Journals / Yorum Yönetim Yöntem Uluslararası Yönetim Ekonomi ve Felsefe Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 1

TÜRKLERDE BOZKURT SEMBOLÜNE YÜKLENEN ANLAMIN KUTSALLIK BAĞLAMINDA DÖNÜŞÜMÜ

Eda Balcı(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5994-0417
Osman Özkul(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0418-7007
Pages
37–48
Publication Date
2021-04-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Anlamacı yaklaşımın kazanımları, Dilthey’in yaklaşımında öne çıkan “tipleştirme” çabası ile bir ön şablonda özetlenerek, somut bir katkı sunulmaya çalışılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu makalede bozkurdun, çeşitli rollerle geçtiği Türk destanlarından günümüze kimi zaman doğaüstü güçlerle anılması yahut aşkın bir potansiyeli barındırması nedeniyle, Türklerin tarihsel hafızasında kutsallık bağlamında taşıdığı anlam yükü incelenmiştir.
📊
Key Findings & Data:Temel olarak doğaüstü güçler atfedilen mitolojik bozkurttan, özgün ve aşkın anlamlarla harmanlanmış modern zamanların siyasal eğilimlerinde sembolleşen ideolojik bozkurda kadar, tüm zamanlar için kesintisiz bir serüven takip edilmeye çalışılmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Anlamacı yaklaşımın kazanımları, Dilthey’in yaklaşımında öne çıkan “tipleştirme” çabası ile bir ön şablonda özetlenerek, somut bir katkı sunulmaya çalışılmıştır.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türk mitolojisi · bozkurt · sembol

Özet

Bu makalede bozkurdun, çeşitli rollerle geçtiği Türk destanlarından günümüze kimi zaman doğaüstü güçlerle anılması yahut aşkın bir potansiyeli barındırması nedeniyle, Türklerin tarihsel hafızasında kutsallık bağlamında taşıdığı anlam yükü incelenmiştir. Temel olarak doğaüstü güçler atfedilen mitolojik bozkurttan, özgün ve aşkın anlamlarla harmanlanmış modern zamanların siyasal eğilimlerinde sembolleşen ideolojik bozkurda kadar, tüm zamanlar için kesintisiz bir serüven takip edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma ile, bir kavmin etnik bir unsur olarak sahiplendiği bir sembolün, kutsallık bağlamında teorik, ideolojik, pratik kullanımı ve anlamsal karşılıklarını ortaya koyarak, daha net ve somut bir şekilde anlaşılması ve benzer çalışmalar için yönlendirici bir örnek sunulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda kaynak taraması ile kutsallık bağlamında ele alınan veriler birbiri ile ilişkilendirilerek, Dilthey’in anlamacı yöntemine başvurularak yorumlama cihetine gidilmiştir. Türk topluluklarının kadim dönemleri, Göktürkler ve İslâm dönemi ile birlikte, yakın dönemde milliyetçi ideoloji, özelde Atatürk ve ele aldığı bozkurt sembolü, ulusçu ideoloji ve ülkücü ideolojinin bir aracı olarak bozkurdun sembolik-ideolojik anlamı irdelenmiş; elde edilen bulgulardan yola çıkılarak, dönemler itibariyle sırasıyla mitolojik / olağan, millî, (menfi); yakın dönemde tümü seküler olmak üzere, millî, etnik çağrışımlı ve etnik “bozkurt motifi” olarak tipleştirmeye gidilmiştir. Anlamacı yaklaşımın kazanımları, Dilthey’in yaklaşımında öne çıkan “tipleştirme” çabası ile bir ön şablonda özetlenerek, somut bir katkı sunulmaya çalışılmıştır.

🔖

Cite This Article

Balcı, E., Özkul, O. (2021). TÜRKLERDE BOZKURT SEMBOLÜNE YÜKLENEN ANLAMIN KUTSALLIK BAĞLAMINDA DÖNÜŞÜMÜ. Yorum Yönetim Yöntem Uluslararası Yönetim Ekonomi ve Felsefe Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 1, 37–48. https://doi.org/10.32705/yorumyonetim.803986

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (35)

