SavedAdd your journal

Journals / Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 2

ÖLBE KANYONU ile DEVE MAĞARASI’NIN (HARPUT - ELAZIĞ) JEOMORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ, OLUŞUMU VE TURİSTİK POTANSİYELİ

Mustafa Taner Şengün(FIRAT ÜNİVERSİTESİ)
Saadettin Tonbul(FIRAT ÜNİVERSİTESİ)
Pages
10–16
Publication Date
2006-03-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Doğal güzellikleri ve çekici özellik-leri ile bölge turizmine katkı sağlayacak bu kanyon ve mağara, Harput ve Elazığ’a yakın olmanın verdiği avantajlarla günübirlik piknik alanı, kaya tırmanışları ve doğa yürüyüşleri açısından da oldukça uygun bir özellik göstermektedir. /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";}   /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} Doğal sit alanı olarak ilan edilmesi ve bu alanda yapılacak planlamalar ile Ölbe Kanyonu ve Deve Mağarası önemli bir turizm değeri olarak önem kazanacaktır. /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";}

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:800x600 Normal 0 21 false false false TR X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} Normal 0 21 false false false TR X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 800x600 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} Ölbe kanyonu ve Deve mağarası, aşınıma bağlı olarak temelin bir çok yerde yüzeye çıkması nedeniyle yarı karstik bir plato özelliği gösteren Harput Platosu (Elazığ) üzerinde yer almaktadır.
📊
Key Findings & Data:Tarihi Harput şehrinin 7-8 km. kuzey doğusunda platonun en yüksek noktalarını oluşturan Anguzubaba (1649m.) ve Gavurtaşı (1651m.) Tepelerinin güneyinde Ölbe karstik   kaynağından sularını alan Ölbe deresi plato yüzeyindeki tek sü-rekli akarsudur.
💡
Conclusion & Impact:Doğal güzellikleri ve çekici özellik-leri ile bölge turizmine katkı sağlayacak bu kanyon ve mağara, Harput ve Elazığ’a yakın olmanın verdiği avantajlarla günübirlik piknik alanı, kaya tırmanışları ve doğa yürüyüşleri açısından da oldukça uygun bir özellik göstermektedir. /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";}   /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} Doğal sit alanı olarak ilan edilmesi ve bu alanda yapılacak planlamalar ile Ölbe Kanyonu ve Deve Mağarası önemli bir turizm değeri olarak önem kazanacaktır. /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";}
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Ölbe · Harput · Deve Mağarası

Özet

800x600 Normal 0 21 false false false TR X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} Normal 0 21 false false false TR X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 800x600 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} Ölbe kanyonu ve Deve mağarası, aşınıma bağlı olarak temelin bir çok yerde yüzeye çıkması nedeniyle yarı karstik bir plato özelliği gösteren Harput Platosu (Elazığ) üzerinde yer almaktadır. Tarihi Harput şehrinin 7-8 km. kuzey doğusunda platonun en yüksek noktalarını oluşturan Anguzubaba (1649m.) ve Gavurtaşı (1651m.) Tepelerinin güneyinde Ölbe karstik   kaynağından sularını alan Ölbe deresi plato yüzeyindeki tek sü-rekli akarsudur. Bu akarsu, dere yatağındaki sağlı sollu kaynaklardan da beslenerek iki tarafı kayalıklardan oluşan 800-1000m. uzunluğundaki dar ve derin bir kanyondan geçip, platonun doğu yamaçlarındaki basamaklardan düşüşler yapar ve birkaç metrelik şelaleler oluşturarak Oymaağaç köyüne doğru akışını sürdürür. /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";}   /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} Bu kanyonun orta kesimlerinde güney kayalıklarına bakan kuzey yamaçta büyük ve geniş bir mağara vardır. Mağaranın giriş kısmı çok geniş ve tavanı çok yüksek olduğundan   yerli halk tarafından bu mağaraya “Deve Damı” veya “Deve Mağarası”   denilmektedir. Yakın zamanlara kadar kullanılmış olan mağaranın tavanında baca işlevi de gören   delikler mevcuttur. /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";}   /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} Harput Platosu üzerindeki gözden uzak ve ulaşımı ancak bazı patika yollarla sağlanabilen Ölbe Kanyonu ve Deve Mağarasını yörede yaşayan halk dışında pek az insan bilmektedir. Doğal güzellikleri ve çekici özellik-leri ile bölge turizmine katkı sağlayacak bu kanyon ve mağara, Harput ve Elazığ’a yakın olmanın verdiği avantajlarla günübirlik piknik alanı, kaya tırmanışları ve doğa yürüyüşleri açısından da oldukça uygun bir özellik göstermektedir. /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";}   /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} Doğal sit alanı olarak ilan edilmesi ve bu alanda yapılacak planlamalar ile Ölbe Kanyonu ve Deve Mağarası önemli bir turizm değeri olarak önem kazanacaktır. /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";}

