Journals / Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 30 - Sayı: 1

Mazdek Hareketi Üzerine Bir Araştırma

Pages
301–316
Publication Date
2021-06-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Her ne kadar yazılarının menşeini ve kaynaklarını belirtmeseler de birkaç örnek haricinde Müslüman tarihçilerin yazılarını Ħudâynâme’nin Arapça çevirisinden alıntıladıkları ve muhtemelen içeriği desteklemek amacıyla Mazdeknâme ve diğer kitap çevirilerinden faydalandıkları açıktır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Eski tarihçilerin İslamiyet öncesi İran tarihi hakkındaki Farsçaya veya Arapçaya nakilleri önemli bir kaynağa yani, Sâsânî saltanatının sonunda (muhtemelen III.
📊
Key Findings & Data:Yezdicerd döneminde) Pehlevî dilinde kaleme alınmış yarı resmi bir metin olan "Ħudâynâme"ye dayanır.
💡
Conclusion & Impact:Her ne kadar yazılarının menşeini ve kaynaklarını belirtmeseler de birkaç örnek haricinde Müslüman tarihçilerin yazılarını Ħudâynâme’nin Arapça çevirisinden alıntıladıkları ve muhtemelen içeriği desteklemek amacıyla Mazdeknâme ve diğer kitap çevirilerinden faydalandıkları açıktır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Dinler Tarihi · Mazdek · Kubâd

Özet

Eski tarihçilerin İslamiyet öncesi İran tarihi hakkındaki Farsçaya veya Arapçaya nakilleri önemli bir kaynağa yani, Sâsânî saltanatının sonunda (muhtemelen III. Yezdicerd döneminde) Pehlevî dilinde kaleme alınmış yarı resmi bir metin olan "Ħudâynâme"ye dayanır. Onun Arapça çevirileri arasında en bilineni İbnü’l-Mukaffa’nın tercümesidir. Yazar ve Pehlevî Ħudâynâme’nin yazarları Sâsânî saltanat yıllıkları veya mezkûr yıllıklara dayanan diğer kaynaklardan faydalanmışlardır. Ħudâynâme’de olayların gidişatı hükümdarların, soyluların ve Zerdüştî din adamlarının bakış açısından ifade edilmektedir. Bu bakış açısı Müslüman tarihçi ve yazarların metinlerine doğrudan yansımıştır. Her ne kadar yazılarının menşeini ve kaynaklarını belirtmeseler de birkaç örnek haricinde Müslüman tarihçilerin yazılarını Ħudâynâme’nin Arapça çevirisinden alıntıladıkları ve muhtemelen içeriği desteklemek amacıyla Mazdeknâme ve diğer kitap çevirilerinden faydalandıkları açıktır.

🔖

Cite This Article

MEHRVARZ, A. Z., HALA’TBERİ, A., AKYAR, N. (2021). Mazdek Hareketi Üzerine Bir Araştırma. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 30 - Sayı: 1, 301–316. https://ajindex.com/articles/215737

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (3)

  1. Agathias. The Histories. çev. Joseph D. Frendo. Berlin, Newyork: Walter de Gruyter, 1975. Bahâr, Muhammed Tagî (ed.). Mücmelü’t-Tevârîḫ ve’l-Kıṣaṣ, ts. Bel‘amî, Ebû Ali. Târîḫ-i Belʿamî. ed. Muhammed Cevâd Meşkûr. Tahran: Hayyam, 1337. Bîrûnî, Ebu Reyhân. Âs̱ârü’l-Bâḳıye. çev. Ekber Dânâ Sereşt. Tahran: Emîr-i Kebîr, 3. Basım, 1363. Dîneverî, Ebû Hanîfe Ahmed. el-Aḫbârü’ṭ-Tıvâl. çev. Mahmûd Mehdevî Dâmğânî. Tahran: Neşrenî, 1365. Firdevsî. Şerîfî Şehnâme Çevirisi. ed. Zuhal Kültüral - Latif Beyreli. çev. Şerifi. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi, 1999. Firdevsî, Ebûlkâsım. Şâhnâme. ed. Rüstem Alîyev - Âdil Âzer. Moskova: İntişârât-ı Dâniş (Bahş-ı Edebîyât-ı Hâver), 1970.
  2. Gaube, H. “Mazdak: Historical Reality or Invention?” Studia Iranica 11 (1982), 111-122.
  3. Girişmen, Romen. Îrân ez Âgâz ta İslâm. çev. Muhammed Muayyen. Tahran: İlmî ve Ferhengî, 5. Basım, 1364. Ḫaṭîb, Muhammed bin Muhammed bin Mahmûd. Fustât el-Adâle-i fî Kavâid es-Sultane. Paris Milli Kütüphanesi, Tahran Üniversitesi Merkez Kütüphanesi ve Dokümantasyon Merkezi Nüshası. İbn Miskeveyh. Tecâribü’l-Ümem. ed. Ebulkâsım İmâmî. Tahran: Sürûş, 1369. İbnü’l-Belhî. Fârsnâme. ed. R. E. Nikolsen - Guy Le Strange. Tahran: Dünyâ, 2. Basım, 1363. İsfahânî, Hamza b. el-Hasen. Târîh-i Peyâmberân ve Şâhân. çev. Cağfer Şuâr. Tahran: Pedîde, 3. Basım, ts. İsfahânî, Hamza b. el-Hasen. Târîḫu Sinî Mülûki’l-Arż ve’l-Enbiyâʾ. çev. Cağfer Şuâr. Tahran: Emîr-i Kebîr, 2. Basım, 1367. Klima, Otakar. Târîhçe-i Mekteb-i Mazdek. çev. Cihângîr Fikrî Erşâd. Tahran: Tus, 1371. Klima, Otakar. Târîh-i Cünbüş-ü Mazdekîyân. çev. Cihângîr Fikrî Erşâd. Tahran: Tus, 1358. Kristensen, Ârtur. “Dû Tahrîr ez Sergüzeşt-i Mazdek”. çev. Ahmed Tefazzoli. Kitâb-ı Sahn. 1/33-40. Tahran: İlmî, 1364. Kristensen, Ârtur. Îrân der Zamân-ı Sâsânîyân. çev. Gulâm Rızâ Reşîd Yâsemî. Tahran: Emîr-i Kebîr, 5. Basım, 1367. Kristensen, Ârtur. Saltanat-ı Kubâd ve Zuhûr-u Mazdek. çev. Nasrallâh Falsafî - Ahmet Bîrşek. Tahran: Kelâle-i Hâver, 1309. Makdisî, Ebû Nasr el-Mutahhar b. Tâhir (el-Mutahhar). el-Bedʾ ve’t-Târîḫ. ed. Clement Huart. Tahran: Mektebe el-Esedî, 2. Basım, 1962. Mesûdî, Ebu el-Hasen. Mürûc ez-Zeheb ve Meâdin el-Cevher. el-Kitab el-İlmiye, ts. Nizâmülmülk. Sîyâsetnâme. ed. Muhammed Tagî Bahâr. Tahran: Zuvâr, 3. Basım, 1357. Nöldeke, Teodor. Îrâniyân ve Arabhâ der Zamân-ı Sâsâniyân (Ta’lîgât-ı Nöldeke ber Bahş-ı Sâsâniyân-ı Târîh-i Taberî). çev. Abbâs Zeryâb Huv’î. Tahran: Encümen-i Âsâr-ı Millî, 1358. Pigulevskaia, Nina Viktorovna. Şe