Journals / Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 30 - Sayı: 1

ʿAbd al-Raḥmān al-Khayyir’s Critique of Tārīkh al-ʿAlawiyyīn

Abdurrahman el-Hayyir’in Târîhu’l-‘Aleviyyîn Adlı Esere Yönelik Eleştirileri

Pages
255–290
Publication Date
2021-06-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In short, al-Khayyir's approach, which equates ʿAlawīsm with Uṣūlī Imamism, is evaluated within the socio-political context of the period of his writing.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Muḥammad Amīn Ghālib al-Tawīl’s Tārīkh al-ʿAlawiyyīn, published in Latakia in 1924, can be regarded as the one of the first attempts of the ´Alawī community, also known as Nuṣayrīs, to write their own history in the last century.
📊
Key Findings & Data:Al-Khayyir’s article was appended to the 1966 edition of the Tārīkh, published in Beirut, and the subsequent editions of the work preserved it under the heading "al-Naqḍ wa al-taqrīḍ".
💡
Conclusion & Impact:In short, al-Khayyir's approach, which equates ʿAlawīsm with Uṣūlī Imamism, is evaluated within the socio-political context of the period of his writing.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İslam Mezhepleri Tarihi · Arap Alevîliği · Nusayrîlik

Abstract

Muḥammad Amīn Ghālib al-Tawīl’s Tārīkh al-ʿAlawiyyīn, published in Latakia in 1924, can be regarded as the one of the first attempts of the ´Alawī community, also known as Nuṣayrīs, to write their own history in the last century. Sheikh ʿAbd al-Raḥmān al-Khayyir, one of the leading ʿAlawī scholars, wrote a long article criticizing some aspects of al-Tawīl’s Tārīkh. Al-Khayyir’s article was appended to the 1966 edition of the Tārīkh, published in Beirut, and the subsequent editions of the work preserved it under the heading "al-Naqḍ wa al-taqrīḍ". The present study revisits al-Khayyir's criticism of Tārīkh al-ʿAlawiyyīn and analyzes his criticisms as an important testimony of the ʿAlawī historiography expressed by one of the group’s respected authorities. In the first part, the study follows the descriptive method utilized in the study of Muslim groups and sects. In the final part, the article offers a general evaluation of Tārīkh al-ʿAlawiyyīn and al-Khayyir's criticisms in line with the interpretative method of the social sciences. In short, al-Khayyir's approach, which equates ʿAlawīsm with Uṣūlī Imamism, is evaluated within the socio-political context of the period of his writing.

Özet

Muhammed Emîn Gâlib et-Tavîl’in (ö. 1932) Lazkiye’de 1924 yılında yayımladığı Târîḫu’l-ʿAleviyyîn adlı eseri, ülkemizde Nusayrîler adıyla bilinen Arap Alevîlerinin geçen yüzyılda kendi tarihlerini yazmaya yönelik ilk girişimi sayılabilir. Ancak hiçbir yazılı kaynağa da-yanmayan ve sözlü gelenek esas alınarak yazılan eserin ilmî değer taşıdığını söyleyebil-mek zordur. Ekolün önde gelen âlimlerinden Şeyh Abdurrahman el-Hayyir (ö. 1986), bahsi geçen eserdeki bazı hususları eleştiren uzun bir yazı kaleme almıştır. Bu yazı, eserin 1966 yılında Beyrut’ta yayımlanan baskısında ve sonraki baskılarında “Nakd ve Takrîz” başlığı altında yer almıştır. Bu makalenin ana konusu, Hayyir’in Târîḫu’l-ʿAleviyyîn’e yönelik eleş-tirileridir. Söz konusu eleştiriler, Arap Alevî ekolün itibar sahibi bir merciinin kaleminden çıkmış olmaları hasebiyle önem taşımaktadır. Makale, bu eleştirileri gündeme getirmek suretiyle Arap Alevî âlimlerin zihinlerindeki Alevîlik tasavvurunun anlaşılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Makalede tasvirci metot takip edilmiş, ayrıca sosyal bilimlerde kullanılan anlayıcı-yorumlayıcı yaklaşım doğrultusunda, Târîḫu’l-ʿAleviyyîn’e ve el-Hayyir’in eleştirilerine ilişkin değerlendirmelere de yer verilmiştir. Bu sadette Hayyir’in Arap Alevîliğini Usûlî İmâmîlikle özdeşleştiren yaklaşımı, dönemin sosyo-politik şartları göz önünde bulundurularak anlamlandırılmaya çalışılmıştır.

