SavedAdd your journal

Journals / Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 2

A Comparison of Problem-Solving Skills Among Children Aged 8–11 Based on Their Chess Training Status

8-11 Yaş Çocukların Problem Çözme Becerilerinin Satranç Eğitimi Alma Durumlarına Göre Karşılaştırılması

Ebru Kaplan(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ)0000-0001-7790-0638
Yasemin Aydoğan(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0002-9802-7820
Pages
187–198
Publication Date
2026-08-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The results of the study revealed a significant relationship between chess experience and children’s problem-solving skills.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The study aimed to compare children’s problem-solving skills based on their levels of chess experience.
📊
Key Findings & Data:Within this scope, a total of 81 children aged 8–11 were included in the study: 27 who received chess education at school, 27 who were tournament players, and 27 who had not received chess education.
💡
Conclusion & Impact:The results of the study revealed a significant relationship between chess experience and children’s problem-solving skills.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:problem çözme becerileri · satranç eğitimi · problem çözme becerilerinin desteklenmesi

Abstract

The study aimed to compare children’s problem-solving skills based on their levels of chess experience. This study employed a causal-comparative research design, one of the quantitative research methods. Criterion sampling, a type of purposive sampling, was used to form the study group. Within this scope, a total of 81 children aged 8–11 were included in the study: 27 who received chess education at school, 27 who were tournament players, and 27 who had not received chess education. The Problem-Solving Skills Scale was used as the data collection tool in the study. The data obtained were analyzed using the t-test and one-way analysis of variance. The study found that groups with higher levels of chess experience had higher problem-solving skill scores. In terms of subscales, the greatest differences emerged in the use of objects in ways different from what is known and in selecting the most unconventional solution from among many possible solutions. Upon evaluation of the findings, no significant difference was found based on gender. The results of the study revealed a significant relationship between chess experience and children’s problem-solving skills.

Özet

Araştırmada satranç deneyimi düzeylerine göre çocukların problem çözme becerilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden nedensel karşılaştırma araştırması kullanılmıştır. Çalışma grubunun oluşturulmasında amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Bu kapsamda okulda satranç eğitimi alan 27, turnuva sporcusu olan 27 ve satranç eğitimi almamış 27 olmak üzere 8-11 yaşlar arasında toplam 81 çocuk araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Problem Çözme Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada satranç deneyimi daha yüksek olan grupların problem çözme beceri puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Alt boyutlar açısından en büyük farklar nesnelerin bilinenden farklı kullanılması ve birçok olası çözüm arasından en alışılmadık çözümü seçmede çıkmıştır. Bulgular değerlendirildiğinde cinsiyete göre anlamlı bir fark bulunmamıştır. Araştırma sonucunda satranç deneyimi ile çocukların problem çözme becerileri arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu görülmüştür.

🔖

Cite This Article

Kaplan, E., Aydoğan, Y. (2026). A Comparison of Problem-Solving Skills Among Children Aged 8–11 Based on Their Chess Training Status. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 2, 187–198. https://doi.org/10.38089/ekuad.2026.266

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (44)

