SavedAdd your journal

Journals / İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 1

STRUCTURE OF WHEAT PRODUCTION SECTOR IN TURKEY AND PRODUCTION FORECAST WITH THE ARIMA MODEL

TÜRKİYE’DE BUĞDAY ÜRETİM SEKTÖRÜNÜN YAPISI VE ARIMA MODELİ İLE ÜRETİM TAHMİNİ

Atilla Aydın(GELİŞİM MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0002-9265-5930
Pages
1–18
Publication Date
2022-01-21
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In addition, policies that will increase the supply in wheat production have been emphasized and solutions have been proposed.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Wheat is the most basic food source for humans.
📊
Key Findings & Data:Turkey is a net importer in the international wheat market, and as a natural consequence, the sectors that use wheat as input are affected by the fluctuations in exchange rates.
💡
Conclusion & Impact:In addition, policies that will increase the supply in wheat production have been emphasized and solutions have been proposed.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Buğday · Uluslararası Buğday Ticareti · Buğday Arzı

Abstract

Wheat is the most basic food source for humans. For this reason, wheat production is given importance all over the world and economic policies regarding wheat production are produced. Since the demand elasticity of wheat is low, wheat prices are determined by supply. Since the wheat supply is also affected by the climatic conditions, the wheat production of the countries may vary from year to year, and therefore international wheat trade gains importance. Turkey is a net importer in the international wheat market, and as a natural consequence, the sectors that use wheat as input are affected by the fluctuations in exchange rates. In this study, an estimation of Turkey's wheat production in the future five-year period was made. In the study, in which the ARIMA model was used, a limited increase was predicted in the next five years. In addition, policies that will increase the supply in wheat production have been emphasized and solutions have been proposed.

Özet

Buğday, insanlar için en temel besin kaynağıdır. Bu nedenle tüm dünyada buğday üretimi önemsenmekte, buğday üretimine ilişkin iktisadi politikalar üretilmektedir. Buğdayın talep esnekliği düşük olduğundan buğday fiyatları, arz tarafından belirlenmektedir. Buğday arzı, iklim koşullarından da etkilendiği için ülkelerin buğday üretimi yıldan yıla değişiklik gösterebilmekte ve bu nedenle uluslararası buğday ticareti önem kazanmaktadır. Türkiye, uluslararası buğday piyasasında net ithalatçı konumundadır ve bunun doğal sonucu olarak buğdayı girdi olarak kullanan sektörler, döviz kurlarındaki dalgalanmalardan etkilenmektedir. Bu çalışmada Türkiye’nin gelecekteki beş yıllık dönemdeki buğday üretiminin tahmini yapılmıştır. ARIMA modelinin kullanıldığı çalışmada gelecek beş yıllık dönemde sınırlı bir artış öngörülmüştür. Ayrıca buğday üretiminde arz artışını sağlayacak politikalar üzerinde durulmuş, çözüm önerileri getirilmiştir.

🔖

Cite This Article

Aydın, A. (2022). STRUCTURE OF WHEAT PRODUCTION SECTOR IN TURKEY AND PRODUCTION FORECAST WITH THE ARIMA MODEL. İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 1, 1–18. https://doi.org/10.33416/baybem.982635

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (46)

