Journals / Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi / 2026 / Issue: 29. Özel Sayısı Special Issue

“Doğruluk Kontrol Merkezi” ve “Yalan Haber” Kavramlarına İlişkin İçeriklerin Medyada Yansımasının Araştırılması

Nihal Kocabay Şener(İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5080-1442
Pages
355–373
Publication Date
2018-11-01
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

İncelenen haber sitelerinin yalan/sahte haber ve doğruluk kontrol merkezlerini gündemlerine almadıkları gözlenmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Türkiye’de kurumsal haber medyasının üretmiş olduğu içeriklerde sözü edilen yalan haber, hakikat sonrası çağ ve doğruluk kontrol merkezlerine yer verip vermediği bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Yalan haberden en fazla etkilenen ülkelerden biri olarak kabul edilen Türkiye’de medyanın konuyu nasıl yansıttığının ortaya konulması hedeflenmektedir.
💡
Conclusion & Impact:İncelenen haber sitelerinin yalan/sahte haber ve doğruluk kontrol merkezlerini gündemlerine almadıkları gözlenmiştir.
🔬Design:Konferans Bildirisi
📍Scope:2016 Verileri
⚙️Variables:Yalan haber · sahte haber · hakikat-sonrası çağ

Özet

Türkiye’de kurumsal haber medyasının üretmiş olduğu içeriklerde sözü edilen yalan haber, hakikat sonrası çağ ve doğruluk kontrol merkezlerine yer verip vermediği bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Çalışma, Türkiye haber medyasında yalan haber ve bağlantılı olduğu kavramlarla ilgili içerik (haber, yorum yazısı) üretilip üretilmediğini, üretilenlerde ise konunun ele alınışını kategorilere ayırarak incelemeyi amaçlamaktadır. Yalan haberden en fazla etkilenen ülkelerden biri olarak kabul edilen Türkiye’de medyanın konuyu nasıl yansıttığının ortaya konulması hedeflenmektedir. İçerik analizi yönteminin kullanılacağı çalışmada, trafiği en yüksek olan beş haber sitesi (Milliyet, Hürriyet, Habertürk, Sabah ve Sözcü) seçilerek haberler ve yorum yazıları incelenmiştir. Araştırmanın yapılacağı dönem aralığı, yalan haber tartışmasının ivme kazanmaya başladığı ve hakikat-sonrası (post-truth) kavramının Oxford Dictionary tarafından yılın kelimesi seçildiği Kasım 2016’dan Mayıs 2017’ye kadar olan dönem ile sınırlandırılmıştır. Araştırma sonucunda yalan/sahte haber ile ilgili içeriklerde siyasetçi ve teknoloji şirketi açıklamalarının kullanıldığı tespit edilmiştir. Egemen siyasal ve ekonomik sistemi destekleyen içeriklerin yer aldığı söylenebilir. Dünyadaki tartışmalar haberlere yansırken Türkiye ile ilgili haberlere fazla yer verilmemiştir. Doğruluk kontrol merkezleri ise haber kaynağı olarak hiç gösterilmezken içeriklerde de %3,54 oranında yer almıştır. İncelenen haber sitelerinin yalan/sahte haber ve doğruluk kontrol merkezlerini gündemlerine almadıkları gözlenmiştir.

🔖

Cite This Article

Şener, N. K. (2018). “Doğruluk Kontrol Merkezi” ve “Yalan Haber” Kavramlarına İlişkin İçeriklerin Medyada Yansımasının Araştırılması. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, Issue: 29. Özel Sayısı Special Issue, 355–373. https://doi.org/10.31123/akil.454397

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (41)

