Journals / Hitit ilahiyat dergisi / 2026 / Cilt: 19 Sayı: 1

Divanü Lûgat-it-Türk’te Felsefî İçerikler

The Philosophical Contents of Dīwān Lughāt al-Turk

Vefa Taşdelen(Yıldız Teknik Üniversitesi)0000-0003-3937-3413
Pages
151–172
Publication Date
2020-06-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Dil ile zihin arasındaki yakın ilişki dikkate alındığında, Divanü Lûgat-it-Türk ’ün doğrudan kendi dönemindeki ortak akıl ve zihniyete tanıklık ettiği düşünülebilir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Felsefe dille yapılan ve dilde ortaya çıkan bir çalışmadır.
📊
Key Findings & Data:Varlığı, insanı, toplumu, ahlâk ve değeri ifade edebilme gücü, bir dilin felsefe potansiyelini de ortaya koyar.
💡
Conclusion & Impact:Dil ile zihin arasındaki yakın ilişki dikkate alındığında, Divanü Lûgat-it-Türk ’ün doğrudan kendi dönemindeki ortak akıl ve zihniyete tanıklık ettiği düşünülebilir.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Philosophy · Divanü Lûgat-it-Türk · Mahmūd al-Kāšгarī

Abstract

Felsefe dille yapılan ve dilde ortaya çıkan bir çalışmadır. Varlığı, insanı, toplumu, ahlâk ve değeri ifade edebilme gücü, bir dilin felsefe potansiyelini de ortaya koyar. Büyük felsefelerin üretildiği diller, varlığı ayrıntılı ve kapsayıcı bir şekilde düşünmeye izin veren dillerdir. Felsefe ve dil arasındaki “dönüşümlü” ve “karşılıklı” ilişki, sadece dilden düşünceye değil, düşünceden dile doğru da yansır; en geniş anlamıyla varlığa verilen anlam, varlığı ifade etmedeki yetenek ve beceri, dilin gelişmesi ve zenginleşmesi yönünde bir katkıdır. Dilin potansiyeli felsefenin, felsefenin potansiyeli de dilin imkânıdır. Dil ile zihin arasındaki yakın ilişki dikkate alındığında, Divanü Lûgat-it-Türk ’ün doğrudan kendi dönemindeki ortak akıl ve zihniyete tanıklık ettiği düşünülebilir.

🔖

Cite This Article

Taşdelen, V. (2020). Divanü Lûgat-it-Türk’te Felsefî İçerikler. Hitit ilahiyat dergisi, Cilt: 19 Sayı: 1, 151–172. https://doi.org/10.14395/hititilahiyat.673391

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (13)

  1. Dankoff, Robert. Editor’s Introduction, Mahmūd al-Kāšгarī, Compendium of the Turkic Dialects. Vol. 1. Harvard: Harvard University Printing Office, 1992.
  2. Ergin, Muharrem. Dede Korkut Kitabı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2014.
  3. Kaşgarlı Mahmud. Divanü Lûgat-it-Türk. Cilt: 1. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1982.
  4. Kaşgarlı Mahmud. Divanü Lûgat-it-Türk. Cilt: 2. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1982.
  5. Kaşgarlı Mahmud. Divanü Lûgat-it-Türk. Cilt. 3. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1982.
  6. Kaya, Mahmut. “Beytülhikme”, Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Vol. 6. İstanbul: Diyanet Vakfı Yayınları, (1992): 88-90.
  7. Mahmūd al-Kāšгarī. Compendium of the Turkic Dialects. Vol. 1. Tr. Robert Dankof – James Kelly. Harvard: Harvard University Printing Office, 1982.
  8. Mahmūd al-Kāšгarī. Compendium of the Turkic Dialects. Vol. 2. Tr. Robert Dankof – James Kelly. Harvard: Harvard University Printing Office, 1982.
  9. Plato. The Republic of Plato. Tr. J.L. Davies – D.J. Vaughan. A.L. Burt Company Publishers, 1924.
  10. Platon. Şölen. Çev. A. Erhat - S. Eyüboğlu. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1995.
  11. Yunus Emre. Dîvân-ı Yûnus Emre. Hazırlayan: Mustafa Tatçı. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1992.
  12. Yusuf Has Hacib. Kutadgu Bilig II. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1959.
  13. Yusuf Khās Hājib. Wisdom of Royal Glory (Kutadgu Bilig). A Turko-Islamic Mirror for Princes. Tr. Robert Dankoff. Chicago and London: The University of Chicago Press, 1983.