Journals / ViraVerita E-Dergi / 2025 / Sayı: 22

ARTİFİCİAL INTELLİGENCE İN THE CONTEXT OF THE TECHNE OF CİNEMATOGRAPHİC IMAGES: A VİRTUAL-TO-ACTUAL ANALYSİS OF AİR HEAD (2024)

Neo-Tekhnē ve Sinematografik İmgenin Yapay Zekâyla Yeniden İnşası: Air Head (2024) Filmi Üzerine Virtüelden Aktüele Bir Değerlendirme

Pages
297–328
Publication Date
2025-11-28
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

It is emphasized that film production processes with AI may open up new virtual experiences.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Artificial intelligence technology has become a tool used in film production.
📊
Key Findings & Data:Subsequently, the short film Air Head (Shy Kids, 2024), developed using OpenAI’s SORA AI and considered the first AI-generated short film, is analyzed within this theoretical trajectory.
💡
Conclusion & Impact:It is emphasized that film production processes with AI may open up new virtual experiences.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2024 Verileri
⚙️Variables:Sinema · Yapay Zekâ · Tekhne

Abstract

Artificial intelligence technology has become a tool used in film production. Therefore, thinking about the cinematographic image within the framework of neo-techne is essential in terms of revealing its potentials. This study aims to engage in a philosophical discussion centered on the operational principles of AI devices, art, and, in this context, the production of cinematographic images—thus enhancing the possibility of approaching the subject through diverse conceptual frameworks. Such an endeavor is only possible by considering concepts and processes within their historicity and by producing an assemblage that interweaves art, philosophy, and science on multiple layers. The study first examines the possibilities of artificial intelligence as a technical apparatus, then discusses the renewed potential of art in a poietic dimension through AI applications, and finally reflects on the interface between cinema and AI along the axis of the virtual and the actual. Subsequently, the short film Air Head (Shy Kids, 2024), developed using OpenAI’s SORA AI and considered the first AI-generated short film, is analyzed within this theoretical trajectory. Ultimately, the study concludes that art, as a form of human expression, reveals new potentials with each new technique—and that artificial intelligence, in this respect, is no different from a pen, a brush, or a camera. Nevertheless, in terms of both the raw material and the content of the image, the potential of AI-generated visuals to produce crystalline images is explored. It is emphasized that film production processes with AI may open up new virtual experiences.

Özet

Yapay zekâ teknolojisi sinema üretiminde kullanılan bir araç haline gelmiştir. Dolayısıyla onunla beraber sinematografik imgeyi neo-tekhne bağlamında düşünmek potansiyelleri ortaya çıkartmak bakımından önem taşımaktadır. Bu çalışmayla yapılmak istenen yapay zekâ aygıtlarının işleyiş prensibi, sanat ve bu bağlamda sinematografik imgelerin üretimini merkeze alarak; felsefi bir tartışma sürdürmek ve böylece farklı kavramlarla konuya yaklaşabilme imkanını arttırmaktır. Bu da ancak tarihsellikleri içinde kavram ve işlemleri bir arada düşünerek; sanat, felsefe ve bilimi farklı katmanlarda kaynaştırarak bir asamblaj üretmekle mümkündür. Çalışmada bir teknik olarak yapay zekânın olanakları ele alınmış, ardından yapay zekâ uygulamalarıyla sanatın yeniden imkânı poietik düzlemde tartışılmış ve ardından virtüel ve aktüel ayrımı izleğinde sinema ve yapay zekâ arayüzü üzerine düşünceler üretilmiştir. Sonrasında Open AI şirketinin geliştirdiği SORA AI isimli uygulamayla ortaya konmuş olan ve ilk yapay zekâ kısa filmi olarak değerlendirilen Air Head (Shy Kids, 2024) filmi bu teorik izlekte değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, insanın kendini ifade biçimi olarak sanatın her yeni teknikle yeni potansiyelleri ortaya çıkardığı ve yapay zekânın da bir kalem, bir fırça ya da kameradan farklı olmadığı düşüncesine varılmıştır. Ancak yine de görüntünün hammaddesi ve içeriği bakımından yapay zekâ imgelerinin kristal imgeyi verme olanakları keşfedilmiştir. Yapay zekâ ile film yapım süreçlerinin yeni virtüel deneyimleri açığa çıkarabileceği düşüncesi vurgulanmıştır.

