İran Coğrafyasında Yaşayan Türkmenlerin Giyim-Kuşam Kültürü

Özet

Türkmenler günümüzde Hazar Denizi’nin güneydoğu, Türkmenistan sınır bölgelerine yakın yerlerde iskân etmektedirler. Merv, Harezm ve Ceyhun Nehri yakınlarına kadar uzanan coğrafyada Selçuklu Devleti döneminden itibaren yoğun bir nüfus halinde yaşayan Türkmenler, daha sonra Safevi ve Kaçar devletleri zamanında da bu bölgede yaşamaya devam ettiler. Zaman içinde İran coğrafyasında kurulan devletler bu konargöçer Türkmenler hakkında çeşitli politikalar uygulasalar da belirsiz sınırı korumak ve farklı ırk ve devletlere karşı savunma politikası uygulamak için Türkmenleri bu bölgelere yerleştirdiler. Coğrafî açıdan özellikle bozkır hayat tarzına rahatça adapte olan Türkmenler zaman içinde sınır bölgelerini bağlı oldukları devletlerin lehine savundular. Bu süreçten sonra Türkmenlerin bir kısmı yerleşik hayata geçmiş bir kısmı ise konargöçer hayat tarzını devam ettirmiştir. Nasıl ki Türkiye’de günümüzde de konargöçer hayat tarzını yaşamaya devam edenlere Yörük diyorlarsa İran coğrafyasında da Göçebe hayat tarzını yaşayanlara “Çavdur” ( veya Çarva) denilir ve yerleşik hayat tarzında olanlara da “Çamur” denilir. Süreç içerisinde Türkmenler bölgede yaşayarak gelenek ve göreneklerine devam ettirdiler. Bir toplumda gelenek görenekler, örf ve adetler toplumun kültürünü yansıtmaktadır. Dolaysıyla biz bu araştırmamızda İran coğrafyasında yaşayan Türkmenlerin kadın ve erkek olmak üzere giyim tarzlarını ele aldık.