AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings indicate that the Russia–Azerbaijan relationship cannot be adequately explained by unilateral dependence or continuous conflict.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study examines the political, strategic, and geopolitical changes in the relations between the Russian Federation and the Republic of Azerbaijan during the period 2003–2025, within the context of transformations in the international system and developments in the region. The analysis goes beyond bilateral diplomacy to take into account the global power struggle, regional security arrangements, energy geopolitics, and the fundamental principles of international law. Its theoretical framework includes Mackinder’s Heartland theory, Spykman’s Rimland theory, Mahan’s sea power theory, Gramsci’s concept of hegemony, international legal principles concerning territorial integrity and self-determination, and the concept of strategic partnership. Within this framework, the study investigates the relationship between Russia’s “Near Abroad” policy and Azerbaijan’s multidirectional foreign policy under the Heydar and Ilham Aliyev administrations, which has been shaped by sovereignty, territorial integrity, and strategic autonomy. Bu qualitative study is based on an extensive literature review in Turkish, Russian, Azerbaijani Turkish, and English. It also examines official documents, bilateral agreements, and diplomatic statements through content and discourse analysis. The findings indicate that the Russia–Azerbaijan relationship cannot be adequately explained by unilateral dependence or continuous conflict. Instead, the relationship has evolved into a pragmatic, multidimensional strategic partnership in which cooperation, competition, and mutual dependence coexist simultaneously.
Özet
Bu çalışma, uluslararası sistemdeki değişimler ve bölgedeki gelişmeler bağlamında, 2003-2025 yılları arasında Rusya Federasyonu ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasındaki ilişkilerdeki siyasi, stratejik ve jeopolitik değişimleri incelemektedir. Analiz, ikili diplomasiyi aşarak, küresel güç mücadelesini, bölgesel güvenlik düzenlemelerini, enerji jeopolitiğini ve uluslararası hukukun temel ilkelerini dikkate almaktadır. Teorik çerçevesi, Mackinder'in Kalp Bölgesi teorisi, Spykman'ın Kıyı Bölgesi teorisi, Mahan'ın deniz egemenliği teorisi, Gramsci'nin hegemonya kavramı, toprak bütünlüğü ve kendi kaderini tayin etme ile ilgili uluslararası hukuk ilkeleri ve stratejik ortaklık kavramını içermektedir. Bu çerçevede, çalışma, Rusya'nın "Yakın Çevre" politikası ile Haydar ve İlham Aliyev yönetimleri altındaki Azerbaycan'ın egemenlik, toprak bütünlüğü ve stratejik özerklik tarafından şekillendirilen çok yönlü dış politikası arasındaki ilişkiyi araştırmaktadır. Bu nitel çalışma, Türkçe, Rusça, Azerbaycan Türkçesi ve İngilizce dillerindeki geniş kapsamlı bir literatür taramasına dayanmaktadır. Ayrıca, resmi belgeleri, ikili anlaşmaları ve diplomatik açıklamaları içerik ve söylem analizi yoluyla incelemektedir. Bulgular, Rusya-Azerbaycan ilişkilerinin tek taraflı bağımlılık veya sürekli çatışma ile yeterince açıklanamayacağını göstermektedir. Bunun yerine, ilişki, işbirliği, rekabet ve karşılıklı bağımlılığın aynı anda var olduğu pragmatik, çok boyutlu bir stratejik ortaklığa dönüşmüştür.