AI Summary & Key Takeaways
AI InsightOn the contrary, it reveals that philosophy in the Islamic world came to be manifested—and ultimately internalized—as a culture of the soul (nafs), and that it was precisely through this mode of ethical and spiritual cultivation that philosophy achieved its enduring resonance.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The proposal—developed primarily through the initiatives of philosophers of the art of living, most notably Michel Foucault—which models an alternative reading of philosophical activity and ignites a metaphilosophical debate, may be understood as a twentieth-century rediscovery of the ancient ideal of “philosophy as an art of living.” According to philosophers of the art of living, and Foucault in particular, the history of philosophy can be read as a history of the cultivation of the self, extending from the Pythagoreans to the Cartesian moment of rupture. With Aristotle often regarded as an exception, the thought of many ancient philosophers—as well as individual philosophical schools—was structured around distinctive strategies and techniques aimed at the transformation and perfection of the self. This approach, which Foucault designates as the philosophical “hermeneutics of the subject,” while not without certain reductions, nevertheless offers a range of novel interpretive possibilities.The present study aims to reassess, on the basis of these possibilities, the hikemiyāt literature—traditionally assigned a pivotal role in securing the legitimacy of philosophy within the Islamic world and in facilitating its diffusion among broader social strata—focusing in particular on a refined exemplar of this genre, Shahrāzūrī’s Nuzhat al-arwāḥ. At first glance, the relevant corpus may appear to consist merely of a series of vulgar and naïve narratives concerning the philosophical subject, extending from the Pre-Socratic philosophers to their successors in the Islamic intellectual milieu. Yet, when the conceptual architecture preferred by the works constituting the hikemiyāt tradition is examined through the lens of Foucauldian hermeneutics, it becomes evident that this literature is far from naïve. On the contrary, it reveals that philosophy in the Islamic world came to be manifested—and ultimately internalized—as a culture of the soul (nafs), and that it was precisely through this mode of ethical and spiritual cultivation that philosophy achieved its enduring resonance.
Özet
M. Foucault başta olmak üzere yaşam sanatı filozoflarının girişimleriyle gelişen, felsefi etkinliğin alternatif bir okumasını modelleyen ve metafelsefi bir tartışmayı alevlendiren teklif, bir bakıma “yaşam sanatı olarak felsefe” şeklindeki antik idealin yirminci yüzyılda yeniden keşfidir. Yaşam sanatı filozofları ve özellikle Foucault’ya göre felsefe tarihi, Pythagorasçılardan başlayan ve Kartezyen kırılma anına uzanan süreçte bir kendilik kültürü tarihi olarak okunma olanağına sahiptir. Aristoteles müstesna olmak üzere, birçok antik filozofun düşüncesi veya her bir felsefe ekolü kendiliğin dönüştürülmesine, yetkinleştirilmesine ilişkin kendine özgü stratejiler, teknikler etrafında örgütlenmiştir. Foucault’nun felsefi “öznenin hermeneutiği” adını verdiği bu yaklaşım, birtakım indirgemeleriyle birlikte, çeşitli ve yeni yorumsama olanaklarını taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, sözü edilen olanaklardan hareketle İslam dünyasında felsefenin meşruiyet kazanmasında ve halk tabanında yaygınlaşmasında kendisine başat rol biçilen hikemiyât literatürünü, özellikle bu literatürün rafine bir örneği olan Şehrezûrî’nin Nüzhetü’l-ervâh’ı özelinde yeniden değerlendirmektir. İlgili literatür, ilk bakışta Pre-Sokratik filozoflardan İslam dünyasındaki takipçilerine kadar felsefi özneye ilişkin vülger ve naif anlatılar dizisi olarak okunabilir. Ne var ki özellikle hikemiyâtı teşkil eden eserlerin tercih ettiği kavramsal yapıya, Foucault hermeneutiğinin perspektifiyle göz atıldığında mezkûr literatürün, hiç de naif olmadığı bilakis felsefenin İslam dünyasında bir nefs kültürü olarak tezahür ettiği ve ancak bu sayede içselleştirildiği anlaşılacaktır.