AI Summary & Key Takeaways
AI InsightEser, ses ve Ģekil bilgisel açıdan değerlendirilecek, Beylikler Dönemi ile benzerlik ve farklılıkları ortaya konacaktır.
📌 3 Key Takeaways
Özet
Öz Oğuzların, Eski Türkçe Dönemi’nden beri var olduğu bilinmektedir. Varlıkları; hem devlet (Köktürk ve Uygur Devleti) içinde hem de dilde kendini göstermiĢtir. Eski Türkçe döneminden beri tarih sahnesinde oldukları bilinen Oğuzların dilinin yazı dili konumuna gelmesi, 13. yüzyıla rastlamaktadır. Bu durum, Oğuz Türkçesinin Arapça ve Farsçaya karĢı kazandığı baĢarıdır. Oğuzcanın ilk basamağı olan Eski Anadolu Türkçesi içerisinde Beylikler Dönemi, Türkçe eser bolluğunun yaĢandığı bir dönemdir. Bu dönem sanatçıları, Türkçeyi kullanma konusunda bilinçli bir tutum sergilemiĢtir. Eserlerinden, Türkçe ile edebî eserlerin de yazılabileceğini ispat etme çabasında oldukları anlaĢılmaktadır. Bu dönem sanatçılarından biri de Hoca Dehhânî’dir. Divan’ı bulunana değin yaĢadığı yüzyıl ile ilgili farklı görüĢler bulunan Hoca Dehhânî, adından genellikle din dıĢı konularda yazdığı Ģiirlerle söz ettirmiĢtir. Divan’ının bulunmasıyla ġeyhoğlu ve Ahmedî’nin çağdaĢı olduğu ve 14. yüzyılda yaĢadığı kesinlik kazanmıĢtır. Divan’ındaki Ģiirlerden, onun dinî-tasavvufî ifadeler de kullandığı anlaĢılmaktadır. Arapça ve Farsça terkipleri neredeyse hiç kullanmamıĢ olması, anlatımını deyim, atasözü ve kalıp ifadelerle zengin ve güçlü kılması, onun Türkçeyi bilinçli bir Ģekilde kullandığını göstermektedir. Eserinin konu yelpazesindeki geniĢlik, kendisinin dil ve üslubundaki bilinçli tutum, Beylikler Dönemi ile örtüĢmektedir. Bu durum, çalıĢmamızın hareket noktasını oluĢturmaktadır. Bu çalıĢmada, Divan’ın dil bilgisel özelliklerinin, Beylikler Dönemi ile ne ölçüde örtüĢtüğü belirlenmeye çalıĢılacaktır. Eser, ses ve Ģekil bilgisel açıdan değerlendirilecek, Beylikler Dönemi ile benzerlik ve farklılıkları ortaya konacaktır.