Journals / Anadolu / 2014 / Sayı: 40

KIYAFETİN DİLİ: ANTİK BATI ANADOLU’DA Ş APKA VE BA Ş ÖRTÜSÜ MODALAR

HEADDRESS FASHIONS AND THEIR SOCIAL SIGNIFICANCE IN ANCIENT WESTERN ANATOLIA: THE SEVENTH THROUGH FOURTH CENTURIES BCE

Journal
Anadolu
Pages
45–85
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu bağlamda, polos ve başörtüsü Anadolu da popüler olan bereket kültleri ve annelik statüsü ile, aristokrat erkekler arasında moda olan uzantılı başlık ise Pers kraliyetine yakınlık ve askeri kimlik ile ilişkilendirilmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışmada Antik Batı Anadolu’da MÖ 7. ve 4. yüzyılları arasında popüler olan şapka ve başörtüsü çeşitleri, sanatsal tasvirlerden yola çıkılarak incelenmiştir.
📊
Key Findings & Data:Bu araştırma sonucunda polos ve başörtüsü gibi bazı başlık modalarının Tunç Çağı Anadolusu’na dayanırken, uzantılı başlık olarak adlandırılan modanın 5. yüzyılda Pers etkisi sonrası giyim repertuarına girdiği görülmüştür.
💡
Conclusion & Impact:Bu bağlamda, polos ve başörtüsü Anadolu da popüler olan bereket kültleri ve annelik statüsü ile, aristokrat erkekler arasında moda olan uzantılı başlık ise Pers kraliyetine yakınlık ve askeri kimlik ile ilişkilendirilmiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Bu çalışmada Antik Batı Anadolu’da MÖ 7. ve 4. yüzyılları arasında popüler olan şapka ve başörtüsü çeşitleri, sanatsal tasvirlerden yola çıkılarak incelenmiştir. Çalışma kapsamında kullanılan tasvirler, duvar resminden, mermer heykellere, mimari süslemelerden, fildişi heykelciklere çok çeşitli malzemelerden seçilmiştir. Popüler başlık çeşitleri beş ana tipolojik kategoride ele alınmıştır: polos, grifon tacı, başörtüsü/duvak, uzantılı başlık ve Frig şapkası. Ele alınan herbir başlık modası için köken araştırması yapılmış, şapkanın Yunan ve Yakın Doğu ikonografisindeki yeri incelenerek, Anadolu kültürel ortamında sembolize ettiği muhtemel sosyal kimliklere değinilmiştir. Bu araştırma sonucunda polos ve başörtüsü gibi bazı başlık modalarının Tunç Çağı Anadolusu’na dayanırken, uzantılı başlık olarak adlandırılan modanın 5. yüzyılda Pers etkisi sonrası giyim repertuarına girdiği görülmüştür. Bu çalışma, Antik Anadolu kıyafet tasvirlerine tipolojik bir sınıflandırma kazandırmasının yanı sıra, ‘kıyafetin dili’ yaklaşımından yola çıkarak, farklı modaların sosyo-kültürel ve politik bağlantılarını, bu modalara uyarak giyinmiş olarak tasvir edilen kişilerin rollerini ve statülerini inceleyerek antik Anadolu sosyal tarihini de aydınlatmaya çalışır. Bu bağlamda, polos ve başörtüsü Anadolu da popüler olan bereket kültleri ve annelik statüsü ile, aristokrat erkekler arasında moda olan uzantılı başlık ise Pers kraliyetine yakınlık ve askeri kimlik ile ilişkilendirilmiştir.

Özet

This study investigates the most popular headdress fashions in ancient Western Anatolia as detected in the arts of the region from seventh to fourth centuries BCE. The origins of each headdress, its possible meaning within the socio-cultural context, and its occurrence in Greek and Near Eastern iconography are also discussed. The exami- nation of the most popular headdresses is classified under five typological categories; polos, veil, bashlyk, griffon crown, and the Phrygian cap. Examples come from representations in different media, ranging from wall painting and archi- tectural sculpture to sculpture in the round and ivory statuettes. The study reveals that some of the headdresses such as the polos and veil originate in Bronze Age Anatolia, while others like bashlyk was introduced to Anatolian costume fashion and imagery through the Achaemenid influence. Besides providing a typological classification of Anatolian headdress imagery, the close examination of the “language of headdress” in ancient Anatolia hints at the socio- cultural and religious associations of the each fashion as well as the roles and status of the wearers. The polos and veil, for examples, could be related to the popularity of the fertility cults in Anatolia and matronly status, while the bashlyk fashion among aristocratic men invokes the wearers’ association with the Persian nobility or courtly-military status.