  1. Aciego, R., Garcia, L., & Betancourt, M. (2012). The benefits of chess for the intellectual and social-emotional enrichment in school children. The Spanish Journal of Psychology, 15, 551–559.
  2. Adair, J. (2017). Karar verme ve problem çözme. N. Kalaycı (Ed.). Önemli problem çözme becerileri içinde (s.41-52). (Çev. G. Korkmaz). Ankara: Pegem Akademi.
  3. Averbakh, Y. (2012). A history of chess from chaturanga to the presentday. Russel Enterprises.
  4. Aydoğan, Y. (2016). Supporting the problem-solving skills in the early childhood. In E. Atasoy, R. Efe, I. Jazdzevska & H. Yaldır (Eds.), Current advances in education (pp. 191-200). St. Kliment Ohridski University Press.
  5. Aydoğan, Y., Ömeroğlu, E., Büyüköztürk, Ş., & Özyürek, A. (2012). Problem çözme becerileri ölçeği rehber kitap. Ankara: Koza Yayın Dağıtım.
  6. Aydoğan, Y., Ömeroğlu, E., Büyüköztürk, Ş., & Özyürek, A. (2012). Problem çözme becerileri ölçeği (8-11 yaş). Ankara: Koza Yayın Dağıtım.
  7. Bingham, A. (2004). Çocuklarda problem çözme yeteneklerinin geliştirilmesi. (Çev. A. Ferhan Oğuzkan). Ankara: MEB.
  8. Bird, H. E. (2002). Chess history and reminiscences. Blackmask online. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz Ş. & Demirel, F. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri (19. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  9. Casey, M. B. (1990). A plannig and problem-solving preschool model: The methodology of being a good learner. Early Childhood Research Quarterly, 5(1), 53-67.
  10. Creswell, J. W. (2017). Karma yöntem araştırmalarına giriş (Çev. Ed. M. Sözbilir). Ankara: Pegem Akademi.
  11. Çubukçu, A., & Bağçeli Kahraman, P. (2017). Okul öncesi dönem çocuklarının problem çözme becerilerinin satranç eğitimi alma durumlarına göre incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(43), 51-61.
  12. Darwish, J., Saad, G., Maayah, A., Hassan, O., AlShehri, A., & Abdelrahman, M. (2025). The effects of chess on cognitive abilities and critical thinking of high school students in Riyadh. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 14(2), 1260-1267.
  13. Dikici Sigirtmac, A. (2016). An investigation on the effectiveness of chess training on creativity and theory of mind development at early childhood. Educational Research and Reviews, 11(11), 1056-1063.
  14. Duncker, K. (1945.) On Problem-solving. Psychological Monographs, 58(5), 1-113.
  15. ElDaou, B. M. N., & El-Smaieh S. I. (2015). The effect of playing chess on the concentration of ADHD students in the 2nd cycle. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 192, 638-643.
  16. Erhan, E., Hazar, M., & Tekin, M. (2009). Satranç oynayan ve oynamayan ilköğretim öğrencilerinin problem çözme becerilerinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(2), 1-8.
  17. Ferreira, D., & Palhares, P. (2008) Chess and problem-solving involving patterns. The Mathematics Enthusiast, 5(2), 249-256.
  18. Goffin, S. G. &Tull, C. Q. (1993). Problem-solving: Encouraging active learning. Young Children, 40(3), 28-32.
  19. Gough, J. (1997). “When is a problem not a problem?” Ausralian Primart Mathematics Classrooms (APMC) 2(1), 17-22.
  20. Gumede, K., & Rosholm, M. (2015). Your move: The effect of chess on mathematics test scores. Discussion Paper Series, 9370, 1-24.
  21. Hambrick, D. Z., & Engle, R. W. (2003). The role of working memory in problem solving. In J. E. Davidson& R. J. Sternberg (Eds.), The psychology of problem solving (pp. 391-406). Cambridge University.
  22. Hepsert, S., Dönmez, A., Şakar, İ., Cana, H., & H., Ramazanoğlu, F. (2024). Satranç sporunun bilişsel esneklik ve problem çözme becerisi üzerindeki etkisi: Tanımlayıcı araştırma. Türkiye Klinikleri Spor Bilimleri Dergisi, 16(2). 220-227. http://dx.doi.org/10.5336/sportsci.2024-102264
  23. Joseph, E., Manoharan, S., Easvaradoss, V., & Chandran, D. (2017). A study on the impact of chess training on creativity of Indian schoolchildren. Journal of Social Sciences, 4, 20-24.
  24. Kaplan, E., Kesicioğlu, O. S., & Aydın, S. (2022). Okul öncesi dönemde çocuğu satranç eğitimi alan ebeveynlerin satranç eğitimine ilişkin görüşleri. Yaşadıkça Eğitim (36)1, 105-125. http://dx.doi.org/10.33308/26674874.2022361341
  25. Kim, R., & Tam, V. H. (2025). Behavioral modification and cognitive development in children with autism-A pilot case series. American Journal of Student Research, 3(5), 912-916.
  26. Kuhn, D. (2000). Metacognitive development. Current Directions in Psychological Science, 9(5), 178-181. Millî Eğitim Bakanlığı (2023). Oyun ve oyun etkinlikleri dersi öğretim programı (satranç modülü 1-2).https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=1335
  27. Mousavi, S. F., Rahmani, A., & Salehi, J. (2025). Comparison of working memory and problem-solving skill in chess players participated in Iranian open chess championships and non-chess players. Iranian Journal of Motor Behavior and Sport Psychology, 4(4), 1-8.
  28. Newell, A., & Simon, H. A. (1972). Human problem solving. New York: Prentice-Hall.
  29. OECD. (2014). PISA 2012 results; creative problem solving: Student’s skills in tackling real-life problems.
  30. Oğuz, V., & Akyol, A. K. (2015). Problem çözme becerisi ölçeği (PÇBÖ) geçerlik ve güvenirlik çalışması. Çukurova University Faculty of Education Journal, 44(1), 105-122.
  31. Perez, I. M. M. (2025). Beyond the board: how chess enhances cognitive flexibility, emotional management and academic success in Spanish university students. Hekademos Educational Magazine 38(18), 21-31.
  32. Piaget, J. (1952). Theorigins of intelligence in children. New York: Norton.
  33. Poston, D. I., & Vandenkiebomm, K. K. (2019). The effect of chess on standardized test score gains. Sage Open, 9(3), 1-22.
  34. Sağlam Tekneci, S. (2009). Okul öncesi dönemde alınan satranç eğitiminin ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin matematik becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  35. Shute, V. J., & Ke, F. (2012). Games, learning, and assessment. In D. Ifenthaler et al. (Eds.), Assessment in game-based learning: foundations, innovations, and perspectives, (pp.43-56). SpringerScience+Business Media.
  36. Swanson, H. L., & Beebe-Frankenberger, M. (2004). The relationship between working memory and mathematical problem solving in children at risk and not at risk for serious math difficulties. Journal of Educational Psychology, 96(3), 471-491.
  37. Tabachnick, B.G., & Fidell, L.S. (2013). Using Multivariate Statistics (6th ed.). Pearson.
  38. Teare, B. (2006). Problem-solving and thinking skills resources for able and talented children. London: Bloomsbury Publishing.
  39. Urolovich, B. C. (2025). Formation and development of creative thinking through chess games. EduVision: Journal of innovations in Pedagogy and Educational Advancements, 1(3), 144-151.
  40. Ülger, N. (2023). Satranç öğretim programının okul öncesi öğrencilerin problem çözme becerilerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi.
  41. Ün, E. (2010). Satranç eğitiminin, problem çözme yaklaşımları, karar verme ve düşünme stillerine etkisinin incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Konya Selçuk Üniversitesi.
  42. Velea, T., & Cojocaru, V. (2018). The effect of playing chess on focused attention. The Europen Proceedings of social & behaviorueal sciences, 685-690. https://doi.org/10.15405/epsbs.2019.02.84
  43. Voyer, D., & Voyer, S. D. (2014). Gender differences in scholastic achievement: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 140(4), 1174-1204.
  44. Weeramantry, S., Abrams, A., & McLellan, R. (2017). Great moves: Learning chess through history from Lucena to Morphy. England: Mongoose Press.