  1. REFERANS
  2. "http://factcheckingturkey.com/about-us" http://factcheckingturkey.com/about-us, Erişim Tarihi: 01.04.2018
  3. "http://izlemedeyiz.org/" \l "dogrulukpayicom" http://izlemedeyiz.org/#dogrulukpayicom, Erişim Tarihi: 01.04.2018
  4. "http://www.dogrulukpayi.com/~Degerlendirme-Kriterler" http://www.dogrulukpayi.com/~Degerlendirme-Kriterler, Erişim Tarihi: 01.04.2018
  5. "http://www.hurriyet.com.tr/teknoloji/son-dakika-facebooktan-secim-aciklamasi-40440989" http://www.hurriyet.com.tr/teknoloji/son-dakika-facebooktan-secim-aciklamasi-40440989 ).
  6. "http://www.malumatfurus.org/hakkinda/" http://www.malumatfurus.org/hakkinda/, Erişim Tarihi: 01.04.2018
  7. "https://teyit.org/nedir/" https://teyit.org/nedir/, Erişim Tarihi: 01.04.2018
  8. "https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-42808373" https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-42808373
  9. "International Fact-Checking Network fact-checkers’ code of principles" (2016), https://www.poynter.org/international-fact-checking-network-fact-checkers-code-principles, Erişim Tarihi: 03.04.2018.
  10. Chandler, D., & Munday, R. (2018). Medya ve İletişim Sözlüğü. (B. Taşdemir, Çev.) İstanbul: İletişim Yayınları.
  11. Galtung, J., & Ruge, M. (1965). The Structure of Foreign News: The Presentation of the Congo, Cuba and Cyprus Crises in Four Norwegian Newspapers. Journal of Peace Research, 2(1), 64-90.
  12. Galtung, J., & Ruge, M. H. (1965). The structure of foreign news: The presentation of the Congo, Cuba and Cyprus crises in four Norwegian newspapers. Journal of peace research, 2(1), 64-90.
  13. Gökçe, O. (2001). İçerik Çözümlemesi. Konya: Selçuk Üniversitesi Yayınları.
  14. Graves, L., Cherebini, F. (2016). " The Rıse Of Fact-Checkıng Sıtes in Europe" Reuters Institute Digital News Report 2016
  15. İnceoğlu, Y., & Çoban, S. (2016). “Şimdi Haberler”. (Editörler), Y. İnceoğlu, & S. Çoban içinde, Haber Okumaları, İstanbul: İletişim Yayınları, s. 17-64.
  16. Harcup, T., & O'Neill, D. (2001). What is News? Galtung and Ruge Revisited. Journalism Studies, 2(2), 261-280.
  17. Harcup, T., & O'neill, D. (2001). What is news? Galtung and Ruge revisited. Journalism studies, 2(2), 261-280.
  18. https://teyit.org/yanlis-bilgi-ve-yanliliklar-sosyal-medyayi-kasitli-ve-kazara-istila-ediyor/" https://teyit.org/yanlis-bilgi-ve-yanliliklar-sosyal-medyayi-kasitli-ve-kazara-istila-ediyor/ ).,
  19. İnal, A. (1996). Haberi Okumak. İstanbul: Temuçin Yayınları.
  20. Keyes, R. (2017). Hakikat Sonrası Çağ, İzmir: Delidolu Yayıncılık.
  21. Lazer, D. M., vd. (2018). The science of fake news. Science, 359(6380), 1094-1096.
  22. Narin, B. (2018). Kişiselleştirilmiş Çevrimiçi Haber Akışının Yankı Odası Etkisi, Filtre Balonu ve Siberbalkanizasyon Kavramları Çerçevesinde İncelenmesi. Selçuk üniversitesi iletişim fakültesi akademik dergisi, 11 (2), 232-251. DOI: 10.18094/josc.340471
  23. Newman, N. vd. (2017). Reuters Institute Digital News Report 2017
  24. Newman, N. vd. (2018). Reuters Institute Digital News Report 2018
  25. Oxford Dictionaries, (t. y.). https://en.oxforddictionaries.com/definition/post-truth, Erişim Tarihi: 02.12.2017.
  26. Reuters. (2017). “What can publishers do about “fake” news?”: https://agency.reuters.com/
  27. Rigel, N., & Çağlar, Ş. (2010). Kanatlı Kelimeler. İstanbul: Anonim Yayıncılık.
  28. Shu, K. vd. (2017). Fake news detection on social media: A data mining perspective. ACM SIGKDD Explorations Newsletter, 19(1), 22-36.
  29. Silverman, C. (Der.). (2017). Kriz Anlarında Dijital Verilerin Doğrulanması İçin Rehber. https://verificationhandbook.com/book_tr/ Erişim Tarihi: 02.04.2018.
  30. Stencel, M., Griffin, R. (2018). "Fact-checking triples over four years", https://reporterslab.org/fact-checking-triples-over-four-years/, Erişim Tarihi: 01.04.2018.
  31. Tokgöz, O. (2000). Temel Gazetecilik. Ankara: İmge Kitabevi.
  32. Van Dijk, T. A. (1988). News Analysis. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
  33. Vosoughi, S., Roy, D., Aral, S. (2018). " The Spread Of True And False News Onlıne", http://ide.mit.edu/sites/default/files/publications/2017%20IDE%20Research%20Brief%20False%20News.pdf, Erişim Tarihi: 02.04.2018.
  34. Yüksel, E. (2001). Medyanın Gündem Belirleme Gücü. Konya: Çizgi Kitabevi.
  35. "http://factcheckingturkey.com/about-us" http://factcheckingturkey.com/about-us, Erişim Tarihi: 01.04.2018
  36. "http://izlemedeyiz.org/" \l "dogrulukpayicom" http://izlemedeyiz.org/#dogrulukpayicom, Erişim Tarihi: 01.04.2018
  37. "http://www.dogrulukpayi.com/~Degerlendirme-Kriterler" http://www.dogrulukpayi.com/~Degerlendirme-Kriterler, Erişim Tarihi: 01.04.2018
  38. "http://www.malumatfurus.org/hakkinda/" http://www.malumatfurus.org/hakkinda/, Erişim Tarihi: 01.04.2018
  39. "https://teyit.org/nedir/" https://teyit.org/nedir/, Erişim Tarihi: 01.04.2018
  40. Narin, B. (2018). Kişiselleştirilmiş Çevrimiçi Haber Akışının Yankı Odası Etkisi, Filtre Balonu ve Siberbalkanizasyon Kavramları Çerçevesinde İncelenmesi. Selçuk üniversitesi iletişim fakültesi akademik dergisi, 11 (2), 232-251. DOI: 10.18094/josc.340471
  41. Reuters. (2017). “What can publishers do about “fake” news?”: https://agency.reuters.com/