🔖

Cite This Article

AĞTÜRK, T. Ş. (2014). KIYAFETİN DİLİ: ANTİK BATI ANADOLU’DA Ş APKA VE BA Ş ÖRTÜSÜ MODALAR. Anadolu, Sayı: 40, 45–85. https://ajindex.com/articles/144095

References (19)

  1. Akurgal 1962
  2. E. Akurgal, The Art of the Hittites (1962). Akurgal 2001
  3. E. Akurgal, The Hattian and Hittite Civilizations (2001). Bammer 1985 A. Bammer, "Neue weibliche Statuetten aus dem Artemision von Ephesos", ÖJh 56, 1998, 39-57. Boardman 1980
  4. J. Boardman, The Greeks Overseas: The Early Colonies and Trade (1980). Borchhardt 1976
  5. J. Borchhardt, Die Bauskulptur des Heroon von Limyra (1976). Borchhardt 1999
  6. J. Borchhardt, Limyra Zemuri Taşları: Likya Bölgesi'nde Limyra Antik Kenti'nin Gizemli Sularında Yapılan Arkeolojik Araştırmalar (1999). Briant 2002
  7. P. Briant, From Cyrus to Alexander: A History of Persian Empire (2002). Brooner 1971
  8. O. Brooner, Isthmia: Excavations by the University of Chicago, under the auspices of the American School of Classical Studies (1971). Brosius 1996
  9. M. Brosius, Women in Ancient Persia (559-331 BC) (1996). Cairns 2002 D. L. Cairns, "The Meaning of the Veil in Ancient Greek Culture", in: L. Llewellyn-Jones (ed.), Women's Dress in Ancient Greek World (2002). Çığ 2005
  10. M. İ. Çığ, Bereket Kültü ve Mabet Fahişeliği (2005). Coldstream 2003
  11. J. N. Coldstream, Neolithic Greece (2003). Cole 2004
  12. S. G. Cole, Landscapes, Gender, and Ritual Space: The Ancient Greek Experience (2004). Draycott 2007 C. M. Draycott, "Dynastic Definitions: Differentiating Status Claims in the Archaic Pillar Tomb Reliefs of Lycia", in: A. Sagona - A. Çilingiroğlu (ed.), Anatolian Iron Ages 6: the Proceedings of the Sixth Anatolian Iron Ages Symposium held at Eskishehir, Turkey 16 - 19 August 2004, Ancient Near Eastern Studies supp. 20 (2007) 103-134. Draycott 2007
  13. C. M. Draycott, Images and Identities in the Funerary Arts of Anatolia, 600-450 BC: Phrygia, Hellespontine Phrygia, Lydia, Oxford University, Ph.D diss. (2007). Fleischer 1973
  14. R. Fleischer, Artemis von Ephesos und verwandte Kultstatuen aus Anatolien und Syrien (1973). Freyer - Schauenburg 1974
  15. B. Freyer - Schauenburg, Bildwerke der archaischen Zeit und des strengen Stils. Samos XI (1974). Gabrielli 2006
  16. M. Gabrielli, Le cheval dans l'empire achéménide (2006). Hampe - Simon 1981
  17. R. Hampe - E. Simon, The Birth of Greek Art: From the Mycenaean to the Archaic Period (1981). Hurschmann 2000 R. Hurschmann, "Mitra" in: H. Cancik - H. Schneider (ed.), Der Neue Pauly, Enzyklopädie der Antike (2000) 292-93. Işık 2000
  18. F. Işık, Die Statuetten von Tumulus D bei Elmalı-Elmalı Tümülusü Yontucakları Lykia Anadolu Akdeniz Kültürleri V (2000). Johnston 2004
  19. S. I. Johnston, Religions of the Ancient World: A Guide (2004).