AI Summary & Key Takeaways
AI InsightInformation obtained on burial traditions from the Zeugma necropoleis suggests that this multi-cultural city was a place where different cultures interacted.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This paper presents an evaluation of data obtained from field surveys that took place in the necropoleis of Zeugma (Seleucia on the Euphrates) between 2008 and 2010. The necropoleis appear to have developed along the ancient roads that led from the city and are located to the east, west and south. Featuring a beige-yellowish coloured soft limestone bedrock, low-lying hills, valleys and slopes, the local geography defined the nature of tomb architecture. Tomb types include “rock-cut cist; rock-cut chamber tomb ( hypogeum ); tumulus; sarcophagus and tomb stele.” Although rock-cut cist is typical of the eastern necropolis, it has been noted in recent studies that they also exist in the southern necropolis. Moreover, field surveys have revealed traces of such tombs in the western necropolis as well. This tomb type must have been used from the Hellenistic period until the mid-1 st century AD. Rock-cut chamber tombs must have become more popular after the city grew and the legions were deployed here during the Roman imperial period. This tomb type frequently consists of a front room that can be identified as a vestibulum and a main burial chamber that is designed to resemble a triclinium . Besides this double chamber type, there are also examples of single-chambered hypogea. In this type, the burial is made in cists underneath arcosolia carved into the walls of the burial chamber. In the case of loculi carved vertically into the wall of chamber tombs, the body was laid in cists or directly on flat floor surfaces. These tombs have elaborate decoration featuring freestanding statues outside the tomb, frescoes with floral patterns and mythological figures, architectural features, rock reliefs inside and/or outside the tomb. These indicate that some of the tombs were commissioned by wealthy families. It is possible that some tombs belonged to collegia . It is known that this tomb type, which exists in all of the necropoleis, was used from the Hellenistic period (ones with loculi ) until the 4 th century AD. Tumuli are found to be concentrated more in the southern and western necropolis. Until now only one tumulus has been excavated at Zeugma. A hypogeum consisting of two rock-cut chambers was discovered underneath this tumulus during the excavations that took place in 2006. Ornamental sarcophagi are only known to exist in the southern necropolis, while undecorated sarcophagi have been found both in the eastern and the southern necropoleis. The garland sarcophagi, which appear to be a local copy of Proconnesian sarcophagi, must be from the late 2 nd –early 3 rd century AD. The tomb stelai in Zeugma frequently use the eagle to symbolise men and the basket to symbolise women. In such portraits, figures are depicted alone, in couples, or as families. These portraits suggest that women in particular prefer Oriental elements, as seen in Palmyra, while men seem to prefer the Roman fashion. While inscriptions are mostly in Greek, there are also a small number in Latin. The inscriptions follow a standard template that includes the name of the deceased, name of the father and the expression “ ἄλυπε χαῖρε ”. Otherwise, information like date of death or age, and various words of consolation are rarely seen. The names on the inscriptions suggest that people of Semitic, Greco-Macedonian and Roman decent lived together in Zeugma. It is known that in some cases the mouth of the loculus was closed with tomb stelai, as seen in Palmyra. In addition, some stelai had been placed outside the tomb. Stele-shaped rock reliefs suggest that tomb stelai may have been used in the niches inside the chamber tomb. Tomb stelai were used frequently from the mid-1 st century AD until the mid-3 rd century AD. However, there is also an example from the 4 th century AD. The citizens of Zeugma regarded their tombs as a domus aeterna – eternal residence with their frescos, stele-shaped tomb reliefs, statues and spaces that can be defined as the vestibulum and triclinium . It is possible that visitors came to the tombs for funerals, commemorations, and festivals to honour the deceased with ceremonies similar to those carried out at home. The portraits and names on the tomb stelai are particularly important indications about the origins of the city’s inhabitants. As for the self-portraits of the deceased, they feature both eastern and western characteristics. Information obtained on burial traditions from the Zeugma necropoleis suggests that this multi-cultural city was a place where different cultures interacted.
