanlı Tahtında Bir Polat Alemdar”, Agos Gazetesi,10 Mart 2017.
  17. DE CERTEAU, M. (2009), Tarih ve Psikanaliz. (çev. Ayşegül Sönmezay), İstanbul:İş Bankası Kültür Yayınları.
  18. DUMEZİL, G. (2012), Mit ve Destan I: Avrupa Halklarının Destanlarında Üç İşlev İdeolojisi. (çev. Ali Berktay), İstanbul:Yapı Kredi Yayınları
  19. ELİADE, M. (1994), Ebedi Dönüş Mitosu. (çev. Ümit Altuğ), Ankara:İmge Yayınları.
  20. EAGLETON, T. (1996), İdeoloji. (çev. Muttalip Özcan), İstanbul:Ayrıntı Yayınları
  21. HABERMAS, J. (2004), “Kamusal Alan”, Kamusal Alan (içinde). (der. ve çev. Meral Özbek), İstanbul: Hil Yayınları, ss.95-102.
  22. HALL, S. (2017), Temsil, Kültürel Temsiller ve Anlamlandırma Uygulamaları. (çev. İdil Dündar), İstanbul:Pinhan Yayıncılık.
  23. HORKHEIMER, M. (1996), Akıl tutulması. (çev. Orhan Koçak), İstanbul:Metis Yayınları
  24. LORENZ, C. (2013), “Senin Tarihin Sana, Beninki Bana: Tarihte Hakikat ve Nesnellik Üzerine Düşünceler”, Cogito, Sayı: 73, 169-191.
  25. LOWENTHAL, D. (1997), The Heritage Crusade and the Spoils of History, Cambridge:Viking.
  26. MALİNOWSKİ, B. (2000), Büyü, Bilim ve Din. (çev. Saadet Özkal), İstanbul:Kabalcı Yayınevi.
  27. MARCUSE, H. (1997), Tek Boyutlu İnsan. (çev. Aziz Yardımlı) İstanbul:İdea Yayınevi
  28. MARX, K. (2016), Louis Bonaparte’ın 18 Brumaire’i (çev. Erkin Özalp), İstanbul:Yordam Kitap.
  29. MATTELART, A. (1979), Multinational Corparations and the Control of Culture: The İdeological Apparatuses of Imperialism, New Jersey:Humanities Press.
  30. ONARAN, B. (2017), “Payitaht Abdülhamid Vesilesiyle: Tarih-Kurgu-Propaganda”, Birikim Dergisi, Sayı: 336, 76-81.
  31. OSKAY, Ü. (2010). Yıkanmak İstemeyen Çocuklar Olalım, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları
  32. ÖZÇETİN, B. (2018), “Yeni Türkiye’nin Tarihle ve Kültürle İmtihanı: Diriliş Ertuğrul ve Gösterdikleri”, T24, 5 Nisan 2018, http://t24.com.tr/k24/yazi/dirilisertugrul, 1693#_ftn7 (erişim tarihi: 13.05.2018).
  33. RİCOEUR, P. (2007), Zaman ve Anlatı: Bir / Zaman Olay Örgüsü Üçlü Mimesis. (çev. Sema ve Mehmet Rifat), İstanbul:Yapı Kredi Yayınları
  34. RİCOEUR, P. (2016), Zaman ve Anlatı: Üç / Kurmaca Anlatıda Zamanın Biçimlenişi. (çev. Mehmet Rifat), İstanbul:Yapı Kredi Yayınları
  35. SENNETT, R. (2010). Kamusal İnsanın Çöküşü. (çev. Serpil Durak ve Abdullah Yılmaz), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  36. SMİTH, A. D. (2014), Milli Kimlik. (çev. B. Sina Şener), İstanbul:İletişim Yayınları.
  37. STEVENSON, N. (2008), Medya Kültürleri. (çev. B. Engin Aksoy), İstanbul:Ütopya Yayınevi.
  38. TAGGART, P. (2004) Popülizm. (çev. Barış Yıldırım), İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  39. THOMPSON, J.B. (1984), Studies in the Theory of Ideology. Cambridge:Polity Press.
  40. DAĞLIOĞLU, E. C. (2017), “Osmanlı Tahtında Bir Polat Alemdar”, Agos Gazetesi,10 Mart 2017.
  41. DUMEZİL, G. (2012), Mit ve Destan I: Avrupa Halklarının Destanlarında Üç İşlev İdeolojisi. (çev. Ali Berktay), İstanbul:Yapı Kredi Yayınları