Journals / Dünya İnsan Bilimleri Dergisi / 2024 / Cilt: 2024 Sayı: 1

Position of Turkic languages in Russia

Türk Dillerinin Rusya'daki Durumu

Sevindzh Alieva(Azerbaijan State Pedagogical University)0000-0003-0374-8551
Pages
127–151
Publication Date
2024-01-22
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

How this is performed and the position of Turkic languages in Russia is discussed in this article.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Turkic peoples are settled over a vast area from the Arctic and Pacific oceans to the Mediterranean Sea and the Balkans.
📊
Key Findings & Data:Only 11 out of 20 Turkic peoples living in Russia have state education with the status of a republic within the Russian Federation.
💡
Conclusion & Impact:How this is performed and the position of Turkic languages in Russia is discussed in this article.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Rusya · Türk dilleri · Eğitim

Abstract

Turkic peoples are settled over a vast area from the Arctic and Pacific oceans to the Mediterranean Sea and the Balkans. On the territory of the modern Russian Federation: in the Volga region, in the Urals, in Southern Siberia and the Altai Territory, as well as in the North Caucasus, many Turkic indigenous peoples live (Tatars, Chuvashs, Bashkirs, Khakassians, Kumyks, Nogais, Karachais, Balkars, etc.). In addition to them, today in Russia there live representatives of large Turkic peoples who have their own historical homeland (Uzbeks, Kazakhs, Azerbaijanis, etc.). In addition, Turkic-speaking peoples also live in Russia, for whom Russia is not a historical homeland, but they do not have their own statehood anywhere (Ahyskin Turks, etc.). Only 11 out of 20 Turkic peoples living in Russia have state education with the status of a republic within the Russian Federation. Significant changes in the history of peoples, including Turkic ones, occurred in the late 1980s - early 1990s. Along with Russian, 31 titular peoples of Russia received the status of a state language in the Russian Federation, including 10 Turkic languages: Altai, Bashkir, Karachay-Balkar, Kumyk, Nogai, Tatar, Tuvan, Khakass, Chuvash and Yakut. According to the Law of the Russian Federation "On the Languages of the Russian Federation" and the Constitution of the Russian Federation, the Russian Federation guarantees to all its peoples the right to preserve their native language, to create conditions for its preservation and development. The state language of the Russian Federation throughout its territory is Russian. Republics have the right to establish their state languages in accordance with the Constitution of the Russian Federation. How this is performed and the position of Turkic languages in Russia is discussed in this article.

Özet

Türk halkları Arktik ve Pasifik okyanuslarından Akdeniz ve Balkanlara kadar geniş bir alana yerleşmişlerdir. Modern Rusya Federasyonu topraklarında: Volga bölgesinde, Urallarda, Güney Sibirya'da ve Altay Bölgesi'nde ve Kuzey Kafkasya'da birçok yerli Türk halkı yaşıyor (Tatarlar, Çuvaşlar, Başkurtlar, Hakasyalılar, Kumuklar, Nogaylar, Karaçaylar, Balkarlar vb.). Bunlara ek olarak bugün Rusya'da kendi tarihi vatanlarına sahip büyük Türk halklarının temsilcileri (Özbekler, Kazaklar, Azerbaycanlılar vb.) yaşamaktadır. Ayrıca Rusya'nın tarihi bir vatan olmadığı ancak hiçbir yerde kendi devletlerine sahip olmadığı Rusya'da Türkçe konuşan halklar da yaşamaktadır (Ahışkin Türkleri vb.). Rusya'da yaşayan 20 Türk halkından yalnızca 11'i Rusya Federasyonu bünyesinde cumhuriyet statüsünde devlet eğitimi görmektedir. 1980'lerin sonu - 1990'ların başında Türk halkları da dahil olmak üzere halklar tarihinde önemli değişiklikler meydana geldi. Rusya Federasyonu'ndaki 31 itibari halk, 10 Türk dili de dahil olmak üzere devlet dili statüsünü aldı: Altay, Başkurt, Karaçay-Balkar, Kumuk, Nogay, Tatar, Tuvan, Hakas, Çuvaş ve Yakut. Rusya Federasyonu "Rusya Federasyonu Dilleri Hakkında" Kanununa ve Rusya Federasyonu Anayasasına göre, Rusya Federasyonu, tüm halklarına ana dillerini koruma, korunması ve geliştirilmesi için koşullar yaratma hakkını garanti eder. Rusya Federasyonu'nun tüm topraklarında devlet dili Rusça'dır. Cumhuriyetler, Rusya Federasyonu Anayasası'na uygun olarak kendi devlet dillerini belirleme hakkına sahiptirler. Bu işlemin nasıl yapıldığı ve Rusya'daki Türk dillerinin durumu bu makalede tartışılmaktadır.

