Journals / Kebikeç İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi / 2014 / Sayı: 37

Wedding taxes: Gerdek resmi or resm-i ruhsatiyye

Bir İhtisâb resmi çeşidi: gerdek resmi veya resm-i ruhsatiyye

Pages
217–231
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The documents or data used are derived principally from the records of the kadı’s court in the Ottoman Empire and the documents and defters in the Ottoman Archives.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The Ottoman Empire collected a lot of taxes throughout its long history.
📊
Key Findings & Data:The İhtisâb Rüsûmu levied after 1826 was one of them.
💡
Conclusion & Impact:The documents or data used are derived principally from the records of the kadı’s court in the Ottoman Empire and the documents and defters in the Ottoman Archives.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

The Ottoman Empire collected a lot of taxes throughout its long history. The İhtisâb Rüsûmu levied after 1826 was one of them. Although this tax was paid mainly by the guilds, in effect it was also paid by non-Muslim Ottoman subjects holding a wedding. The aim of this tax was to support the new army called Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye, which replaced Yeniçeri Ocağı in 1826. First this tax was applied in İstanbul, Edirne, İzmir and Cyprus, but then throughout the Ottoman Empire. The aim of this study is to explain how the Gerdek Resmi, Gerdekiyye or Resm-i Ruhsatiyye, one of the taxes of İhtisâb Rüsûmu, was put into practice in some Ottoman cities and its features. The documents or data used are derived principally from the records of the kadı’s court in the Ottoman Empire and the documents and defters in the Ottoman Archives.

Özet

Osmanlı İmparatorluğu kuruluşunun ilk yıllarından itibaren değişik isimler altında halk- tan vergiler almıştır. XIX. yüzyıl başlarında daha önceki zamanlarda da tahsil edilmiş bulu- nan “İhtisâb Rüsûmu”nda yeni bir düzenleme yapıldı ve başta İstanbul, İzmir, Edirne ve Kıbrıs olmak üzere imparatorluğun birçok yerinde yürürlüğe konuldu. Temel olarak 1826 yılında Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasından sonra kurulan Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye ordusunun güçlendirilmesi amacıyla yeniden düzenlenen İhtisâb Rüsûmu’nu oluşturan bazı vergiler vardır. Bu çalışmanın amacı İhtisâb Rüsûmu’nu oluşturan vergilerden Gerdek Resmi, Gerdekiyye veya Resm-i Ruhsatiyye adıyla bilinen ve gayrimüslim Osmanlı tebasından talep ve tahsil edilen vergi konusunu ele almak ve Osmanlı İmparatorluğu’nun değişik yerlerine ait Şer’iye Sicilleri ile Başbakanlık Osmanlı Arşivi defter ve belgelerini kaynak olarak kullanarak konuyu ayrıntılarıyla değerlendirmektir.

🔖

Cite This Article

DEMİRYÜREK, M. (2014). Wedding taxes: Gerdek resmi or resm-i ruhsatiyye. Kebikeç İnsan Bilimleri İçin Kaynak Araştırmaları Dergisi, Sayı: 37, 217–231. https://ajindex.com/articles/209102

References (12)

  1. BOA, Maaliyeden Müdevver Ahkâm Defterleri (MAD.d), Defter No: 19450. BOA, Başmuhasebe Kalemi Defterleri (D.BŞM.d.), Gömlek No:9437. BOA, Kamil Kepeci Müteferrik Defterler (KK.d.), Gömlek No:7481. BOA, Fon Kodu: A.DVNS.TZEİ.d.00031.(İhtisâb Defteri) BOA, Fon Kodu: A.MKT.MVL., Dosya No:2, Gömlek No:87. BOA, Fon Kodu: A.DVN.MHM. Dosya No:3-A, Vesika No:73. BOA, Fon Kodu: C.ML., Dosya No:91, Gömlek No:4111. BOA, Fon Kodu: C.ADL., Dosya No: 104, Gömlek No:6211. BOA, Fon Kodu: C.DH., Dosya No: 66, Gömlek No:3278. BOA, Fon Kodu: C.ML, Dosya No:371, Gömlek No:15261. BOA, Fon Kodu: C.ML, Dosya No:252, Gömlek No:10410. BOA, Fon Kodu: C.BL, Dosya No:30, Gömlek No:1498. Kıbrıs Şer’iye Sicili, No:33. Kıbrıs Şer’iye Sicili, No:41. Kayseri Şer’iye Sicilleri, No:195. Sivas Şer’iye Siciller, No:14. “Arus Resmi”, Encyclopedia of Islam, Photomechanical Reprint, Ed. H. A. R. Gibb, J. H. Kramers, E. Levi-Prpvencal, J. Schacht, vol.1, Leiden. Brill 1986.
  2. Aynural, Salih, “Bursa İhtisâb Rüsûmu (1829-1830)”, Türk Dünyası Araştırmaları, sy. 129, (2000), ss.71-80.
  3. Barkan, Ömer Lütfi, “Timar”, c. 12/1, Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi yayını, Eskişehir 1997, ss. 286-333.
  4. Bıyıklı, Mustafa-Bakırtaş, İbrahim, “Şam İhtisâb Vergisi Bağlamında Osmanlı Egemenliğinin Zayıflama Süreci (1829-1831)”, Bilig, sy. 62, (2012), ss. 21-40.
  5. Bilgin, Beyza, “İslâmda Muhtesiblik ve Eğitim Yönünden Değeri”, Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, sy. 19 (1973), ss. 117-121.
  6. Çadırcı, Musa, Tanzimat Döneminde Anadolu Kentleri’nin Sosyal ve Ekonomik Yapısı, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1997.
  7. Çağatay, Neşet, “Osmanlı İmparatorluğunda Reayadan Alınan Vergi ve Resimler”, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, c. 5, sy.5, ss. 513-524.
  8. Demiryürek, Mehmet, “1826 Düzenlemesinden Sonra Kıbrıs İhtisâb Rüsûmu (1828-1838)”, Belleten, c. LXXXI, sy. 276 (2012), ss. 553-605.
  9. Erdoğdu, İbrahim, “Osmanlı İktisâdî Düzeninde İhtisâb Müessesesi ve Muhtesiblik Üzerine Bir Deneme, OTAM, sy. 11, ss. 123-145.
  10. Ergin, Osman Nuri, Mecelle-i Umur-ı Belediye I, Matbaa-i Osmaniye, İstanbul 1922-1338.
  11. Genç, Serdar, “XIX. Yüzyıl Başlarında Edremit’te Esnaf Teşkilatı”, Birinci İktisat Tarihi Kongresi Tebliğleri 1, (Ed. Rahmi Deniz Özbay, Fahri Solak, Yaşar Bülbül, Gülfettin Çelik), İstanbul Ticaret Odası Yayınları, İstanbul 2010, ss. 681-690. “Gerdek Resmi” (bkz. Arus Resmi”, Encyclopedia of Islam, New Edition, vol. 2, Ed.: B. Lewis; Ch. Pellat ve J. Schact, 4. İmp., Leiden. Brill 1991.
  12. Gleave, Robert, “Hisba”,