SavedAdd your journal

Journals / Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi / 2026 / Cilt: 29 Sayı: 2

CHRONIC DISEASE MANAGEMENT IN FAMILY HEALTH CENTERS: THE EFFECTS OF WORKLOAD, JOB CONTROL AND SOCIAL SUPPORT

AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİNDE KRONİK HASTALIK YÖNETİMİ: İŞ YÜKÜ, İŞ KONTROLÜ VE SOSYAL DESTEĞİN ETKİSİ

Ethem Ergin Ersin(YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ)0009-0006-1796-9768
Sema Dalkılıç(YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0620-6195
Pages
335–346
Publication Date
2026-06-22
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Results indicated that social support was the strongest positive predictor of chronic disease management (β= 0.595; p<0.001), while workload had a significant negative effect (β= –0.194; p= 0.010).

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study examines the relationship between chronic disease management and psychosocial work factors—namely workload, job control, and social support—among family physicians working in family health centers.
📊
Key Findings & Data:The study population included 144 family physicians, and data were obtained from 128 participants (88.9% of the population) using the Physician Assessment of Chronic Illness Care (PACIC) and the Swedish Demand–Control–Support Questionnaire.
💡
Conclusion & Impact:Results indicated that social support was the strongest positive predictor of chronic disease management (β= 0.595; p<0.001), while workload had a significant negative effect (β= –0.194; p= 0.010).
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kronik Hastalık Yönetimi · Aile Sağlığı Merkezi · İş Yükü

Abstract

This study examines the relationship between chronic disease management and psychosocial work factors—namely workload, job control, and social support—among family physicians working in family health centers. The study population included 144 family physicians, and data were obtained from 128 participants (88.9% of the population) using the Physician Assessment of Chronic Illness Care (PACIC) and the Swedish Demand–Control–Support Questionnaire. Data were analyzed with SPSS 25.0. Results indicated that social support was the strongest positive predictor of chronic disease management (β= 0.595; p<0.001), while workload had a significant negative effect (β= –0.194; p= 0.010). Job control demonstrated a negative but statistically non-significant relationship (β= –0.108; p= 0.075). The model explained 56.2% of the variance in chronic disease management (R²= 0.562). These findings suggest that the effectiveness of chronic disease management among family physicians is influenced not only by clinical competencies but also by psychosocial factors such as workload balance and perceived social support.

Özet

Bu araştırma, aile sağlığı merkezlerinde görev yapan aile hekimlerinin kronik hastalık yönetimi düzeylerini ve bu düzeyler ile iş yükü, iş kontrolü ve sosyal destek algıları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırmanın evrenini aile hekimler oluşturmuş; evrenin %88,9’una karşılık gelen 128 hekimden elde edilen veriler, Hekim Perspektifinden Kronik Hastalık Bakımını Değerlendirme Ölçeği (PACIC) ve İsveç İş Yükü–Kontrol–Sosyal Destek Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS 25.0 programı ile analiz edilmiştir. Bulgulara göre sosyal destek, kronik hastalık yönetimini en güçlü biçimde pozitif yönde etkileyen değişkendir (β = 0.595; p<0.001); iş yükü anlamlı ve negatif etki göstermiştir (β = –0.194; p = 0.010); iş kontrolü ise negatif ancak istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir ilişki ortaya koymuştur (β = –0.108; p = 0.075). Modelin açıklayıcılığı R² = 0.562 olarak bulunmuştur. Sonuçlar, aile hekimlerinin kronik hastalık yönetimindeki etkinliğinin yalnızca klinik bilgi ve becerilerden değil, aynı zamanda algılanan sosyal destek ve iş yükü gibi psikososyal çalışma koşullarından da etkilendiğini göstermektedir.

🔖

Cite This Article

Ersin, E. E., Dalkılıç, S. (2026). CHRONIC DISEASE MANAGEMENT IN FAMILY HEALTH CENTERS: THE EFFECTS OF WORKLOAD, JOB CONTROL AND SOCIAL SUPPORT. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Cilt: 29 Sayı: 2, 335–346. https://doi.org/10.61859/hacettepesid.1742438

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (33)