🔖

Cite This Article

Alieva, S. (2024). Position of Turkic languages in Russia. Dünya İnsan Bilimleri Dergisi, Cilt: 2024 Sayı: 1, 127–151. https://doi.org/10.55543/insan.1415573

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (36)

  1. ACDA. f.103. l.1 d.15.
  2. ACDA. f.103. l.1 d.17.
  3. ACDA. f.103. l.1 d.55.
  4. ACDA. f.379. l.3. d.156.
  5. ACDA. f.379. l.3. d.58.
  6. ACDA. f.57. l.1. d.151.
  7. ACDA. f.57. l.5. d.1.
  8. Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Arşivi (ACDA). f.103. l.1 d.1.
  9. Gazetesinin Genel yayın Yönetmeni K. Aliyev’le söyleşi
  10. Rusya’nın Federal Milli Kültürel Merkezi temsilcisi Abdul-Alim Mahsutov’la mülakaat.
  11. Tüm-Birlik K(B)P Dağıstan Vilayet Komitesinin dil ve alfabeyle ilgili toplantısının Tutanağı, Вести Кумыкского научно-культурного общества (КНКО) (2000). Махачкала. Вып. 1.
  12. Ülken, H. Z. (1981). Türkiye’de çağdaş düşünce tarihi. İş bankası. İstanbul.
  13. Агамалиева, Н. (1998). Азербайджанская Демократическая Республика. Баку:” Елм.
  14. Алиев, К. (1982). Интересная находка в Ставрополе. Дагестанская правда, 8.
  15. Алиева, C. (2016). Роль тюркского (азербайджанского) языка на Северном Кавказе// Основные проблемы тюркологии: язык-литература-культура. Материалы Международной научно-практической конференции. Москва, РУДН, 17-18 ноября.
  16. Арапов, Д. Ю., & Васильев, А. Д. (2014). Профессор ХЗ Габидуллин-первый руководитель Московского университетского исторического востоковедения. Вестник Московского университета. Серия 13. Востоковедение, (2), 79-92.
  17. Баскаков, А. Тюркские языки: судьбы и прихоти, http://www.tatmir.ru/article.shtml?article
  18. Военный Губернатор Дагестанской Области Помощнику начальника Бакинского Губернского жандармского управления в Дагестанской области от 21 января 1913 г., № 113, г. Темир-Хан-Шура. Секретно // ACDT, f.524, s.1, d. 35. Воронцов-Дашков, И. И. (1913). Всеподданнейший отчет за 8 лет управления Кавказом.
  19. Газ. “Бакинский рабочий”, 21.10.1932.
  20. Газ. “Труд”. 28.02.1926.
  21. Гусейнов, Г.-Р. А.-К., Ибрагимов М.-Р. А., Оразаев, Г. М.-Р. (2008) Кумыки в истории языковой ситуации Дагестана XX века коллизии, паллиативы и перспективы// “Ёлдаш” на все времена. Материалы Республиканской научно-практической конференции. Махачкала.
  22. Документы и материалы. Из книги Нажмутдин Самурский (Эфендиев). (2003)/ Книги, статьи, документы, исследования. Махачкала: ГУП «Даг.кн.из-во».
  23. Европейская Хартия региональных языков или языков меньшинств в Российской Федерации (2012). Москва.
  24. И.д.Начальника Бакинского Губернского Жандармского Управления по розыску подполковник Леонтьев Директору Департамента Полиции по Особому Отделу от 22 марта 1914 г., № 153, г. Баку. Секретно// Azerbaycan
  25. Cumhuriyeti Devlet Tarih Arşivi (ACDTА). f. 524. l.1. d. 36.
  26. Макаров, Т. Н. (1848). Татарская грамматика кавказского наречия. Тифлис: Типография Канцелярии Наместника Кавказского.
  27. Начальник Тифлисского Губернского Жандармского Управления «по району» от 18 декабря 1910 г., № 17988, г. Тифлис. Совершенно секретно// (ACDTA). f. 524. l.1. d. 29.
  28. Рапорт МВД. Арешский уездный начальник Елисаветпольскому Губернатору от 30 октября 1910 г., г.Агдаш, Елисаветпольская губерния// ACDT, f. 524, l.1, d. 26.
  29. Расулхаде М.Э. (2010). Сборник произведений и писем/Сост., предисл. и примеч. С. Исхаков. М.: Флинта, 59.
  30. Ротмистр Матегорин Начальнику Бакинского Губернского Жандармского Управления в Дагестанской Области от 6 декабря 1912 г., № 128. Лично. Совершенно секретно// ACDTA. f. 524. l. 1. d. 27.
  31. Свентоховский, Т. (2001). Русское правление, модернизаторские элиты и становление национальной идентичности в Азербайджане. Азербайджан и Россия: общества и государства, Москва.
  32. Тахо-Годи, А. (1930). Проблема языка в Дагестане. Революция и национальности, 5(2), 43.
  33. Толстой, А. К. (1893). Полное собрание сочинений (Vol. 2). Тип. ММ Стасюлевича.
  34. Ханбабаев, К. М. (2007). Нажмутдин Самурский (Эфендиев)-видный общественно-политический и государственный деятель Дагестана. Изд. дом «Народы Дагестана», Махачкала.
  35. Хоперская, Л. (2009). Демократия или этнократия: уроки кавказского конфликта. Признанные и непризнанные республики. Война на Кавказе//Этнополитическая ситуация в России и сопредельных государствах в 2008 году.
  36. Ежегодный доклад Сети этнологического мониторинга и раннего предупреждения конфликтов/ Под ред. В.А.Тишкова и В.В.Степанова. М.: ИЭА РАН.