  1. Akgül, I. (2003), Zaman Serilerinin Analizi ve ARIMA Modelleri, Der Yayınları, İstanbul
  2. Aydın, A. (2021). Türkiye Ekonomisinde İhracat ve Gayri Safi Yurt İçi Hasıla Arasındaki Uzun Dönem İlişkisi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 4 (1), 30-62, DOI: 10.38057/bifd.865548
  3. Berk, A. ve Uçum, İ. (2019). Türkiye’nin Nohut Üretiminin ARIMA Modeli ile Tahmini, Journal of the Institute of Science and Technology, 9 (4), 2284-2293, DOI: 10.21597/jist.544619
  4. Box, G. ve Jenkins, M.G. (1976), Time Series Analysis Forecasting and Control, Holden Day, San Francisco
  5. Burkibayeva, Saule & William A. Kerr (2013) “The Accession of Kazakhstan, Russia and Ukraine to the WTO: What Will It Mean For The World Trade in Wheat? Canadian Agricultural Trade Policy And Competitiveness Research”, Network Commissioned Paper 2013-06. 26p
  6. Çetin, R. (2020). Türkiye Tarım Ürünleri Bakımından Hala Kendi Kendine Yeterli mi? Dış Ticaret Verileri Yoluyla Bir Analiz, Sakarya İktisat Dergisi, 9 (2), 160-173, Çınar, G. ve Yılmaz, H. (2017). Türkiye’deki Mazot Fiyat Şoklarının Hububat Sektörüne Etkisi. Aydın İktisat Fakültesi Dergisi, Aydın İktisat Fakültesi Dergisi 2, 101-115, Çil, N. (2018), Finansal Ekonometri, Der Yayınları, İstanbul
  7. Dellal, İ., Özat, H. E., Özüdoğru, T. (2007). Tarımda Mazot Kullanımı ve Mazot Destekleri. Çalışma Raporu, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Ankara
  8. Diamond J. (2006), Tüfek, Mikrop ve Çelik, TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları, Çeviri: Ülker Önce, Ankara.
  9. Dickey, D.A. ve Fuller, W.A. (1981). Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with a Unit Root. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 49(4), 1057- 1072
  10. Duru, S., Gül, A, Hayran, S. (2019). Türkiye’de Buğday ve Buğday Mamulleri Dış Ticaret Yapısı, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (2), 552-564, DOI: 10.33905/bseusbed.563347
  11. Enders, W. (2010), Applied Econometric Time Series, Third Edition, New York, Wiley
  12. Gaytancıoğlu, S. (2007). Türkiye’de Buğdayda Uygulanan Tarım Politikaları ve Trakya Bölgesi Buğday Üreticilerinin Sorunları. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 4 (3), 249-259, Göçer, K. (2015). Türkiye’de Tarım üretimindeki değişim dinamiklerinin buğday üretimindeki mekânsal yansımaları, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 25 (3), 254-268, DOI: 10.29133/yyutbd.236394
  13. Griffiths, W.E., Hill, R.C. ve Judge, G.G. (1993), Learning and Practicing Econometrics, John Wiley and Sons Inc, New York
  14. Güldal, H. ve Özçelik, A. (2017). Buğday Yetiştiriciliğinde Toprak Analizi Sonucuna Göre Kullanılan Gübrenin Maliyete Etkilerinin Belirlenmesi: Konya İli Cihanbeyli İlçesi Örneği, Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 14 (1), 9-15. DOI: 10.25308/aduziraat.296630
  15. Hamilton, J.D. (1994), Time Series Analysis, Princeton University Press, Princeton, New Jersey
  16. Johnston, S. ve Dinardo, J. (1997), Econometric Methods, Fourth Edit, New York, McGraw-Hill International Edit
  17. Kırtok, Y. (1997), Genel Tarla Bitkileri, Serin ve Sıcak İklim Tahılları, Çukurova Üniversitesi Ofset Atölyesi, Adana.
  18. Kurt, Çiğdem (2012) “Buğday İşleme Fabrikasındaki İşlem Akışı ve Enerji Sarfiyatı”, Namık Kemal Üniversitesi Fen Bil. Ens., Biyosistem Mühendisliği ABD, Yüksek Lisans Tezi, 52s
  19. Makridakis, S., Wheelwright, S.C. ve Hyndman, R.J. (1998), Forecasting Methods and Applications, Third Edit, John Wiley and Sons, Inc, New York
  20. Narayan, P.K. ve Popp, S. (2010). A New Unit Root Test with Two Structural Breaks in Level and Slope at Unknown Time, Journal of Applied Statistics, 37(9), 1425-1438.
  21. Nolte, I., Pohlmeier, W. ve Voev, V. (2007), Financial Econometrics, WS
  22. OAİB (Orta Anadolu İhracatçılar Birlikleri Genel Sekreterliği) (2010) “Değirmencilik Ürünleri Sektör Raporu”, Haziran-2010. Ankara.
  23. Özçelik, A. ve Özer, O. (2006). Koyck Modeliyle Türkiye’de Buğday Üretimi ve Fiyatı İlişkisinin Analizi, Journal of Agricultural Sciences, 12 (04), 333-339, Phillips, P.C.B ve Perron, P. (1988), Testing for Unit Roots in Time Series Regression, Biometrika, 75, 335-346
  24. Sevütekin, M. ve Çınar, M. (2017), Ekonometrik Zaman Serileri Analizi, Dora Yayıncılık, Bursa