🔖

Cite This Article

Ermiş, A. Ş. (2025). ARTİFİCİAL INTELLİGENCE İN THE CONTEXT OF THE TECHNE OF CİNEMATOGRAPHİC IMAGES: A VİRTUAL-TO-ACTUAL ANALYSİS OF AİR HEAD (2024). ViraVerita E-Dergi, Sayı: 22, 297–328. https://doi.org/10.47124/viraverita.1754957

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (69)

  1. Aican. (2024, 04 Eylül). Aican. https://www.aican.io/
  2. Arendt, H. (1994). İnsanlık durumu (1. baskı). (B. S. Şener, Çev.). İletişim Yayınları. (Özgün eser basım 1958)
  3. Aristoteles, (1996). Metafizik (2. baskı). (A. Arslan, Çev.). Sosyal Yayınları. (Özgün eser basım yak. MÖ 350)
  4. Aristoteles, (2014). Nikomakhos'a etik (1. baskı). (F. Akderin, Çev.). Say Yayınları. (Özgün eser basım yak. MÖ 340)
  5. Aristoteles, (2017). Poetika: Şiir sanatı üzerine (2. baskı). (A. Çokona ve Ö. Aygün, Çev.). Türkiye İş Bankası Yayınları. (Özgün eser basım yak. MÖ 335)
  6. Arnheim, R. (2002). Sanat olarak sinema (1. baskı). (R. Ünal, Çev.). Öteki Yayınevi. (Özgün eser basım 1932)
  7. Arnheim, R. (2007). Görsel düşünme (1. baskı). (R. Öğdül, Çev.). Metis Yayınları. (Özgün eser basım 1969)
  8. Arslantunalı, M. (2020a). Ay çöreği/ Teknoloji, dil ve iletişim üzerine denemeler (1. baskı). İletişim Yayınları.
  9. Arslantunalı, M. (2020b). Teknopolis/ Akıllı makinalar dağınık zihinler/ İnternet, yapay zekâ ve ütopyalar üzerine bir kolaj denemesi (1. baskı). İletişim Yayınları.
  10. Aslanyürek, Y. ve Aycan, E. (2024). Cinematic futures: the impact of ai on the cinematography. İnif E- dergi, 9(1), 75-94. https://doi.org/10.47107/inifedergi.1420488
  11. Avcı, E. (2024). Üretken yapay zekâ ve prompt mühendisliği (1. baskı). Seçkin Yayıncılık.
  12. Aydın, Y. (2024, 27 Mart). Yapay zekâ ve sinema üzerine bir bakış. Aitrends. https://aitrends.com.tr/yapay-zekâ-ve-sinema-uzerine-bir-bakis/
  13. Baker, U. (2021). Homo homonculus: Kendini yaratamayan insan. Pasajlar/ Yapay Zekâ, (9), 215- 226.
  14. Bazin, A. (2011). Sinema nedir? (1. baskı). (İ. Şener, Çev.). Doruk Yayınları. (Özgün eser basım 1967)
  15. Benjamin, W. (2016). Pasajlar (12. baskı). (A. Cemal, Çev.). YKY. (Özgün eser basım 1982)
  16. Bergson, H. (2015). Madde ve bellek (2. baskı). (I. Ergüden, Çev.). Dost Yayınları. (Özgün eser basım 1896)
  17. Bergson, H. (2017). Yaratıcı tekâmül (1. baskı). (M. Ş. Tunç, Çev.). Dergâh Yayınları. (Özgün eser basım 1907)
  18. Bordwell, D., ve Thompson, K. (2012). Film sanatı (2. baskı). (E. Yılmaz ve E.S. Onat, Çev.). De Ki Basım Yayım. (Özgün eser basım 1979)
  19. Casetti, F. (2015). The Lumière galaxy: Seven key words for the cinema to come. Columbia University Press.
  20. Castro, P. A. (2019). The end of cinema as we know it. Avanca Cinema Journal. https://doi.org/10.37390/ac.v0i0.21
  21. Cera, A. (2017). The Technocene or Technology as (Neo)environment. Techné: Research in Philosophy and Technology, 21(2-3), 243-281. https://doi.org/10.5840/techne201710472
  22. Cevizci, A. (1999). Felsefe sözlüğü (3. baskı). Paradigma Yayınları.
  23. Çelenk, S. (2015). Görsel gerçekçilik rejiminin sonu mu? “Yeni” medya döneminde sinema. Mülkiye Dergisi, 39(1), 215-245.
