AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe review aims to provide guidance for researchers working with aquatic organisms and to contribute to the effective implementation of current welfare regulations.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Aquatic organisms are increasingly used as experimental animals in a wide range of fields, including basic biological research, microbiology, toxicology, pharmacology, aquaculture, environmental and human health safety assessments, and education. Scientific studies involving fish are conducted both in laboratory settings and in natural environments. Growing public awareness of animal welfare and advances in scientific knowledge have led to strengthened legislation aimed at protecting research animals, including aquatic species. In alignment with the European Union Directive 2010/63/EU, Türkiye introduced the Regulation on the Welfare and Protection of Aquatic Vertebrate Animals Used for Scientific Purposes in 2019, which has since been updated. Following regulatory revisions, the Central Ethics Committee for Aquatic Vertebrate Animal Experiments was established in 2023, along with Local Ethics Committees. Due to the diversity of research approaches involving aquatic organisms, studies are conducted both in experimental facilities and in natural habitats, which may create new challenges during regulatory implementation. This review examines national legislation governing the welfare of aquatic vertebrates used for scientific research in the European Union and Türkiye. It discusses the establishment and operation of experimental institutions and ethics committees, evaluation procedures, potential difficulties encountered in practice, and the steps that researchers must follow when applying for project approval. The review aims to provide guidance for researchers working with aquatic organisms and to contribute to the effective implementation of current welfare regulations.
Özet
Sucul canlıların hem yetiştiriciliği yapılmakta hem de biyolojik süreçler için gerekli temel araştırmalar, mikrobiyoloji, toksikoloji, farmakoloji, yetiştiricilik, insan ve çevre sağlığı için güvenlik testleri, eğitimler vb. gibi birçok alanda deney hayvanı olarak kullanımı yaygınlaşmaktadır. Deneysel ortamlarda yaygın kullanılan balıklarda hem laboratuvarlardan hem de arazi ortamlarından alınan örneklemelerle bilimsel çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Hayvan refahına yönelik duyarlılığın artması ve bilimsel gelişmeler neticesinde deneylerde kullanılan hayvanların refahına yönelik mevzuatların gelişimi gerçekleşmiştir. Bu süreçte bilimsel çalışmalarda kullanılan sucul canlıların refahı da mevzuat içerisinde yerini almıştır. Bu alanda Avrupa Birliğinin 2010/63/EU sayılı direktifine uyum çerçevesinde ülkemizde de yönetmelikler yayımlanmıştır. Ülkemizde, Bilimsel Amaçlar İçin Kullanılan Sucul Omurgalı Canlıların Refah ve Korunmasına Dair Yönetmelik ilk kez 2019 yılında yayımlanmış ve güncellemeler yapılmıştır. Yönetmelikte yapılan değişikler neticesinde 2023 yılında Sucul Omurgalı Canlı Deneyleri Merkezi Etik Kurulu kurulmuş ve buna bağlı olarak Sucul Omurgalı Canlı Deneyleri Yerel Etik Kurulları kurulmaya başlanmıştır. Sucul hayvanlarda hem deney ünitelerinde hem de canlıların doğal ortamlarında gerçekleştirilen araştırmaların çeşitliliği nedeni ile mevcut yönetmeliğin uygulama aşamasında yeni konular gündeme gelebilmektedir. Bu makalede, Avrupa Birliği ve ülkemiz de bilimsel araştırmalar için deney hayvanı olarak kullanılan sucul omurgalı canlıların refahına yönelik ulusal mevzuat incelenmiştir. Deney ünitesi kuruluşların ve etik kurulların kurulması, işleyişleri, kurulların değerlendirme süreçleri, bu aşamalarda ki karışıklıklar ve araştırmacıların proje başvurularında izleyecekleri yöntemlere de değinilmiştir. Bu açıdan makalenin sucul canlılar üzerinde çalışmalar yapan araştırmacılara uygulama açısından ışık tutması amaçlanmıştır.