  25. SGB, (2021), Tarım Ürünleri Piyasa Raporu, https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF%20Tar%C4%B1m%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Piyasalar%C4%B1/2021-Ocak%20Tar%C4%B1m%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Raporu/Bu%C4%9Fday,%20Ocak%202021,%20Tar%C4%B1m%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Piyasa%20Raporu.pdf
  26. Süvla, R.Ş. (1943), Dünyada ve Türkiye’de Buğday Meselesi, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 4(1), 17-41
  27. Tanno, K., Willcox, G. (2006). How Fast Was Wild Wheat Domesticated? www.sciencemag.org/cgi/content/full/311/5769/1886/DC1, Erişim tarihi:28.07.2017.
  28. Teoman, Ö. ve Yaşar, P. (2016). Türkiye’de 2003 Sonrası Buğday ve Gübre Fiyatları İlişkisinin Piyasa Yapıları Bakımından Değerlendirilmesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 18 (1), 0-0, Tiryakioğlu, M, Demirtaş, B, Tutar, H. (2017). Türkiye’deki Buğday Veriminin Karşılaştırılması: Hatay ve Şanlıurfa İlleri Örneği, Ziraat Fakültesi Dergisi, 12 (1), 56-67. TMO (2021), 2020 Yılı Hububat Sektör Raporu, https://www.tmo.gov.tr/bilgi-merkezi/raporlar
  29. Tsay, R.S. (2010), Analysis of Financial Time Series, Third Edition, John Wiley & Sons
  30. Turhan, Ş. (2008). Türkiye'de makarna sektörünün rekabet gücü açısından değerlendirilmesi,. Verimlilik Dergisi, (4), 115-125, TÜİK (2021), Tahıllar ve Diğer Bitkisel Ürünler Denge Tabloları, Erişim Tarihi: 18 Mart 2021, https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=tarim-111&dil=1
  31. Yıldırım, A ve Altunç, Ö. (2020). Muş İli Süt Üretiminin ARIMA Modeli ile Tahmini. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Volume: 8 Number: IMS'20, 137-146. DOI: 10.18506/anemon.832180
  32. Yurdakul, P. ve Aktaş, E. (2001). Türkiye’de Un Sanayi Sektörünün Analizi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8 (8),. Aydın, A. (2021). Türkiye Ekonomisinde İhracat ve Gayri Safi Yurt İçi Hasıla Arasındaki Uzun Dönem İlişkisi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 4 (1), 30-62, DOI: 10.38057/bifd.865548
  33. Berk, A. ve Uçum, İ. (2019). Türkiye’nin Nohut Üretiminin ARIMA Modeli ile Tahmini, Journal of the Institute of Science and Technology, 9 (4), 2284-2293, DOI: 10.21597/jist.544619
  34. Çetin, R. (2020). Türkiye Tarım Ürünleri Bakımından Hala Kendi Kendine Yeterli mi? Dış Ticaret Verileri Yoluyla Bir Analiz, Sakarya İktisat Dergisi, 9 (2), 160-173,
  35. Çınar, G. ve Yılmaz, H. (2017). Türkiye’deki Mazot Fiyat Şoklarının Hububat Sektörüne Etkisi. Aydın İktisat Fakültesi Dergisi, Aydın İktisat Fakültesi Dergisi 2, 101-115,
  36. Duru, S., Gül, A, Hayran, S. (2019). Türkiye’de Buğday ve Buğday Mamulleri Dış Ticaret Yapısı, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (2), 552-564, DOI: 10.33905/bseusbed.563347
  37. Gaytancıoğlu, S. (2007). Türkiye’de Buğdayda Uygulanan Tarım Politikaları ve Trakya Bölgesi Buğday Üreticilerinin Sorunları. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 4 (3), 249-259,
  38. Göçer, K. (2015). Türkiye’de Tarım üretimindeki değişim dinamiklerinin buğday üretimindeki mekânsal yansımaları, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 25 (3), 254-268, DOI: 10.29133/yyutbd.236394
  39. Güldal, H. ve Özçelik, A. (2017). Buğday Yetiştiriciliğinde Toprak Analizi Sonucuna Göre Kullanılan Gübrenin Maliyete Etkilerinin Belirlenmesi: Konya İli Cihanbeyli İlçesi Örneği, Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 14 (1), 9-15. DOI: 10.25308/aduziraat.296630
  40. Kırtok, Y. (1997), Genel Tarla Bitkileri, Serin ve Sıcak İklim Tahılları, Çukurova Üniversitesi Ofset Atölyesi, Adana.
  41. Özçelik, A. ve Özer, O. (2006). Koyck Modeliyle Türkiye’de Buğday Üretimi ve Fiyatı İlişkisinin Analizi, Journal of Agricultural Sciences, 12 (04), 333-339,
  42. Teoman, Ö. ve Yaşar, P. (2016). Türkiye’de 2003 Sonrası Buğday ve Gübre Fiyatları İlişkisinin Piyasa Yapıları Bakımından Değerlendirilmesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 18 (1), 0-0,
  43. Tiryakioğlu, M, Demirtaş, B, Tutar, H. (2017). Türkiye’deki Buğday Veriminin Karşılaştırılması: Hatay ve Şanlıurfa İlleri Örneği, Ziraat Fakültesi Dergisi, 12 (1), 56-67.
  44. Turhan, Ş. (2008). Türkiye'de makarna sektörünün rekabet gücü açısından değerlendirilmesi,. Verimlilik Dergisi, (4), 115-125,
  45. Yıldırım, A ve Altunç, Ö. (2020). Muş İli Süt Üretiminin ARIMA Modeli ile Tahmini. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Volume: 8 Number: IMS'20, 137-146. DOI: 10.18506/anemon.832180
  46. Yurdakul, P. ve Aktaş, E. (2001). Türkiye’de Un Sanayi Sektörünün Analizi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8 (8),.