Journals / Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi / 2021 / Cilt: 9 - Sayı: 27

BÜYÜK MOĞOL ULUSU’NDA HANEDAN DEĞİŞİM SÜRECİ VE SİYASİ ETKİLERİ

Pages
37–54
Publication Date
2021-06-16
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Böylece güçleri azalmış ve kağanlık iddiaları da kısa bir müddet içerisinde son bulmuştur.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Öz Cengiz Han hayatta iken kendisine veliaht olarak gösterilen üçüncü oğlu Ögedey, babasının ölümü ile kağanlık makamına geçmiştir.
📊
Key Findings & Data:Bu durumun yaşanmasında Çuci Hanedanı’ndan Batu’nun önemli etkisi olmuştur.
💡
Conclusion & Impact:Böylece güçleri azalmış ve kağanlık iddiaları da kısa bir müddet içerisinde son bulmuştur.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Anahtar Kelimeler Büyük Moğol Ulusu · Büyük Moğol Ulusu · Ögedey Hanedanı

Özet

Öz Cengiz Han hayatta iken kendisine veliaht olarak gösterilen üçüncü oğlu Ögedey, babasının ölümü ile kağanlık makamına geçmiştir. Ögedey’in kağan olmasında ağabeyi Çağatay’ın rolü büyüktür. Böylece, Ögedey on yılı aşkın bir süre Büyük Moğol Ulusu’nu yönetmiştir. Ögedey’in ölümü sonrasında da yine onun ailesinden gelen kişiler kağanlık makamında tasarruf hakkına sahip olmuştur. Ancak Göyük’ün tahta geçişi ile başlayan süreç sonucunda kağanlık Toluy Hanedanı’nın eline geçmiştir. Bu durumun yaşanmasında Çuci Hanedanı’ndan Batu’nun önemli etkisi olmuştur. Batu’nun isteği ile Toluy’un oğlu Möngke, kağan yapılmıştır. Möngke Kağan başa geçtikten sonra iktidarını güçlendirmek için muhalif Ögedey ve Çağatay Hanedanı’ndan kimselere karşı sert bir tutum sergilemiştir. Möngke’nin ölümü sonrasında kağanlık iddiası ile ortaya çıkan kardeşleri Arık Buka ve Kubilay arasındaki mücadele, Toluy oğullarının otoritesini sarsmıştır. Bu durumdan Kubilay galip çıkmayı başarmıştır. Kubilay’ın diğer kardeşi Hülegü’nün İran’a gelişiyle çıkarları sekteye uğrayan diğer hanedanlar Ögedey Hanedanı ile yakınlaşmışlardır. Bu durum İran ve Çin’de hakimiyetlerini sağlamlaştırmaya çalışan Toluy oğulları ile diğer hanedanların husumetini derinleştirmiştir. Fırsatı iyi değerlendiren Ögedey Hanedanı’ndan Kaydu, Çuci ve Çağatay hanedanlarından aldığı destekle gücünü artırmıştır. Kaydu kağanlık hakkının Ögedey Hanedanı’na ait olduğunu savunmuş ve uzun yıllar bu amaç uğruna mücadele vermiştir. Ancak Kaydu’nun ölümü sonrasında Ögedey Hanedanı’nın Çağataylar ile arasının bozulması mevcut koşulları aleyhlerine çevirmeye yetmiştir. Böylece güçleri azalmış ve kağanlık iddiaları da kısa bir müddet içerisinde son bulmuştur.

🔖

Cite This Article

KAYA, Ç. (2021). BÜYÜK MOĞOL ULUSU’NDA HANEDAN DEĞİŞİM SÜRECİ VE SİYASİ ETKİLERİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 27, 37–54. https://ajindex.com/articles/221193

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (6)

  1. ABDULLAH B. MUHAMMED KAŞÂNİ. (2012). Târîh-i Olcaytu. (Neşr. Mehin Hembeli). Tahran: İntişarat-ı Elmi u Ferhengi. ABRAHAM CONSTANTİN MOURADGEA D’OHSSON. (2014). Moğol Tarihi. (Haz. Ekrem Kalan). İstanbul: I.Q Kültür Sanat yay. AHMED GAFFÂRİ KAZVÎNİ. (2018). Târîh-i Cihân Ârâ. (Neşr. Abdul Kerim Cerbezedar). Tahran: İntiaşarat-ı Esatir. AHMED TEBRİZİ. (2019). Şehinşâhnâme. (Haz. Mehşid Guheri Kaheki- Cevad Raşeki Ali Abadi). Tahran: İntişarat-ı Doktor Muhammed Afşar. AKNERLİ GRİGOR. (2012). Okçu Milletin Tarihi. (Çev. Hrant D. Andresyan). İstanbul: Yeditepe yay. ALAADDİN ATA MELİK CÜVEYNİ (2013). Tarih-i Cihan Güşa. (Çev. Mürsel Öztürk). Ankara: TTK yay. ALAÂDDİN ATA-MELİK CUVEYNİ. (2016) Târîh-i Cihân Guşâ. (Neşr. Muhammed Kazvîni). Tahran: İntişarat-ı Hermes. ALLSEN, Thomas. (1979). Politics of Mongol Imperialism: Centralization and Resource Mobilization in the Reign of the Grand Qan Möngke, 1251-59. Unpublished Doctoral Thesis. Minneapolis: University of Minnesota. ALLSEN, Thomas. (1985). “The Princes of the Left Hand: An İntroduction to the History of the Ulus of Orda in the Thirteenth and Early Fourteenth Centuries”. Archivum Eurasiae Medii Aevi. 5: 5-40.
  2. ANONİM. (1990). Mongolun Nigoça Tobçiyan. Trs. B. Sumyabaatar. Ulaanbaatar: Ulsin Hevleliin Gazar. ANONİM. (2004). The Secret History of the Mongols. (Tr. Igor de Rachewiltz). Leiden: Brill. ATWOOD, Cristopher P. (2004). Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire. New York: Facts on File, Inc. BARTHOLD, Vasiliy Viladimiroviç. (1981). Moğol İstilasına Kadar Türkistan. (Çev. Hakkı Dursun Yıldız). İstanbul:
  3. Kervan yay. BRAİN, Michal. (1997). Qaidu and the Rise of the Independent Mongol State in Central Asia. London: Curzon Press.
  4. BUELL, Paull D. (2003). Historical Dictonary of the Mongol World Empire. Maryland: The Scarecrow Press.
  5. CLEAVES, Francis Woodman. (1963). “Aqa Minu”, Harvard Journal of Asiatic Studies. 24: 64-81.
  6. ÇULUUNİ, Dalai (2015). Mongolin Tüüh (1260-1388). C. III. Ulaanbaatar: Tüüh - Arkeologiin Hureelen. DANUU, Ankhbayar ve Mönhtulga R. (2019). Çagadain Uls Mongolin Ezent Gürnii Tüüh. C. V. Ulaanbaatar: Styeppye Pabliş. DE RACHEWİLTZ, Igor (1972). Index to the Secret History of the Mongols. Bloomington: Indiana University Pablications. DJAMAL AL-KARŞİ. (2005). İstoriya Kazakistana v Persidskih İstoçnikah Djamal al- Karşi al-Mulhakat Bissurah. C. I. (Çev. Ş. H. Vohidova - B. B. Aminova). Almatı: Daik Pryess. DOMİİN, Tumurtogoo. (2006). Mongolian Monuments in Uighur-Mongolian Script (X