  1. Abadi, M. B. H., Taban, E., Khanjani, N., Konjin, Z. N., Khajehnasiri, F., & Samaei, S. E. (2021). Relationships between job satisfaction and job demand, job control, social support, and depression in Iranian nurses. Journal of Nursing Research, 29(2), e143.
  2. Abualrub, R. F. (2004). Job stress, job performance, and social support among hospital nurses. Journal of Nursing Scholarship, 36(1), 73-78.
  3. Atalay, M., & Çakırel, Y. (2022). Sağlık sektörü çalışanlarında iş yükü, iş tatmini ve tükenmişlik durumunun incelenmesi. Journal of Management and Economics Research, 20(1), 431-463.
  4. Atasoy, A., & Yorgun, S. (2013). Sağlık çalışanlarında iş gerilimi ve iş stres düzeyinin değerlendirilmesi. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 6(2), 71–88.
  5. Aydın Sayılan, A., & Mert Boğa, S. (2018). Hemşirelerin İş Stresi, İş Yükü, İş Kontrolü ve Sosyal Destek Düzeyi ile Tıbbi Hataya Eğilimleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Turkish Journal of Research & Development in Nursing/Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 20(1).
  6. Bayın, Ü. (2020). Ergenlerde affetme ve algılanan sosyal destek (Yayın No:639045) [Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Universitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  7. Bloom, D. E., Cafiero, E., Jané-Llopis, E., Abrahams-Gessel, S., Bloom, L. R., et al. (2012). The global economic burden of noncommunicable diseases (No. 8712). Program on the Global Demography of Aging.
  8. Bolat, O. (2011). İş yükü, iş kontrolü ve tükenmişlik ilişkisi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(2), 87–101.
  9. Buttorff, C., Ruder, T., & Bauman, M. (2017). Multiple chronic conditions in the United States (Vol. 10). Santa Monica, CA: Rand.
  10. Cihangiroğlu, Z., & Deveci, S. E. (2011). Fırat Üniversitesi Elâzığ Sağlık Yüksekokulu öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve etkileyen faktörler. Fırat Tıp Dergisi, 16(2), 78-83.
  11. Commonwealth Fund. (2025). Administrative burden in primary care: Causes and potential solutions. https://www.commonwealthfund.org/publications/issue-briefs/2025/oct/administrative-burden-primary-care-causes-potential-solutions
  12. Demiral, Y., Ünal, B., Kılıç, B., Soysal, A., Bilgin, A.C., Uçku, R. ve Theorell, T. (2007), İş stresi ölçeğinin izmir konak belediyesi’nde çalışan erkek işçilerde geçerlik ve güvenilirliğinin incelenmesi, Toplum Hekimliği Bülteni, 26(1), 11-18.
  13. Demirsoy, M., & Uysal, İ. (2025). Hastane öncesi acil sağlık hizmeti sunan sağlık personellerinin iş yükü ve yaşam kaliteleri arasındaki ilişki. Hastane Öncesi Dergisi, 10(2), 161-181.
  14. Dyrbye, L. N., Shanafelt, T. D., Sinsky, C. A., Cipriano, et al. (2017). Burnout among health care professionals: a call to explore and address this underrecognized threat to safe, high-quality care. NAM Perspectives. 7(7), 1-11
  15. Ebrahimi, H., Jafarjalal, E., Lotfolahzadeh, A., & Kharghani Moghadam, S. M. (2021). The effect of workload on nurses’ quality of life with moderating perceived social support during the COVID-19 pandemic. Work, 70(2), 347-354.
  16. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis. Pearson.
  17. Huth, K. B. S., & Chung-Yan, G. A. (2023). Quantifying the evidence for the absence of the job demands and job control interaction on workers’ well-being: A Bayesian meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 108(6), 1060–1072.
  18. İncirkuş, K., & Nahcivan, N. (2011). Kronik hastalık bakımını değerlendirme ölçeği-hasta formu’nun Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirliği. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 4(1), 102–109.
  19. İncirkuş, K., & Nahcivan, N. Ö. (2015). A guide to chronic disease management: The chronic care model. Florence Nightingale Journal of Nursing, 23(1), 66-75.
  20. Kalender, N., & Ciçek, H. S. (2014). Barriers to the management of chronic diseases. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 6(1), 46-53.
  21. Karaca, B. (2022). Hatay'da aile hekimlerinin kronik hastalık yönetimini etkileyen faktörler ve hasta yönelimli yaklaşımı (Yayın No753632) [Tıpta Uzmanlık Tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  22. Karasek, R. A., & Theorell, T. (1990). Healthy work: Stress, productivity, and the reconstruction of working life. Basic Books.
  23. Liu, D., Yang, X., Zhang, C., Zhang, W., Tang, Q., Xie, Y., & Shi, L. (2022). Impact of job satisfaction and social support on job performance among primary care providers in Northeast China: a cross-sectional study. Frontiers in Public Health, 10, 884955.
  24. Miller, W. R., & Rollnick, S. (2013). Motivational interviewing: Helping people change. Guilford Press.
  25. Mohr, D. C., Benzer, J. K., & Young, G. J. (2013). Provider workload and quality of care in primary care settings: moderating role of relational climate. Medical Care, 51(1), 108-114.
  26. Portoghese, I., Galletta, M., Coppola, R. C., Finco, G., & Campagna, M. (2014). Burnout and workload among health care workers: the moderating role of job control. Safety and Health at Work, 5(3), 152-157
  27. Shanafelt, T. D., Dyrbye, L. N., Sinsky, C., Hasan, O., Satele, D., Sloan, J., & West, C. P. (2016). Relationship between clerical burden and characteristics of the electronic environment with physician burnout and professional satisfaction. Mayo Clinic Proceedings, 91(7), 836–848.
  28. Şeker, A. (2024). Birinci basamakta aile hekimliği uzmanlarının kronik hastalık yönetimindeki tutumları ve hastalık yönetimine etki eden faktörlerin incelenmesi (Yayın No:849690) [Tıpta Uzmanlık Tezi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  29. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6. Baskı). MA: Pearson.
  30. Tüzüner, S. B. (2018). İzmir’deki aile hekimlerinin ve aile hekimliği asistanlarının kronik hastalık yönetimi algısı (Yayın No:509139) [Uzmanlık Tezi, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi], Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  31. Yakut, E., Kuru, Ö., & Güngör, Y. (2020). Sağlık personelinin covid-19 korkusu ile tükenmişliği arasındaki ilişkide aşırı iş yükü ve algılanan sosyal desteğin etkisinin yapısal eşitlik modeliyle belirlenmesi. Ekev Akademi Dergisi, (83), 241-262.
  32. Yazıcıoğlu, İ., & Bağçivan, G. (2022). Chronic Disease Management Models: A Traditional Review. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 14(4).
  33. Zhao, R., Zhang, J., Li, M., Loban, E., Nicolas, S., Martiland, E., & Wang, W. (2023). Primary care physicians’ work conditions and their confidence in managing multimorbidity: a quantitative analysis using Job Demands–Resources Model. Family Practice, 41(6), 977-984.