Journals / Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2008 / Cilt: 17 - Sayı: 2

XIX. Yüzyıldın İkinci Yarısında Tarsus’ta Müslim-Gayrımüslim İlişkileri

Pages
593–619
Publication Date
2008-06-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗

Abstract

-

Özet

Hz. Peygamber döneminden itibaren yapılan zimmet antlaşmalarıyla, İslâm hâkimiyetini tanıyan gayrimüslimler, kendi din ve kültürlerini muhafaza ederek Müslümanlarla bir arada yaşama imkânına kavuşmuşlardı. İslâm hukukuna göre zimmet antlaşmasıyla gayrimüslimlerin her türlü can ve mal emniyeti devlet güvencesi altına alınmış; onlara inanç ve ibadet hürriyeti sağlanmış, ruhanî reislerine beratlar verilmiş, devlet hizmetinde bulunanlardan çeşitli vergiler alınmamıştır. İslâm tarihindeki bu hoşgörü ortamı sayesinde Osmanlı Devleti açısından çalkantılı bir dönem olan XIX. yüzyılın ikinci yarısında bile Tarsus’ta, Müslümanlarla gayrimüslimler bir arada yaşamalarını sürdürebilmişlerdir. Aynı mahalle ve köyde uzun süre birlikte yaşama, gündelik hayatta birçok ilişkiyi de beraberinde getirmiştir. Bu araştırmada, şer‘iye sicilleri temel kaynak alınarak XIX. yüzyılın ikinci yarısında Tarsus’taki Müslim-gayrimüslim münasebetleri sosyo-kültürel, hukukî ve ekonomik açılardan tahlil edilmeye çalışılmıştır

🔖

Cite This Article

Poş, A. (2008). XIX. Yüzyıldın İkinci Yarısında Tarsus’ta Müslim-Gayrımüslim İlişkileri. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 17 - Sayı: 2, 593–619. https://ajindex.com/articles/171202

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (14)

  1. Tarsus Şer‘iye Sicilleri Defter Numarası: 294, 295, 297, 298, 299, 304, 309, 319, 322, 324, 325, 327, 328, 329, 330, 331, 335, 347, 348, 349, 352, 353, 406. Başbakanlık Osmanlı Arşivi Tapu Tahrir Defterleri: 69, 450. İrâde-Hâriciye, nu. 10262. İrâde Meclis-i Vâlâ, nu. 14310, 237. Yıldız Tasnifi Perakende Evrakı Dâhiliye Nezâreti Maruzatı, nu. 3/39. Sâlnâmeler Sâlnâme-i Vilâyet-i Adana: 1318, 1320. Diğer Kaynaklar Adıyeke, Nükhet, “XVII. Yüzyıl Girit (Resmo) Kadı Sicillerinde Zimmi Davaları”, Pax Ottomana, Sota & YTY, Ankara 2001, ss. 77- 95. Ahmed Cevdet Paşa, Tezâkir, 40-Tetimme, yay. Cavid Baysun, TTK, Ankara 1991.
  2. Augustinos, Gerasimos, Küçük Asya Rumları, çev. Devrim Evci, Ayraç Yayınevi, Ankara 1997.
  3. Aydın, M. Akif, “Osmanlı’da Hukuk”, Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi, ed. Ekmeleddin İhsanoğlu, I-II, c. I, IRCICA, İstanbul 1994, ss. 373-438.
  4. Barcadurmuş, Şevket, Bursa Şer‘iye Sicillerindeki Hicri 1117-1121 Tarih ve B 189/412 Nolu Defterin İslâm Hukuku Açısından Tahlili, UÜSBE, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Bursa 1989.
  5. Barkan, Ömer Lütfi, “Edirne Askerî Kassamı’na Âit Tereke Defterleri (1545-1659)”, Belgeler, Türk Tarih Belgeleri Dergisi, III/5-6,
  6. TTK, Ankara 1968, (1966). Bedevî, Vergi H., “A Survey of the Cyprus Sher‘i Court Registers”, Milletlerarası Birinci Kıbrıs Tetkikleri Kongresi (14-19 Nisan 1969)
  7. Türk Heyeti Tebliğleri, TKAE., Ankara 1971, ss. 149- 157. Bilmen, Ömer Nasuhi, Hukuk-i İslâmiyye ve Istılahâtı Fıkhiyye Kâmûsu, I-VIII, c. V-VI, Bilmen Yayınevi, İstanbul 1969-1970.
  8. Cahen, Cl. “Zimme”, İA, I-XIII, c. XIII, MEB, İstanbul 1986, ss. 566- 571. Cin, Halil-Akgündüz, Ahmed, Türk-İslâm Hukuk Tarihi, I-II, c. I, Timaş Yayınları, İstanbul 1990.
  9. Çetin, Osman, Sicillere Göre Bursa’da İhtida Hareketleri ve Sosyal Sonuçları (1472-1909),
  10. TTK, Ankara 1999. ________, “Bursa (Fethi, Etnik Yapısı, Müslim-Gayrimüslim Münasebetlerine Kısa Bir Bakış)”, Osmanlı, ed. Güler Eren, I- XII, c. IV, YTY, Ankara 1999, ss. 270-276.
  11. Çevikel, Nuri, “Kıbrıs Eyaletinde Müslim-Gayrimüslim İlişkileri”, Osmanlı, ed. Güler Eren, I-XII, c. IV, YTY, Ankara 1999, ss. 277-286.
  12. Çiçek, Kemal, “Cemaat Mahkemesinden Kadı Mahkemesine Zimmi- lerin Yargı Tercihi”, Pax Ottomana, Sota & YTY, Ankara 2001, ss. 31-49.
  13. Darkot, Besim, “Mersin”, İA, I-XIII, c. VII, MEB, İstanbul 1972, ss. 769-772.
  14. Demirci, Süleyman, “Hoşgörü Toplumunda Birlikte Yaşamak: Osmanlı Toplumunda Gayrimüslim Ermeni Vatandaşları ve Hukuk: Kayseri Örneği”, Hoşgörü Toplumunda Ermeniler, I-IV, c. IV, Erciyes Üniver