Journals / Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 1

Sultani Edebiyatları Kavram Ve Ortaya Çıkış Üzerine Bir Araştırma

الآداب السلطانية بحث في المفهوم والنشأة

Sawsan Alafyoni(BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5412-2407
Ehssan Dalal(BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0250-9850
Pages
146–162
Publication Date
2022-07-07
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu makale, edebî açıdan Sultaniyye edebiyatları kavramı ve ortaya çıkışı üzerine bir araştırma sunmaktadır ve Sultaniye edebiyatlarının kurallarının anlamı, ortaya çıkış koşulları, yayılması, en önemli özellikleri ve biçimleri ile ilgili soruları yanıtlamaya çalışır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Sultani Edebiyatları halifeleri eğlendirmek ve hoşnut etmek amacıyla saraylarında gelişen en önemli edebi sanatlardan biridir.
📊
Key Findings & Data:Abdullah bin el-Mukaffa' (H. 142 - 759), yetiştirilme tarzı gereği Sultaniyye edebiyatlarının ortaya çıkışını etkileyen en önemli şahsiyetlerden biri olarak kabul edilir.
💡
Conclusion & Impact:Bu makale, edebî açıdan Sultaniyye edebiyatları kavramı ve ortaya çıkışı üzerine bir araştırma sunmaktadır ve Sultaniye edebiyatlarının kurallarının anlamı, ortaya çıkış koşulları, yayılması, en önemli özellikleri ve biçimleri ile ilgili soruları yanıtlamaya çalışır.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Arap Dili ve Belagati · Kraliyet Edebiyatı · Sultani Edebiyatları

Özet

Sultani Edebiyatları halifeleri eğlendirmek ve hoşnut etmek amacıyla saraylarında gelişen en önemli edebi sanatlardan biridir. O siyasi bir edebiyattır; padişahlara ( sultanlara) işlere nasıl başlaması gerektiğini hakkında nasihatla başlar , o sultanı güçlendirmeyi ve saltanatının bâki kalmasını hedefler. Abdullah bin el-Mukaffa' (H. 142 - 759), yetiştirilme tarzı gereği Sultaniyye edebiyatlarının ortaya çıkışını etkileyen en önemli şahsiyetlerden biri olarak kabul edilir. Aslında o Farisi ve mecusidir, daha sonra Müslüman olmuştur. Fars edebiyatını geniş çapta tanımasının nedeni de budur ve aynı zamanda Emevi ve Abbasi devletlerinin çağdaşı olmasıdır. Genç yaşta vefat etmesine rağmen, Abbasi devletinde Sultaniyye Edebiyatının kurallarının sağlamlaşmasındaki büyük ve açık etkisi konusunda araştırmacılar hemfikirdir ve bunun en belirgin kanıtlarından biri de onun üzerinde kabul gören Kelile ve Dimne kitabının tercümesidir hatta şimdi ki zamanımızda da Sultaniyye Edebiyatının en önemli kitaplarından biridir. Bu makale, edebî açıdan Sultaniyye edebiyatları kavramı ve ortaya çıkışı üzerine bir araştırma sunmaktadır ve Sultaniye edebiyatlarının kurallarının anlamı, ortaya çıkış koşulları, yayılması, en önemli özellikleri ve biçimleri ile ilgili soruları yanıtlamaya çalışır.

🔖

Cite This Article

Alafyoni, S., Dalal, E. (2022). Sultani Edebiyatları Kavram Ve Ortaya Çıkış Üzerine Bir Araştırma. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 1, 146–162. https://ajindex.com/articles/1533094

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (35)