  24. Dehaene, S. (2014). Consciousness and the Brain: Deciphering How the Brain Codes Our Thoughts. Viking Press.
  25. Delanda, M. (2016). Assemblage theory. Edinburgh University Press.
  26. Deleuze, G. ve Guattari, F. (2017). Felsefe nedir? (T. Ilgaz, Çev.). YKY. (Özgün eser basım 1991)
  27. Deleuze, G. (2021a). Fark ve tekrar (2. baskı). (B. Yalım ve E. Koyuncu, Çev.) Norgunk Yayınları. (Özgün eser basım 1968)
  28. Deleuze, G. (2021b). Sinema II zaman-imge (1. baskı). (B. Yalım, ve E. Koyuncu, Çev.). Norgunk Yayınları. (Özgün eser basım 1985)
  29. Deleuze, G. (2022). Sinema I hareket-imge (3. baskı). (S. Özdemir, Çev.). Norgunk Yayınları. (Özgün eser basım 1983)
  30. Deleuze, G. ve Guattari, F. (2024). Kapitalizm ve şizofreni II: Bin yayla. (1. baskı). (E. Sünter, Çev.). Norgunk Yayınları. (Özgün eser basım 1980)
  31. Deleuze, G. ve Parnet, C. (1990). Diyaloglar (1. baskı). (A. Akay, Çev.). Bağlam Yayınları. (Özgün eser basım 1977)
  32. Digital Age. (2024, 03 Haziran). Tribeca Film Festivali’nde Sora’ya özel gösterim. Digital Age. https://digitalage.com.tr/tribeca-film-festivalinde-soraya-ozel-gosterim/
  33. Durhan, G. (2020). Aristoteles'te tekhne olarak sanatın epistemik değeri. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(3), 1980-1989. https://doi.org/10.33206/mjss.531741
  34. Eisesntein, S. (1986). Eisenstein on Disney. Seagull Books.
  35. Elgammal, A. ve Mazzone, M. (2021). Sanat, yaratıcılık ve yapay zekânın potansiyeli (E. Yedekci, Çev.) F. Zengin ve B. Kapır (Ed.), Yapay zekâ ve medya (1. baskı, ss. 311- 328) içinde. Doruk Yayınları.
  36. Elmas, Ç. (2021). Yapay zekâ uygulamaları (5.Baskı). Seçkin Yayıncılık.
  37. Gombrich, E. (1997). Sanatın öyküsü (16. baskı). (E. Erduran ve Ö. Erduran, Çev.). Remzi Kitabevi Yayınları. (Özgün eser basım 1950)
  38. Heidegger, M. (1998). Tekniğe ilişkin soruşturma (2. baskı). (Çev. D. Özlem). Paradigma Yayınları. (Özgün eser basım yılı 1954)
  39. Junchen Zhu, H. Y.-H. (2023). MovieFactory: Automatic movie creation from text using large generative models for language and images. Arxivlabs. https://doi.org/10.48550/arXiv.2306.07257
  40. Kaku, M. (2016). Zihnin geleceği (3. baskı). (E. Kumral, Çev.). ODTÜ Yayıncılık. ( Özgün eser basım 2014)
  41. Kapır, B. (2022). Algoritmalar çağında hesaplanabilir sinema endüstrisi: Yapay zekâ teknolojisnin ekonomik yönü. F. Zengin (Ed.), Yapay zekâ ve sinema: Yapay zekâ çağında sinema (1. baskı, ss. 69-119) içinde. İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları.
  42. Köse, U. (2022). Yapay zekâ felsefesi (1. baskı). Doğu Kitabevi Yayınları.
  43. Kurzweil, R. (1990). The age of intelligent machines. MIT.
  44. Lazzarato, M. (2017). Videofelsefe (1. baskı). (Ş. Çiltaş Solmaz, Çev.). Otonom Yayıncılık. (Özgün eser basım 1997)
  45. Manovich, L. (1999). What is digital cinema? P. Lunenfeld (Ed.), The Digital Dialectic: new essays on new media (ss. 172-193) içinde. MIT.
  46. Manovich, L. (2021). Yapay zekâ sanatının tanımı: Üç öneri. F. Zengin ve B. Kapır (Ed.), Yapay zekâ ve medya (1. baskı, ss. 301- 310) içinde. Doruk Yayınları.