🔖

Cite This Article

Şengün, M. T., Tonbul, S. (2006). ÖLBE KANYONU ile DEVE MAĞARASI’NIN (HARPUT - ELAZIĞ) JEOMORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ, OLUŞUMU VE TURİSTİK POTANSİYELİ. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 2, 10–16. https://ajindex.com/articles/1650419

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (10)

  1. AKKAN, E., 1972, “Elazığ ve Keban Barajı Çev-resinde Coğrafya Araştırmaları”, Ankara Üni. Coğrafya Araştırmaları Dergisi Sayı: 5-6, s.175-214, Ankara.
  2. İNCEÖZ, M., 1994, Harput (Elazığ) Yakın Ku-zeyi ve Doğusunun Jeolojik Özellikleri: Fırat Üni. Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Müh. ABD. Dok-tora Tezi (Yayınlanmamış) 112 Sa., Elazığ.
  3. ÖZDEMİR, Ü. ZAMAN, S. SEVER, R., 2004, “Rekreasyonel Açıdan Ulukaya Şelalesi”, Doğu Coğrafya Dergisi, 12, sa:211-221, Erzurum.
  4. SUNGUROĞLU, İ., 1968, Harput Yollarında. Elazığ Kültür ve Tanıtma Vakfı Yayını No:2 Cilt:1-4, İSTANBUL.
  5. TAŞKIN, Ü., 2005, Osmanlı Devletinde Kulla-nılan Ölçü ve Tartı Birimleri, Fırat Üni. Sosyal Bilimler Ens. Yüksek Lisans Tezi.(Yayınlanma-mış), Elazığ.
  6. TONBUL, S., 1985, Kuzova-Hasandağı ve Çevresinin (Elazığ Batısı) Fiziki Coğrafyası, Fırat Üni. Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi. (Ya-yınlanmamış), Elazığ.
  7. TONBUL, S., KARADOĞAN, S., 1998, Harput' un kuruluş Yeri ve Şehrin Fonksiyonunu Yitirme-si Üzerinde Etkili Olan Doğal Çevre Faktörleri, Dünü ve Bugünüyle Harput Sempozyumu Cilt II, s. 303-324, Türkiye Diyanet Vakfı Elazığ Şubesi Yayınları No:8., Elazığ.
  8. TUROĞLU, H. GÜNEYSU, A. C. ERTEK, A. MATER, B., 1994, “Tabiat Parkı Çalışmalarında Bir Uygulamalı Jeomorfoloji Örneği: Ballıkayalar Vadisi (Gebze-Kocaeli)” Türk Coğrafya Dergisi, Sayı:29, Sayfa: 315-347, İstanbul.
  9. TONBUL, S., KARADOĞAN, S., 1998, Harput' un kuruluş Yeri ve Şehrin Fonksiyonunu Yitirme-si Üzerinde Etkili Olan Doğal Çevre Faktörleri, Dünü ve Bugünüyle Harput Sempozyumu Cilt II, s. 303-324, Türkiye Diyanet Vakfı Elazığ Şubesi Yayınları No:8., Elazığ.
  10. TUROĞLU, H. GÜNEYSU, A. C. ERTEK, A. MATER, B., 1994, “Tabiat Parkı Çalışmalarında Bir Uygulamalı Jeomorfoloji Örneği: Ballıkayalar Vadisi (Gebze-Kocaeli)” Türk Coğrafya Dergisi, Sayı:29, Sayfa: 315-347, İstanbul.