Journals / BELLETEN / 1991 / Cilt: 55 - Sayı: 214

Mısır'da Abbâsi Halifeleri

Journal
BELLETEN
Pages
613–652
Publication Date
1991-12-20
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu belirsizliklerden ötürü olsa gerek ilk dört halifenin tayininde belirli bir usûlün takip edilmediğini görüyoruz.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Öz Müslümanların, Hz.
📊
Key Findings & Data:Muhammed'in vefatından sonra, dini koruması ve dünya işlerini dini bir siyasetle idare etmesi için başlarına geçirdikleri kişilere halife, bu kuruma da hilâfet (imâmet) adı verilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Bu belirsizliklerden ötürü olsa gerek ilk dört halifenin tayininde belirli bir usûlün takip edilmediğini görüyoruz.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Anahtar Kelimeler Mısır · Abbâsîler · Halife

Özet

Öz Müslümanların, Hz. Muhammed'in vefatından sonra, dini koruması ve dünya işlerini dini bir siyasetle idare etmesi için başlarına geçirdikleri kişilere halife, bu kuruma da hilâfet (imâmet) adı verilmiştir. Kur'ân'da yer yer "halife" ve çoğul olarak “halâif” ve "hulefâ" kelimeleri geçmektedir. Ancak bu kelimelerin, Peygamber'in yerine geçecek olan kimselerin ünvanı olması gerektiğine dair açık bir işaret yoktur. Halife ünvanını ilk olarak kullanan kişinin Hz. Ebu Bekir olduğu rivayet edilmektedir. Hz. Ömer devrinde ise İslam cemaatinin başkanı hakkında genel olarak kullanılan "Halîfetü Rasûlillâh" (Peygamber'in halefi) ünvanının dışında "Emîrü’l-mü'minîn" ünvanı yerleşmişti. Halife karşılığı olarak "İmam" ünvanı da kullanılmış olup bu ünvan namazdaki imamlıktan istiare yoluyla alınmıştır. Hz. Peygamber, kendinden sonra kimin halife olacağına ilişkin herhangi bir vasiyette bulunmamıştır. Öte yandan halifenin nasıl seçileceği hususunda âyet ve hadislerde de belirli bir hüküm yoktur. Bu belirsizliklerden ötürü olsa gerek ilk dört halifenin tayininde belirli bir usûlün takip edilmediğini görüyoruz.

🔖

Cite This Article

AKTAN, A. (1991). Mısır'da Abbâsi Halifeleri. BELLETEN, Cilt: 55 - Sayı: 214, 613–652. https://ajindex.com/articles/194874

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (4)

  1. AHMED CEVDET PAŞA, "Kısâs-ı Enbiyâ ve Tevârih-i Hulefâ", C. II, Bedir Yayınevi, İstanbul 1977.
  2. ARNOLD, T.W., "Halife", İslam Ansiklopedisi, C. IV, s. 148-155. BEDREDDİN EL-HASAN B. HABİB EL-HALEBÎ, "Dürretü'l-eslâk fî devleti'l-etrâk", Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi No: A. 3011. CORCİ ZEYDAN, "Medeniyyet-i İslâmiyye Tarihi", C. I, çev.: Zeki Megâmiz, İstanbul 1328. ED-DİYÂRBEKRÎ (HÜSEYİN B. MUHAMMED B. EL-HASAN), "Târihu'l-hamîs fî ahvâli enfesi nefis", C. II, Beyrut ts. EBÜL-FİDÂ, "el-Muhtasar fi ahbâri'l-beşer", Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi, No: A. 2933. HASAN İBRAHİM HASAN, "Siyasi, Dini, Kültürel, Sosyal İslâm Tarihi", C. II, çev.: İ. Yiğit, S. Gümüş, Kayıhan Yayınları, İstanbul 1986; C. V, çev.: İ. Yiğit, Kayıhan Yayınları, İstanbul 1986.
  3. HATİPOĞLU, MEHMED SAİD, "Hilâfetin Kureyşliliği", A.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi, Sayı XXIII, s. 121-213.
  4. HİTTİ, PHİLİP K., "Siyasi ve Kültürel İslam Tarihi", C. III, çev.: Salih Tuğ, Boğaziçi Yayınları, İstanbul 1980. İBN HACER (Şihâbüddin Ebü'l-Fadl Ahmed b. Ali b. Hacer el-Askalâni), "ed-Dürerü'l-kâmine fi a'yâni'l-mieti's-sâmine", C. I-II, tahkik: Muhammed Seyyid Câdü'l-Hak, II. baskı, Kahire 1385/1966. "İnbâü'l-ğumr fi ebnâi'l-'umr", C. I, Süleymaniye Kütüphanesi, Fatih No: 4190; C. I, II, V, tahkik: Muhammed Abdülhamid Han, II. baskı, Beyrut 1986; C. VIII, tahkik: Seyyid Abdülvehhab el-Buhâri, II. baskı, Beyrut 1986; C. IX, tahkik: Şerafeddin Ahmed, II. baskı, Beyrut 1986. İBN HALDÛN, "Mukaddime", C. I, çev.: Süleyman Uludağ, Dergah Yayınları, İstanbul 1982. "Târihu İbn Haldûn (el-'İber)", C. III, Beyrut 1971. İBN İYAS (MUHAMMED B. AHMED), "Bedâiu'z-zühûr fi vekâi'i'd-dühûr", C. I-V, tahkik: Muhammed Mustafa, Kahire 1960-1983. "Cevâhirü's-süluk fi emri'l-hulefâi ve'l-müluk", Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi, No: A. 3026, İBN KESİR (EBÜ'L-FİDÂ), "el-Bidaye ve'n-nihaye", C. VII, IX, XII, XIII, XIV, Beyrut-Riyad 1966. İBN TAGRIBİRDÎ (Yusuf b. Tagrıbirdî el-Atabekî Cemaleddin Ebü'l-Mehasin), "el-Menhelü's-sâfi ve'l-müstevfi ba'de'l-vafi", Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi, No: A. 3018; C. I, II, tahkik: M. Muhammed Emin, Kahire 1984. "en-Nücûmü'z-zahire fi mülûki Mısr ve'l-Kâhire", C. VII, Kahire ts.; C. XIII, tahkik: F. Muhammed Şeltut, Kahire 1970; C. XIV, tahkik: C. Muhammed Muharriz, F. Muhammed Şeltut, Kahire 1971; C. XV, tahkik: İbrahim Ali Tarhan, Kahire 1971; C. XVI, tahkik: Cemaleddin eş-Şeyyal, F. Muhammed Şeltut, Kahire 1972. "Kitabu Mevridi'l-letafe fi men veliye's-saltanate ve'l-hilafe", Süle