Journals / Turkish Academic Studies - TURAS / 2026 / Cilt: 3 Sayı: 1

BABUR-NÂME'DE ÖLÜM KAVRAMI

Ahmet Karataş(KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6698-8371
Pages
88–102
Publication Date
2022-06-17
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Daha sonra ise çalışmamızın temelini oluşturan Babur-nâme metnindeki ölüm kavramı gruplandırılarak açıklanmaya çalışılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Türk edebiyatının hatırat türünde ilk örneği olan Babur-nâme, Babur’un on iki yaşında Fergana tahtına çıkması ile başlayıp, ölümünden bir yıl öncesine kadar olan zaman içindeki maceralarını anlatmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Ömrü taht mücadeleleri ve savaşlarla geçen Babur, bu eserinde başından geçenleri sade ve akıcı bir üslup benimseyerek her yönüyle gözler önüne sermiştir.
💡
Conclusion & Impact:Daha sonra ise çalışmamızın temelini oluşturan Babur-nâme metnindeki ölüm kavramı gruplandırılarak açıklanmaya çalışılmıştır.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Babur · Babur-nâme · ölüm

Özet

Türk edebiyatının hatırat türünde ilk örneği olan Babur-nâme, Babur’un on iki yaşında Fergana tahtına çıkması ile başlayıp, ölümünden bir yıl öncesine kadar olan zaman içindeki maceralarını anlatmaktadır. Ömrü taht mücadeleleri ve savaşlarla geçen Babur, bu eserinde başından geçenleri sade ve akıcı bir üslup benimseyerek her yönüyle gözler önüne sermiştir. Fergana, Kabil ve Hindistan olmak üzere üç ana bölümde kaleme alınan eser, zamanının iyi belgelenmiş coğrafi, idari, diplomatik ve sosyo-kültürel konularına dair bir bilgi kaynağı olarak kabul edilmiştir. Eserde aynı zamanda Babur’un da şahit olduğu ölüm hadiseleri bulunmaktadır. Tarih boyunca insanların algılamaya çalıştığı ölüm olgusunun Babur-nâme’de ilgi çekici örneklerine rastlanmıştır. Bu çalışmada, tarihsel süreç içerisinde Gök Tanrı inancı çevresindeki yazıtların oluşturduğu Orhun Türkçesi döneminden, Maniheist, Budist çevrede oluşan Eski Uygur Türkçesi döneminden ve İslami Türk çevresinin ilk eserlerini içeren Karahanlı Türkçesinden ölüm kavramını karşılayan bazı ifadelere yer verilmiştir. Daha sonra ise çalışmamızın temelini oluşturan Babur-nâme metnindeki ölüm kavramı gruplandırılarak açıklanmaya çalışılmıştır.

🔖

Cite This Article

Karataş, A. (2022). BABUR-NÂME'DE ÖLÜM KAVRAMI. Turkish Academic Studies - TURAS, Cilt: 3 Sayı: 1, 88–102. https://doi.org/10.54566/turas.1102637

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (22)

  1. Altaytaş, Muhammet (2009), “Varoluşsal Açıdan İslâm İnancında Ölüm”, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Doktora Tezi), İstanbul
  2. Arat, Reşit Rahmeti (2018), Kutadgu Bilig, Kabalcı Yayınevi, İstanbul
  3. Atalay, Besim (2018), Divanü Lugat-it-Türk, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara
  4. Ayazlı, Özlem (2012), Altun Yaruk Sudur VI. Kitap, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara
  5. Çevik, Gökhan (2014), “Babur-nâme’nin [184a-244b] Arasıdaki Bölümü (Metin, Gramatikal Dizin ve Sözlük)”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kocaeli
  6. Ercilasun, Ahmet Bican (2016), Türk Kağanlığı ve Türk Bengü Taşları, Dergâh Yayınları, İstanbul
  7. Gürkan, Salime Leyla (2007), “Ölüm”, İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul, C.34, s. 32-34
  8. Kanzharbek Kyzy, Gulkaiyr (2018), “Çağdaş Türk Lehçelerinde Ölüm Kavramı”, İstanbul Kültür Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul
  9. Kavallı, Seda (2016), “Babur-nâme’nin [304a-382a] Arasındaki Bölümü (Metin, Gramatikal Dizin ve Sözlük)”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kocaeli
  10. Kavallı, Seda (2020), “Şecere-i Harezmşâhî’de Ölüm Kavramı” Journal Of Social, Humanities and Administrative Sciences, 6(34): 2086-2096
  11. Koca, Duygu (2013), “Babur-nâme’nin [1b-60b] Arasındaki Bölümünün Gramatikal Dizini ve Sözlüğü”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kocaeli
  12. Mutlu, Kemal (2017), “Babur-nâme’nin [61a-120a] Arasındaki Bölümü (Metin, Gramatikal Dizin ve Sözlük)”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi),Kocaeli
  13. Orkun, Hüseyin Namık (2011), Eski Türk Yazıtları, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara
  14. Roux, Jean-Paul (1999), Altay Türklerinde Ölüm, Kabalcı Yayınları, İstanbul
  15. Sarıkçıoğlu, Ekrem (2000), Başlangıcından Günümüze Dinler Tarihi. 3. Baskı. Isparta
  16. Şen, Serkan (2017), Eski Türkçenin Deyim Varlığı, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara
  17. Şirin, Bilal İsmail (2017), “Babur-nâme’nin [120a-183a] Arasındaki Bölümü (Metin, Gramatikal Dizin ve Sözlük)”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kocaeli
  18. Tekin, Talat (2019), Irk Bitig, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara
  19. Terzioğlu, Hakan (2016), “Babur-nâme’nin [245a-304b] Arasındaki Bölümü (Metin, Gramatikal Dizin ve Sözlük)”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kocaeli
  20. Tokyürek, Hacer (2009), “Eski Uygur Türkçesinde “Ölüm” Kavramı ile İlgili İfadeler”, Bilig, 50: 169-198
  21. Yücel, Bilal (1995), Bâbür Dîvânı, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Ankara
  22. Mutlu, Kemal (2017), “Babur-nâme’nin [61a-120a] Arasındaki Bölümü (Metin, Gramatikal Dizin ve Sözlük)”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi),Kocaeli