  1. إحسان عباس، ملامح يونانية في الأدب العربي، بيروت: المؤسسة العربية للدراسات والنشر، ط2، 1993م
  2. أحلام يوسف، الحياة الاجتماعية في الدولة العباسية في العراق، الجزائر: أطروحة دكتوراه، كلية العلوم الاجتماعية والإنسانية، 1439هـ ـ 2018م
  3. أحمد الخميسي، "الآداب السلطانية"، موقع ديوان العرب، 27.03.2006، https://cutt.us/D9vmY
  4. أحمد بن علي القلقشندي، صبح الأعشى في صناعة الإنشا، تحقيق: يوسف الطويل، دمشق: دار الفكر، ط14، 1987م
  5. أحمد بن محمد ابن عبد ربه الأندلسي، العقد الفريد، بيروت: دار الكتب العلمية، ط1، 1404هـ
  6. إيمان بقاعي، "مدرسة التَّرَسُّل الطَّبيعيّ (ابن المُقَفَّع المُقَفِّع) نموذجًا"، شبكة Asian 9/4/2021م، http://ar.theasian.asia/archives/40022
  7. رضوان السيد، "الآداب السلطانية والسياسة الشرعية"، جريدة الشرق الأوسط، 03/01/2012م، https://2u.pw/QIv6j
  8. رضوان السيد، الجماعة والمجتمع والدولة سلطة الأيديولوجيا في المجال السياسي العربي الإسلامي، بيروت: دار الكتاب العربي، ط2، 1428هـ ـ 2007م
  9. شوقي ضيف، الفن ومذاهبه في النثر العربي، القاهرة: دار المعارف، ط10
  10. عبد الرحمن بن محمد بن خلدون، مقدمة ابن خلدون، تحقيق عبد الله محمد الدرويش، دمشق: دار يعرب، ط1: 1425هـ ـ 2004م
  11. عبد الرؤوف المناوي، الجواهر المضية في الآداب السلطانية، تحقيق عبد الله الناصر، الرياض: جامعة الملك سعود، مجلس النشر العلمي، 1434هـ
  12. عبد الله بن المقفع، الأدب الكبير ضمن: آثار ابن المقفع، بيروت: دار الكتب العلمية، ط1، 1409هـ ـ 1989م
  13. عبد الله بن المقفع، رسالة الصحابة ضمن آثار ابن المقفع، بيروت: دار الكتب العلمية، ط1، 1409هـ ـ 1989م
  14. عبد الله بن المقفع، كليلة ودمنة، القاهرة: المطبعة الأميرية ببولاق، ط:17، 1936م
  15. عبد الله بن يوسف بن رضوان، الشهب اللامعة في السياسة النافعة، تحقيق علي سامي النشار، الدار البيضاء: دار الثقافة، ط1، 1404هـ ـ 1984م
  16. عبد الملك بن محمد أبو منصور الثعالبي، آداب الملوك، تحقيق عبد الحميد حمدان، بيروت، دار عالم الكتب، 2007م
  17. عز الدين علام، الآداب السلطانية دراسة في بنية وثوابت الخطاب السياسي، الكويت: عالم المعرفة، 2006م
  18. علي بن الحسين الموسوي الشريف المرتضى، أمالي المرتضى، تحقيق محمد أبو الفضل إبراهيم، القاهرة: مطبعة عيسى البابي الحلبي
  19. عمر فروخ، الرسائل والمقامات، بيروت: منشورات مكتبة مينمنة، ط2، 1369هـ ـ 1950م
  20. عمر فروخ، تاريخ الأدب العربي، بيروت: دار العلم للملايين، ط4، 1981م
  21. عمرو بن بحر الجاحظ، التاج في أخلاق الملوك، تحقيق: أحمد زكي باشا، القاهرة: المطبعة الأميرية، 1914م
  22. غازي التوبة، "قراءة في العقل الأخلاقي العربي للجابري"، شبكة الجزيرة، 19/7/ 2010م، https://cutt.us/xIxcZ
  23. كمال عبد اللطيف، في تشريح أصول الاستبداد قراءة في نظام الآداب السلطانية، بيروت: دار الطليعة، ط1، 1999م
  24. محمد الحمامصي، "دولة السلطان"، موقع ميدل إيست أونلاين، 22/1/2012م. http://cutt.us/x7ua8
  25. محمد بن علي بن طَبَاطَبَا المعروف بابن الطَقْطَقِي، الفخري في الآداب السلطانية والدول الإسلامية، تحقيق عبد القادر محمد مايو، بيروت: دار القلم العربي، ط1، 1418هـ ـ 1997م
  26. محمد بن مكرم بن منظور، لسان العرب، بيروت: دار صادر
  27. محمد عابد الجابري، العقل الأخلاقي العربي دراسة تحليلية نقدية لنظم القيم في الثقافة العربية، بيروت: مركز دراسات الوحدة العربية، ط1، 2001م
  28. محمد عويس، "الآداب السلطانية وازدهارها منذ أواخر الدولة الأموية"، القاهرة، جريدة الحياة، 7/2/2015م، http://cutt.us/bvdFy
  29. محمد نبيه حجاب، بلاغة الكتاب في العصر العباسي، مكتبة الطالب الجامعي، ط2، 1406هـ ـ 1986م
  30. ندى ملكان، "الآداب السلطانية_ ابن المقفع"، موقع الباحثون السوريون، 2/1/2017م، http://cutt.us/FWFgQ
  31. Ali Kuzudişli, İBNÜ’L-MUKAFFA VE İSLAMİ İLİMLERİN OLUŞUMUNDAKİ ROLÜ, Diasad dergisi, Yıl: 4, Sayı: 12, Eylül 2017
  32. İsmail Durmuş, İbnü’l-Mukaffa, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: TDV Yayınları, 2000
  33. Kenan Aykut, Abdullah İbnü’l- Mukaffa VE EL-EDEBÜ’L-KEBÎR VE EL-EDEBÜ’S-SAĞÎR isimli eserlerinin incelenmesi, Bingöl Üniversitesi, 2019
  34. Mustafa Demirci, ABDULLAH İBNÜ’L- ABDULLAH İBNÜ’L-MUKAFFÂ’NIN “RİSÂLETÜ’S MUKAFFÂ’NIN “RİSÂLETÜ’S MUKAFFÂ’NIN “RİSÂLETÜ’SSAHABE” SAHABE” ADLI RİSÂLESİ: TAKDİM VE TERCÜME, İstem Dergisi, Yıl:6, Sayı:12, 2008
  35. Walat Mohamad, مقدمة ابن المقفع لـ (كليلة و دمنة): مستويات القارئ, Selçuk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Dergisi, Yıl: 2014, Sayı: 32