  47. McComb, C. (2020). Productivity is for robots: How to (re)connect, get creative, and stay human in the new world. Independently published.
  48. McLoughlin, A. (2024, 22 Mart). Turns out the viral 'Air Head' Sora video wasn't purely the work of AI we were led to believe. Techradar. https://www.techradar.com/computing/artificial-intelligence/turns-out-the-viral-air-head-sora-video-wasnt-purely-the-work-of-ai-we-were-led-to-believe
  49. Nabiyev, V. (2021). Yapay zekâ (6. baskı). Seçkin Yayıncılık.
  50. Nail, T. (2017). What is an assemblage? Substance, 46(1), 21-37. https://doi.org/10.1353/sub.2017.0001
  51. OpenAI. (2024, 9 Aralık). Sora is here. OpenAI. https://openai.com/index/sora-is-here/
  52. OpenAI. (2025). Sora is here. OpenAI. https://openai.com/sora/#features
  53. Önder, N. (2024, 27 Mart). OpenAI’ın Sora’sından ilk kısa film çıktı: Air Head!. Marketing Türkiye. https://www.marketingturkiye.com.tr/haberler/openaiin-sorasindan-ilk-kisa-film-cikti-air-head/
  54. Penrose, R. (1997). Bilgisayar ve zekâ (1. baskı). Tübitak Yayınları. (Özgün eser basım 1989)
  55. Penrose, R. (2003). Us nerede? Kralın yeni usu III (6. baskı). Tübitak Yayınları. (Özgün eser basım 1989)
  56. Platon, (2014). Şölen (1. baskı). (E. Çoraklı, Çev.). Alfa Yayınları. (Özgün eser basım yak. MÖ 385)
  57. Rancière, J. (2008). Görüntülerin yazgısı /Duyulurun paylaşımı (1. baskı). (A.U. Kılıç, Çev.).Versus Kitap Yayınları. (Özgün eser basım 2000)
  58. Rancière, J. (2016). Sinematografik masal (1. baskı). (T. Ertuğrul, Çev.). Küre Yayınları. (Özgün eser basım 2001)
  59. Russell, C. (2004). New media and film history: Walter Benjamin and the awakening of cinema. Cinema Journal, 43(3), 81-85. https://doi.org/10.1353/cj.2004.0024
  60. Russell, S. ve Norvig, P. (2003). Artificial intelligence: A modern approach. Pearson Education.
  61. Say, C. (2018). 50 Soruda yapay zekâ (7. baskı). Bilim ve Gelecek Kitaplığı.
  62. Searle, J. (1980). Minds, brains, and programs. Behavioral and Brain Sciences, 3(3), 417-457. https://doi.org/10.1017/S0140525X00005756
  63. Schwägerl, C. (2014). The Anthropocene: The human era and how it shapes our planet (1. baskı). Synergetic Press.
  64. Telli, G. (2019). Yapay zekâ ve geleceğin meslekleri. G. Telli (Ed.), Yapay zekâ ve gelecek (1. baskı, ss. 186-197) içinde. Doğu Kitabevi Yayınları.
  65. Yılmaz, A. (2020). Yapay zekâ (1. baskı). Kodlab Yayınları.
  66. Yedekci, E. (2021). Endüstriyel üretim ilişkileri bağlamında yapay zekâ ve sinema: Benjamin örneği. F. Zengin ve B. Kapır (Ed.), Yapay zekâ ve medya (1. baskı, ss. 381- 406) içinde. Doruk Yayınları.
  67. Yücefer, H. (2010). Deleuze’ün Bergsonculuğu'na giriş. Bergsonculuk (2. baskı, ss. 7-49) içinde. Otonom Yayıncılık.
  68. Zengin, F. (2022). Yapay zekâ ve sinema: Tarihi arka plana bakış. F. Zengin (Ed.), Yapay zekâ ve sinema (1. baskı, ss. 35- 68) içinde. İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları.
  69. Casetti, F. (2015). The Lumière galaxy: Seven key words for the cinema to come. Columbia University Press.