🔖

Cite This Article

SONAY, A. (2021). ʿAbd al-Raḥmān al-Khayyir’s Critique of Tārīkh al-ʿAlawiyyīn. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 30 - Sayı: 1, 255–290. https://ajindex.com/articles/215735

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. el-Ahmed, Ali Süleyman. el-İmâm eş-Şeyḫ Süleyman el-Aḥmed. Dımaşk: Dârü’l-Ferkad, 2. Basım, 1431/2010.
  2. Ali, Esʿad Ahmed. Fennu’l-Münteceb el-ʿÂnî ve ʿirfânuhu. Beyrut: Dârü’n-Nuʿmân, 1388/1968.
  3. Ali, Esʿad Ahmed. Maʿrifetullâh ve’l-Mekzûn es-Sincârî. Beyrut: Dârü’r-Râidi’l-Arabî, 1392/1972. Anadolu’da Aleviliğin Dünü ve Bugünü. ed. Halil İbrahim Bulut. Sakarya: Sakarya Üni-versitesi Yayınları, 2010. el-Âsî, Esad Ali. el-ʿAleviyyûn târîḫen ve meẕheben. Beyrut: Dârü’l-Mehecceti’l-Baydâ’, 1432/2011.
  4. Başçı, Vahdettin. “Taassup Doğru Düşünmeye Engeldir”. Felsefe Dünyası 2/36 (Hazi-ran 2002), 31-36. Bedevi’l-Cebel, Muhammed Süleyman el-Ahmed. Dîvânu Bedevi’l-Cebel. Kum: Müesse-setü’n-Neşri’l-İslâmî, 1421/2000.
  5. Durmuş, İsmail. “Nehcu’l-Balâga”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 32/538-540. İstanbul: TDV Yayınları, 2006. el-Emînî, Abdulhüseyn Ahmed. el-Gadîr fi’l-kitâb ve’s-sünne ve’l-edeb. 11 Cilt. Beyrut: Müessesetü’l-A‘lamî, 1414/1994.
  6. Fığlalı, Ethem Ruhi. Türkiye’de Alevîlik Bektâşîlik. İstanbul: Selçuk Yayınları, 1990.
  7. Fığlalı, Ethem Ruhi. “Gadîr-i Hum”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 13/279-280. İstanbul: TDV Yayınları, 1996.
  8. Hasan, Hâmid. Ṣâliḥ el-ʿAlî sâʾiren ve şâʿiren. Dımaşk: Dârü Mecelleti’s-Sekâfe, 1393/1973. el-Hasîbî, Hüseyn b. Hamdân. el-Hidâyetü’l-kübrâ. thk. Mustafa Subhî el-Hıdır. Bey-rut: Şeriketü’l-A‘lamî li’l-Matbû‘ât, 1427/2007.
  9. Haydar, Esad. el-İmâm eṣ-Ṣâdıḳ ve’l-meẕâhibü’l-erbaʿa. 4 Cilt. Kum: Dârü’l-Kitâbi’l-İslâmî, 1425/2004. el-Hayyir, Abdurrahman. “Nakd ve Takrîz”. Târîḫu’l-ʿAleviyyîn. mlf. Muhammed Emîn Gâlib et- Tavîl. 5-64. Beyrut: Dârü’l-Endülüs, 3. Basım, 1399/1979. el-Hayyir, Abdurrahman. ʿAḳīdetunâ ve vâkiʿunâ naḥnu’l-Müslimîn el-Caʿferiyyîn el-ʿAleviyyîn. Dımaşk: Kütüb Zâtü Fâide, 7. Basım, 1414/1994. el-Hayyir, Muhammed Hamdân. ed-Dîvân. Dımaşk: y.y., 1427/2006. İbn Manzûr, Muhammed b. Mükerrem el-Ensârî. Lisânü’l-ʿArab. 6 Cilt. Kahire: Dârü’l-Maʿârif, ts. İlmî Heyet. Beyânu ʿaḳīdeti’l-Müslimîn el-ʿAleviyyîn. Beyrut: Dârü’l-Mehecceti’l-Baydâ’, 1425/2004.
  10. İşcan, Mehmet Zeki. “Taassuba Dayalı Din Anlayışı Karşısında Ebû Hanîfe Örneği”. EKEV Akademi Dergisi 8/20 (Haziran 2004), 59-78.
  11. Kaplan, Doğan. Yazılı Kaynaklarına Göre Alevîlik. İstanbul: Diyanet Vakfı Yayınları, 2019. el-Keşşî, Ebû Amr Muhammed b. Ömer b. Abdulazîz. İḫtiyâru maʿrifeti’r-ricâl. thk. Cevâd el-Kayyûmî. Kum: Müessesetü’n-Neşri’l-İslâmî, 1427/2005. el-Kummî, Muhammed b. Ali b. Bâbeveyh. ʿUyûnu aḫbâri’r-Riḍâ. 2 Cilt. Kum: Menşûrât eş-Şerîfi’r