  1. Akpınar, H. (2016). Kurtların Kardeşliği CKMP’den MHP’ye Ülkücü Hareketin Kısa Tarihi. İstanbul: Kamer Yayınları
  2. Akurgal, E. (1956). Tarih İlmi ve Atatürk. Belleten Dergisi. XX/80, 571-584.
  3. Arıt, A. N. (2018). Şamanizmde Kutsal Rehberler “Nagual Sembolizmi”. 3. Basım. İstanbul: Ray Yayıncılık
  4. Aslan, N. (2010). Kurt Motifinin Türk Menşe Efsanelerindeki Anlamı Üzerine. Millî Folklor Dergisi. 22/87, 72-77.
  5. Atsız, H. N. (1990). Bozkurtlar Diriliyor. İstanbul: Baysan Basım ve Yayın Sanayii A.Ş.
  6. Aydın, M. (2013). Bilgi Sosyolojisi. 3. Basım. İstanbul: Açılımkitap Yayınevi
  7. Aydın, M. (2015). Kurumlar Sosyolojisi. 3. Basım. İstanbul: Açılımkitap Yayınevi
  8. Ayvazoğlu, B. (2002). Tanrıdağ’dan Hira Dağı’na Uzun İnce Yollar. T. Bora ve M. Gültekingil (Ed.). T. Bora (Cilt Ed.). Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Cilt 4 Milliyetçilik içinde. 1. Basım. İstanbul: İletişim Yayınları, 2002, 541-583.
  9. Çobanoğlu, Ö. (2003). Türk Halk Kültüründe Memoratlar ve Halk İnançları. 1. Basım. Ankara: Akçağ Yayınları
  10. Çoruhlu, Y. (2002). Türk Mitolojisinin Anahatları. 1. Basım. İstanbul: Kabalcı Yayınevi
  11. Deliorman, A. (2009). Türk Kültüründe Bozkurt. 1. Basım. İstanbul: Bayrak Basım/Yayım/Tanıtım
  12. Dikici, M. (2005). Türklerde İnançlar ve Din. 1. Basım. Ankara: Akçağ Yayınları
  13. Duman, M. (2012). Bozkurttan Hızır’a Türk Halk Anlatmalarında Kılavuz. Millî Folklor Dergisi. 24/96, 190-201.
  14. Durkheim É. (2011). Dini Hayatın İlkel Biçimleri. F. Aydın (çev.), 2. Basım. Ankara: Eskiyeni Yayınları
  15. Esin, E. (1980). Böri II. Birinci Millî Türkoloji Kongresi tebliğler (06-09 Şubat 1978) içinde. İstanbul: İ. Ü. Edebiyat Fakültesi Türkiyat Enstitüsü ve Kervan Yayınları işbirliği ile, 419-452.
  16. Göka, E. (2006). Türk Grup Davranışı. Ankara: Aşina Kitaplar-Turmaks Yayıncılık
  17. Göka, E. (2011). Türklerin Psikolojisi Tarihin Ruhumuzda Bıraktığı İzler. 4. Basım. İstanbul: Timaş Yayınları
  18. Gökalp, Z. (2007). Türk Medeniyeti Tarihi. Y. Toker (sadeleştiren), İstanbul: Toker Yayınları
  19. Güneş, K. (2010). İslâm Düşüncesinde Kutsallık. 1. Basım. İstanbul: İnsan Yayınları
  20. Kalafat, Y. (2012). Türk Kültürlü Halklarda Mitler. Ankara: Berikan Yayınevi
  21. Kirman, M. A. (2011). Din Sosyolojisi Terimleri Sözlüğü. 2. Basım. İstanbul: Rağbet Yayınları
  22. Oral, M. (2015). Türk Ulusunun İnşası Ortak Tarih Söylemi. 1. Basım. İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi
  23. Ögel, B. (1988). Türkler’de Semavi Kurtlar. Türk Dünyası Tarih Dergisi. C.3, Sayı:13, 2-7.
  24. Ögel, B. (1998). Türk Mitolojisi Kaynakları ve Açıklamaları ile Destanlar. Cilt 1. 3. Basım. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Tarih Kurumu Yayınları
  25. Ögel, B. (2014). Türk Mitolojisi (Kaynakları ve Açıklamaları ile Destanlar). Cilt II. 5. Basım. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Tarih Kurumu Yayınları
  26. Özdoğan, G. G. (2015). “Turan”dan “Bozkurt”a Tek Parti Döneminde Türkçülük (1931-1946). 4. Basım. İstanbul: İletişim Yayınları
  27. Özlem, D. (2019a). Bilim Felsefesi. 4. Basım. İstanbul: Notos Kitap Yayınevi
  28. Özlem, D. (2019b). Kültür Bilimleri ve Kültür Felsefesi. 3. Basım. İstanbul: Notos Kitap Yayınevi
  29. Özlem, D. (2017). Max Weber’de Bilim ve Sosyoloji. 1. Basım. İstanbul: Notos Kitap Yayınevi
  30. Smith, A. (2017). Etno-Sembolizm ve Milliyetçilik. B. F. Çallı (çev.), 1. Basım. İstanbul: Alfa Basım Yayım (orijinal baskı tarihi 2009)
  31. Smith, A. D. (2016). Millî Kimlik. B. S. Şener (çev.), 8. Basım. İstanbul: İletişim Yayınları
  32. Tannenbaum, D. G. ve D. Schultz. (2006). Siyasȋ Düşünce Tarihi Filozoflar ve Fikirleri. F. Demirci (çev.), Ankara: Adres Yayınları (orijinal baskı tarihi 1998)
  33. Türkkan, R. O. (05 Mart 1942). Bozkurtçunun Amentüsü. Bozkurt Dergisi. C. 2, Sayı: 1, s. 6.
  34. Ünal, T. (1994). Türklüğün Sembolü Bozkurt. İstanbul: Hamle Basın Yayın
  35. Yıldız, A. (2010). “Ne Mutlu Türküm Diyebilene” Türk Ulusal Kimliğinin Etno-Seküler Sınırları (1919-1938). 4. Basım. İstanbul: İletişim Yayınları