AI Summary & Key Takeaways
AI InsightEach topic is supported with an example from different works.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The Arabic letters were used by the Turks in a wide area and, although not entirely accomplished, an attempt was made to establish a spelling tradition. Whether this alphabet is suitable for the structure of Turkish or not has occasionally been a matter of discussion. One of these discussions is about the adaptation of the arud meter used in the verses written in the Arabic letters to Turkish words. Some corrections were conducted by poets themselves when applying the arud meter to their poems. These corrections affected the notations of vowels in the roots and affixes of the words. This effect is mostly observable in /a/ and /e/ vowels. The orthography of these vowels exhibits a different appearance from their fixed orthographies. Especially the vowel /e/ deviates from the fixed orthography with its diacritic representations for med and çekme (methods used for lengthening the syllable duration). In this study, to determine how the arud meter varied the orthography of Old Anatolian Turkish, the representations of vowels in the roots and affixes according to the meter-orthography relationship were examined through diacritical verse texts written in this period. As for the material, the manuscripts selected from Old Anatolian Turkish and written by the author or copied in the years close to the copyright period are examined. In order not to increase the volume of the article, only the effect of arud meter on the orthography of a/e vowels is elaborated. In the study, the orthography of a/e vowels is discussed under relevant titles, and the relationship between their orthography and the meter is tried to be explained by providing samples. Some samples are given with a visual of the couplet and its meter for a better understanding of the topic. Each topic is supported with an example from different works.
Özet
Arap alfabesi Türkler tarafından geniş bir alanda kullanılmış ve tam olmasa da bir imla geleneği oluşturulmaya çalışılmıştır. Zaman zaman bu alfabenin Türkçenin yapısına uygun olup olmadığı tartışma konusu olmuştur. Bu tartışmalardan biri de Arap alfabesiyle yazılmış manzum metinlerde kullanılan aruz vezninin Türkçe kelimelere nasıl uyarlanacağı konusundadır. Aruz vezninin şiirlere uygulanması sırasında şairler tarafından bazı düzeltmeler yapılmıştır. Bu düzeltmeler kelimelerin kök ve ek ünlülerinin gösterimlerini etkilemiştir. Bu etkilenme en çok /a/ ve /e/ ünlülerinde görülmektedir. Bu ünlülerin imlası kalıplaşmış imlalarından farklı bir görünüm sergilemektedir. Özellikle /e/ ünlüsü med ve çeker üstünlü gösterimleriyle kalıp imlanın dışına çıkmaktadır. Bu çalışmada, aruz vezninin Eski Anadolu Türkçesinin imlasını nasıl çeşitlendirdiğini tespit etmek amacıyla bu dönemde yazılmış harekeli manzum metinler üzerinden kök ve ek ünlülerinin vezin-imla ilişkisine bağlı gösterimleri incelenmiştir. Malzeme için Eski Anadolu Türkçesinden seçilmiş müellif hattı veya telif dönemine yakın yıllarda istinsah edilmiş eserler taranmıştır. Makalenin hacmini artırmamak için yalnız a/e ünlülerinin yazımında aruz vezninin imlaya etkisi üzerinde durulmuştur. Çalışmada a/e ünlülerinin yazımı başlıklandırılmış, bu yazımların vezinle ilişkisi örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır. Konunun daha iyi anlaşılması için bazı örnekler beyit görseli ve vezniyle birlikte verilmiştir. Her ele alınan konu farklı eserlerden birer örnekle desteklenmiştir.