Bu çalışmada da Afgan Sorunu bağlamında örgütün Ortadoğu açılımı incelenmektedir.
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:1996 yılında Rusya-Çin hattındaki sınır problemlerini çözmek ve Asya’daki güvenlik işbirliklerini genişletmek amacıyla Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan’ın katılımıyla kurulan Şanghay Beşlisi, 14-15 Haziran 2001 tarihinde Özbekistan’ın üye olarak kabul edilmesiyle Şanghay İşbirliği Örgütü adını almıştır.
📊
Key Findings & Data:Örgüt, 2017 senesinde Pakistan ve Hindistan’ın üyeliğiyle Orta Asya-Güney Asya hattındaki etkisini arttırmıştır. 17 Eylül 2021 tarihinde ise İran’ı üye olarak kabul eden örgüt, Afganistan merkezli gelişmeleri göz önünde bulundurduğunu göstermiş ve bu ülkenin komşularından Daimi Tarafsızlık Statüsü bulunan Türkmenistan dışındaki tüm komşularının yer aldığı bir organizasyona dönüşmüştür.
💡
Conclusion & Impact:Bu çalışmada da Afgan Sorunu bağlamında örgütün Ortadoğu açılımı incelenmektedir.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2001 Verileri
⚙️Variables:Şanghay İşbirliği Örgütü · İran · Suudi Arabistan
Özet
1996 yılında Rusya-Çin hattındaki sınır problemlerini çözmek ve Asya’daki güvenlik işbirliklerini genişletmek amacıyla Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan’ın katılımıyla kurulan Şanghay Beşlisi, 14-15 Haziran 2001 tarihinde Özbekistan’ın üye olarak kabul edilmesiyle Şanghay İşbirliği Örgütü adını almıştır. Örgüt, 2017 senesinde Pakistan ve Hindistan’ın üyeliğiyle Orta Asya-Güney Asya hattındaki etkisini arttırmıştır. 17 Eylül 2021 tarihinde ise İran’ı üye olarak kabul eden örgüt, Afganistan merkezli gelişmeleri göz önünde bulundurduğunu göstermiş ve bu ülkenin komşularından Daimi Tarafsızlık Statüsü bulunan Türkmenistan dışındaki tüm komşularının yer aldığı bir organizasyona dönüşmüştür. Ayrıca ŞİÖ; İran’ın yanı sıra Suudi Arabistan, Katar ve Mısır’la da diyalog ortaklığı geliştirerek Ortadoğu açılımı yapmıştır. Bu çalışmada da Afgan Sorunu bağlamında örgütün Ortadoğu açılımı incelenmektedir.
BRZEZİNSKİ, Zbigniew, Tercih, İnkılap Yayınları, çev. Cem Küçük, İstanbul 2005.
ÇELİK, Kadir Ertaç-Mehmet Seyfettin Erol, “Kuşak-Yol Girişimi Bağlamında ABD’nin İran Politikasının Analizi”, Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi, 3(2), 2019, s. 11-41.
DEMİR, Sertif, “Afganistan’daki Yirmi Yıllık İşgalin Analizi: ABD/NATO ve Barış Çabaları”, Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi, 5(1), 2021, s. 114-153.
DOSTER, Barış, “Çin’in Yükselişi ve Bir Kuşak Bir Yol Girişimi”, Çin’in Yükselişi ve Bir Kuşak Bir Yol Girişimi Uluslararası Sempozyumu E-Kitabı, der., Serhan Afacan-Hasret Karali, Ankara 2018, s. 7-17.
EKŞİ, Muharrem, “İran’ın Transnasyonel ve Teopolitik -Şiiilik- Temelli Kamu Diplomasisi”, Bölgesel Araştırmalar Dergisi, 1(2), İran Özel Sayısı, 2017, s. 46-66.
EROL, Mehmet Seyfettin-Oktay Bingöl, “Afganistan’da Geçiş Safhası ve 2014 Sonrası Öngörüler”, Gazi Akademik Bakış, 5(10), 2012, s. 173.
GÜDÜL, Serpil-Farida Labib Raof, “Orta Asya’da Yeni Büyük Oyun’un Anahtarı Afganistan”, Bölgesel Araştırmalar Dergisi, 4(2), 2020, s. 13-46.
HAMZAOĞLU, Halit, “Rus Dış Politikasında Realist Yaklaşım: Primakov Doktrini ve Yakın Çevre Kavramı”, Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 8(24), 2020, s. 281-299.
LANTEİGNE, Marc, “Russia, China and the Shanghai Cooperation Organization: Diverging Security Interests and the ‘Crimea Effect’”, Russia’s Turn to the East, Helga Blakkisrud- Elena W. Rowe, der., Global Reordering, United Kingdom 2018, s. 123-127.
ÖZDAŞLI, Esma, “Çin ve Rusya Federasyonu’nun Perspektifinden Şanghay İşbirliği Örgütü”, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(6), 2012, s. 108-122.
ÖZGÜVEN, Fatih, “İran’ın Orta Asya Politikasında Yumuşak Güç: Tacikistan Örneği”, Elektronik Siyaset Bilimi Araştırmaları Dergisi, 11(1), 2020, s. 90-106
SCİTA, Jacapo, “Iran and China: Old Friends in Search of a Sustained Partnership”, Annalisa Perteghella, der., Iran Looking East An Alternative to the EU, ISPI, Milan 2019, s. 41-63.
ŞAHİN, Damla, “Taliban’ın Ortaya Çıkışı ve ABD’nin Örgütün Gelişim Sürecindeki Etkisi”, Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 2016, s. 226-245.