Özet
Zeugma (Fırat Seleukeia’sı) nekropollerinde 2008-2010 yılları arasında gerçekleştirdiğimiz yüzey araştırmalarıyla elde edilen verilerin değerlendirilmesi bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Kente ulaşan antik yolların etrafında geliştiği anlaşılan nekropol alanları Doğu, Batı ve Güney’de yer almaktadır. Yumuşak, bej-sarımsı renkli kolaylıkla şekillendirilebilen kireçtaşı anakaya, alçak tepeler, vadiler ve yamaçlardan oluşan coğrafi yapı mezar mimarisinde belirleyici olmuştur. Mezar tiplerinin “anayakaya oyulmuş basit tekne mezar, anakayaya oyulmuş oda mezar ( hypogeum ), tümülüs, lahit ve mezar steli”nden oluştuğu tespit edilmiştir. Bu tiplerden basit tekne mezarlar Doğu nekropolden bilinmekle birlikte geçmiş yıllarda yapılan çalışmalarda Güney nekropolde görüldüğü belirtilmiştir. Ayrıca gerçekleştirdiğimiz yüzey araştırmasında Batı nekropolde bu tip mezarlara ilişkin izler belirlenmiştir. Bu tip mezarların Hellenistik Dönem’den MS 1. yüzyıl ortalarına kadar kullanılmış olmalıdır. Roma İmparatorluk Dönemi’nde kentin gelişmesi ve lejyonların buraya konuşlanmasıyla oda mezarlar ( hypogeum ) mezarlar daha fazla tercih edilmiş olmalıdır. Bu tip mezarlar, sıklıkla vestibulum olarak niteleyebileceğimiz ön oda/alan ve triclinium a benzeyecek şekilde biçimlendirilmiş gömü yapılan ana odadan oluşmaktadır. Bu iki odalı tipin yanı sıra tek odalı hypogeumlar da mevcuttur. Bu tip mezarlarda gömü mezar odası duvarlarına açılmış arcosolium lar altındaki teknelere yapılmıştır. Mezar odası duvarına, dikine açılan loculuslardaysa ya tekne ya da düz zemin ceset yerleştirmek için kullanılmıştır. Bu mezarlar bitkisel ve mitolojik bezemelere sahip freskler, mimari öğeler, mezar iç ve/veya dışında kaya kabartmaları, mezar stelleri, mezar dışında serbest duran heykeller gibi zengin dekorasyona sahiptir. Tüm bunlar mezarların bazılarının zengin aileler tarafından inşa ettirilmiş olduğunu gösterir. Bazı mezarlarınsa collegium lara ait olabileceğini söyleyebiliriz. Tüm mezarlık alanlarında var olan bu tip mezarların geç Hellenistik Dönem’den ( loculus lu olanlar) başlayarak MS 4. yüzyıla kadar kullanılmış olduğu bilinmektedir. Tümülüslerin ağırlıklı olarak Güney ve Batı nekropollerde olduğu görülür. Zeugma’da yalnızca bir tümülüs kazılmıştır. 2006 yılında kazılan bu tümülüsün altında anakayaya oyulmuş iki odadan oluşan bir hypogeum tespit edilmiştir. Bezemeli lahitler yalnızca Güney nekropolden bilinmekteyken bezemesiz lahitler Doğu ve Güney nekropollerde belirlenmiştir. Prokonnessos üretimi lahitlerin yerel bir kopyası gibi duran iki girlandlı lahit MS 2. yüzyıl sonu MS 3. yüzyıl başlarından olmalıdır. Zeugma mezar stellerinde erkekler için kartal, kadınlar için sepet sıkça kullanılmıştır. Bunlar gibi portrelere de tek, çiftler veya aileler halinde yer verilmiştir. Portrelerde özellikle kadınların Palmyra’dan takip edebildiğimiz Doğulu öğeleri kullandığı erkeklerin Roma modasını tercih ettikleri görülebilmektedir. Yazıtlar ağırlıklı olarak Grekçe’dir. Az sayıdaki stelde Latince görülmektedir. Yazıtlar ölenin adı, baba adı ve “ ἄ λυπε χα ῖ ρε” ifadesinden oluşan standart bir yapıya sahiptir. Bunun dışında ölüm tarihi, yaş gibi bilgilere ve farklı teselli sözcüklerine oldukça ender rastlanır. Yazıtlardaki isimlerden Sami, Greko-Makedon ve Roma kökenli kişilerin Zeugma’da bir arada olduğunun işaretidir. Mezar stellerinin bazılarıyla Palmyra’da olduğu gibi loculus ağzını kapatmış olduğu bilinmektir. Ayrıca bazılarının da mezar dışına yerleştirildiği tespit edilmiştir. Mezar steli biçimli kaya kabartmaları, mezar stellerinin oda mezarlar içinde nişlere yerleştirilerek kullanılmış olabileceğini de düşündürmektedir. Mezar stellerinin MS 1. yüzyıl ortaları ile MS 3. yüzyıl ortalarına kadar yoğun olarak kullanılmıştır. Fakat MS 4. yüzyıldan bir örnek mevcuttur. Zeugma sakinleri, freskleri, stel biçimli mezar kabartmaları, heykeller ve steller vestibulum ve triclinium olarak tanımlanabilecek mekanlarıyla mezarlarını “ domus aeterna (ebedi ev)” olarak kabul etmiştir. Cenaze, anma törenleri ve festivallerde mezarlara gelip ölünün evinde icra ettiği törenlerle onu onurlandırıyor olmalıydı. Özellikle mezar stellerindeki portreler ve isimler yukarıda kentte yaşayanların kökenlerine işaret eden önemli kanıtlardır. Ölen kişinin öz-temsili olan portreler hem Doğu hem de Batılı özellikler içermektedir. Zeugma nekropollerinden ölü gömmeye dair edinilen veriler kentin kozmopolit bir yapıya sahip olduğuna ve farklı kültürlerin kentte etkileşim halinde olduğuna işaret eder.