Journals / Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi / 2018 / Cilt: 6 - Sayı: 15

ANADOLU’DA YAZILMIŞ İLK TÜRKÇE TIP KİTAPLARINDAN BİRİ BÂH-NÂME-İ PÂDİŞÂHÎ TERCÜMESİ

Pages
40–53
Publication Date
2018-11-28
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bâhnâmeler üzerinde yapılacak dil araştırmaları bu bakımdan önem taşır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Öz Eski Anadolu Türkçesi Dönemi Türk Dilinde önemli gelişmelerin olduğu telif ve tercüme pek çok eserin kaleme alındığı bir dönemdir.
📊
Key Findings & Data:Bu çalışmada Anadolu‟da yazılmış ilk Türkçe tıp kitaplarından biri olan, Eski Anadolu Türkçesiyle 15. yüzyılda Nâsır-ı Tûsî‟nin Farsça yazılmış Bâh-nâmesi‟ne atfen Germiyan Beylerinden II.
💡
Conclusion & Impact:Bâhnâmeler üzerinde yapılacak dil araştırmaları bu bakımdan önem taşır.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Anahtar Kelimeler Bâh-nâme-i Pâdişâhî Tercümesi · Eski Anadolu Türkçesi · Türkçe Tıp Metinleri

Özet

Öz Eski Anadolu Türkçesi Dönemi Türk Dilinde önemli gelişmelerin olduğu telif ve tercüme pek çok eserin kaleme alındığı bir dönemdir. Türkçenin bu döneminde dinî ve edebî eserlerin yanında hekimlere ve halka tıbbî bilgiler öğretmek için yazılan tıp konulu eserler karşımıza çıkmaktadır. Anadolu‟da Türkçe tıp eserlerinin yazımı XIII. yüzyılın ilk çeyreğinde başlamış, başta Osmanoğulları olmak üzere Germiyan, Aydın, Menteşe beylikleri döneminde birçok tıp eseri Türkçeye kazandırılmıştır. Tarihî tıp metinleri konularına göre, genel tıp ve sağlık bilgisi metinleri, cerrah-nâmeler, göz hastalıklarıyla ilgili metinler, eczacılık kitapları, cinsel sağlık konularını anlatan bâh-nâmeler, vb. olarak ayrılabilir. Anadolu‟da yazılmış pek çok bâh-nâme vardır fakat bu kitaplar üzerinde yapılan çalışmalar azdır. Bu çalışmada Anadolu‟da yazılmış ilk Türkçe tıp kitaplarından biri olan, Eski Anadolu Türkçesiyle 15. yüzyılda Nâsır-ı Tûsî‟nin Farsça yazılmış Bâh-nâmesi‟ne atfen Germiyan Beylerinden II. Yakup Bey adına tercüme edilen Konya Yazma Eserler Bölge Müdürlüğü Hacıbektaş koleksiyonunda 25 numarada kayıtlı bâh-nâmenin içeriği, dili ve söz varlığı üzerinde bir değerlendirme yapılmıştır. İnsan hayatında doğum ve üreme gibi önemli bir bilim dalı ve bu bilim dalında kullanılan kelime dağarcığının ortaya koyulması önemlidir. Bugüne kadar Eski Anadolu Türkçesi üzerine yapılan araştırmaların çoğu dinî ve edebî metinler üzerine yoğunlaşmış, tıp yazmaları üzerindeki çalışmalar ise sınırlı kalmıştır. Oysa bir dilin söz dağarcığını, yapı ve işleyişini tam olarak belirleyebilmek için o dilin çeşitli dallarında yazılmış eserlerin incelenmesi gerekir. Bâhnâmeler üzerinde yapılacak dil araştırmaları bu bakımdan önem taşır.

🔖

Cite This Article

DAVULCU, A. C. (2018). ANADOLU’DA YAZILMIŞ İLK TÜRKÇE TIP KİTAPLARINDAN BİRİ BÂH-NÂME-İ PÂDİŞÂHÎ TERCÜMESİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 15, 40–53. https://ajindex.com/articles/221530

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (3)

  1. BAYAT, Ali Haydar,(2008), “Tıp Dili ve Terimleri Açısından Eski Anadolu Türkçesiyle Yazılmış Tıp Kitaplarının Önemi”, Yeni Tıp Tarihi AraĢtırmaları, İstanbul,
  2. Nobel Matbaacılık. BAYTOP, Turhan, (1997),
  3. Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Ankara, Türk Dil Kurumu Yayınları