Journals / EKEV Akademi Dergisi / 2021 / Sayı: 85

OSMANLI YAHUDİLERİ BASININA (1850-1922) DAİR TÜRKÇE LİTERATÜR ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME

Pages
203–225
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Türkçe literatürde Osmanlı Yahudileri tarihine dair birincil kaynaklardan yapılan çalışmaların, konunun önemine rağmen, oldukça az olduğu, literatürde var olan çoğu çalışmanın başka dillerden çeviriler olduğu, bunlar arasında da ihtilaflı bilgilerin var olduğu görülmüştür.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Osmanlıda yazılı basının ilk örnekleri olan gazete ve dergiler, Osmanlı coğrafyasında yaşayan hemen her etnik ve dini topluluk tarafından birçok amaçla önemli bir iletişim görevi görmüştür.
📊
Key Findings & Data:Zira, 1492’deki büyük göçün ardından oldukça kalabalıklaşan Yahudi nüfusu, Osmanlıda özellikle de yönetsel ve ekonomik alanlarda önemli roller oynamış; Osmanlı, dünya Yahudileri için de önemli bir sosyal, ekonomik, dinsel ve kültürel merkez haline gelmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Türkçe literatürde Osmanlı Yahudileri tarihine dair birincil kaynaklardan yapılan çalışmaların, konunun önemine rağmen, oldukça az olduğu, literatürde var olan çoğu çalışmanın başka dillerden çeviriler olduğu, bunlar arasında da ihtilaflı bilgilerin var olduğu görülmüştür.
🔬Design:Lab & Field Experiment
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İletişim Bilimleri · Basın Tarihi · Osmanlı Yahudi Basını

Özet

Osmanlıda yazılı basının ilk örnekleri olan gazete ve dergiler, Osmanlı coğrafyasında yaşayan hemen her etnik ve dini topluluk tarafından birçok amaçla önemli bir iletişim görevi görmüştür. Bu nedenle Osmanlı tarihi alanında gazete ve dergiler özellikle de son yıllarda önemli bir bilgi edinme mecrası olarak kullanılmaktadır. Aynı durum Osmanlı Yahudileri çalışmaları tarihi için de geçerlidir. Osmanlı Yahudilerinin üretmiş olduğu yazılı basın örnekleri bu anlamda yalnız Yahudilerin değil, Osmanlı'nın özellikle de son yüzyılının anlaşılması açısından büyük önem taşımaktadır. Zira, 1492’deki büyük göçün ardından oldukça kalabalıklaşan Yahudi nüfusu, Osmanlıda özellikle de yönetsel ve ekonomik alanlarda önemli roller oynamış; Osmanlı, dünya Yahudileri için de önemli bir sosyal, ekonomik, dinsel ve kültürel merkez haline gelmiştir. Bu çalışmada, konu bu kadar önemli iken, Türkçe literatür bu yazılı basın ürünleri hakkında ne ölçüde bilgi üretmiştir; bu bilginin içeriği, çerçevesi, sınırları ve sınırlılıkları nelerdir; alanda ihtiyaç duyulan bilgi üretim süreçleri nelerdir gibi sorulara yanıtlar aranmıştır. Bu amaçla, Türkçe literatüre yansıdığı kadarıyla Osmanlı Yahudileri tarafından çıkarılmış olan gazete ve dergilere dair bilgiler karşılaştırmalı olarak derlenmiş, alandaki sorunlar ve eksiklikler tartışılmıştır. Türkçe literatürde Osmanlı Yahudileri tarihine dair birincil kaynaklardan yapılan çalışmaların, konunun önemine rağmen, oldukça az olduğu, literatürde var olan çoğu çalışmanın başka dillerden çeviriler olduğu, bunlar arasında da ihtilaflı bilgilerin var olduğu görülmüştür.

🔖

Cite This Article

ATUK, F. G. (2021). OSMANLI YAHUDİLERİ BASININA (1850-1922) DAİR TÜRKÇE LİTERATÜR ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME. EKEV Akademi Dergisi, Sayı: 85, 203–225. https://ajindex.com/articles/149203

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (6)

  1. Akyıldız, A. (1998). Yakınçağ Osmanlı sosyo-ekonomik tarihi araştırmalarında kaynak sorunları: arşiv ve arşiv dışı malzemenin önemi. İslam Araştırmaları Dergisi, 2, 165-170.
  2. Alemdar, K. (1981). Türkiye’de çağdaş haberleşmenin tarihsel kökenleri: iletişim sosyolojisinin temelleri üzerine bir deneme. Ankara: AİTİA Gazetecilik ve Halkla İlişkiler Yüksek Okulu Basımevi. Anastassiadou, M. (2001). Tanzimat çağında bir Osmanlı şehri: Selanik. (Çev. I. Ergüden). (1. Basım). İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları. (Eserin orijinali 1997’de yayımlandı). Atuk, F.G. (2019). 19. Yüzyıl’da Selanik’te yayımlanan bir gazete: Selanik. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 48, 308-342.
  3. Bali, R.N. (2009). Unutulmuş bir Yahudi gazeteci: Avram Benaroya, hayatı ve anıları. İstanbul: 47 Numara Yayıncılık. Bali, R.N. (2013). Osmanlı ve Türk Yahudileri araştırmaları: engeller, imkânlar, kaynaklar. http://www.rifatbali.com/images/stories/dokumanlar/osmanli_turk_yah_arastir.pdf, ad- resinden 27.04.2020 tarihinde alınmıştır. Benbanaste, N. (1998). Örneklerle Türk Musevi basınının tarihçesi. İstanbul:
  4. Sümbül Basımevi. Besalel, Y. (1999). Osmanlı ve Türk Yahudileri. İstanbul: Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayım A.Ş. Birmizrahi, R. (2006). Babalarımızın gazetelerinden (Çev. N. Bivas ve L. Keribar) İstanbul: Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın. (Eserin orijinali 2006’da yayımlandı). Blech, R.B. (2004). Geçmişten günümüze Yahudi tarihi ve kültürü. (Çev. E.S. Vali) İstanbul: Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş. (Eserin orijinali 2004’te yayım- landı). Bora, S. (1994). İzmir’de Yahudi basınının oluşumu: İlk Yahudi gazetesi Üstad. Tarih ve Toplum, 227, 18-22.
  5. Bora, S. (1995). İzmir Yahudileri tarihi 1908-1923. İstanbul: Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş. Bunis, D.M. (2005). Judeo-spanish culture in medieval and modern times. Sephardic and Mizrahi Jewry: From the Golden Age of Spain to Modern Times (Ed. Z. Zohar). Newyork: NYU Press.
  6. Dumont, P. (1999). Önce Fransızca. Selanik 1850-1918. (Çev. C. Akalın) (218-237), İstanbul: İletişim Yayınları. (Eserin orijinali 1992’de yayımlanmıştır). Ebuzziya, Z. (1985). Osmanlı İmparatorluğu’nun Türkçe dili dışındaki basını. Türkiye’de yabancı dilde basın, (29-45), İstanbul: İÜ Basın Yayın Yüksek Okulu Yayınları. Encyclopedia Britanica, https://www.britannica.com/topic/Ladino-language adresinden 04. 06. 2020 tarihinde alınmıştır. Eraslan, H. (2007). Agos (1996-2005): Türkçe-Ermenice bir gazetenin tarihi. Ankara: Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Basımevi