SavedAdd your journal

Journals / Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi / 2026 / Cilt: 29 Sayı: 3

DEVELOPMENT OF A SCALE TO ASSESS HEALTHCARE PROFESSIONALS’ KNOWLEDGE OF THEIR LEGAL RESPONSIBILITIES IN THE CONTEXT OF PERSONAL DATA PROTECTION

SAĞLIK ÇALIŞANLARINDA KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KAPSAMINDAKİ HUKUKİ SORUMLULUKLARA İLİŞKİN BİLGİ DÜZEYİ ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Faik Can Yılan(KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, SAĞLIK YÖNETİMİ (YL) (TEZLİ))0000-0002-8057-2206
Meltem Saygılı(KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ)0000-0001-6309-2473
Pages
533–554
Publication Date
2026-09-23
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

This Turkish-language scale can be used to assess the level of knowledge regarding the responsibilities of healthcare workers in healthcare institutions who have access to patient data concerning the protection of personal health data.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The protection of personal data in the delivery of healthcare services is a professional, ethical, and legal responsibility for healthcare workers.
📊
Key Findings & Data:The aim of this study was to develop a Turkish-language scale to assess knowledge of the legal responsibilities imposed on healthcare workers under Law No. 6698 on the Protection of Personal Data in Turkey.
💡
Conclusion & Impact:This Turkish-language scale can be used to assess the level of knowledge regarding the responsibilities of healthcare workers in healthcare institutions who have access to patient data concerning the protection of personal health data.
🔬Design:Lab & Field Experiment
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kişisel verilerin korunması · Hukuki sorumluluk · Sağlık Hizmetleri

Abstract

The protection of personal data in the delivery of healthcare services is a professional, ethical, and legal responsibility for healthcare workers. The aim of this study was to develop a Turkish-language scale to assess knowledge of the legal responsibilities imposed on healthcare workers under Law No. 6698 on the Protection of Personal Data in Turkey. In the first phase, Law No. 6698 on the Protection of Personal Data and relevant publications by the Personal Data Protection Authority were reviewed within the context of healthcare services, and a pool of 35 items was created. To ensure content and linguistic validity, the content validity index was calculated in consultation with legal experts and healthcare professionals. Data were collected via face-to-face surveys from 366 healthcare workers employed at a public hospital. Item-test correlations, exploratory factor analysis, and confirmatory factor analysis were used to assess the scale’s construct validity. KMO and Bartlett’s tests were conducted to assess the scale's suitability for factor analysis. The reliability of the resulting scale structure was assessed using the internal consistency coefficient (Cronbach’s Alpha). As a result of the analyses, a scale consisting of four dimensions and 20 items was developed (KMO = 0.845; Bartlett χ2 = 2259.337). The scale’s total explained variance was calculated to be 51.177%. In the confirmatory factor analysis conducted to validate the scale’s four-factor structure, the model’s fit indices were found to be at an acceptable level (χ²/df = 2.23; p = 0.00; RMSEA = 0.06; GFI = 0.91; AGFI = 0.89; CFI = 0.91; RMR = 0.01). The reliability coefficient for the total scale was 0.857; the reliability coefficients for the subscales were calculated as 0.810, 0.724, 0.636, and 0.690, respectively. The results of the analysis have shown that the “Scale for Assessing the Level of Knowledge Regarding the Legal Responsibilities of Healthcare Workers Under the Protection of Personal Data” is a valid and reliable scale. This Turkish-language scale can be used to assess the level of knowledge regarding the responsibilities of healthcare workers in healthcare institutions who have access to patient data concerning the protection of personal health data.

Özet

Sağlık hizmetleri sunumunda kişisel verilerin korunması sağlık çalışanları için mesleki, etik ve hukuki bir sorumluluktur. Bu çalışmada Türkiye’de 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile sağlık çalışanlarına yüklenen hukuki sorumluluklara ilişkin bilgi düzeyini değerlendiren bir Türkçe ölçek geliştirmek amaçlanmıştır. İlk aşamada 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun ilgili yayınları sağlık hizmetleri çerçevesinde ele alınarak, 35 sorudan oluşan bir madde havuzu oluşturulmuştur. Kapsam geçerliliği ve dil geçerliliği sağlamak amacıyla hukuk uzmanları ve sağlık çalışanlarının görüşlerine başvurularak kapsam geçerlilik indeksi hesaplanmıştır. Veriler, bir kamu hastanesinde görev yapan 366 sağlık çalışanından yüz yüze anket yöntemiyle toplanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliği için madde-test korelasyonları, açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Ölçeğin faktör analizine uygun olup olmadığını anlamak amacıyla KMO ve Bartlett testleri uygulanmıştır. Elde edilen ölçek yapısının güvenilirliği iç tutarlık katsayısı (Cronbach’s Alpha) ile değerlendirilmiştir. Yapılan analizlerin sonucunda, dört boyuttan ve 20 maddeden oluşan bir ölçek geliştirilmiştir (KMO = 0,845; Bartlett χ2 = 2259,337). Ölçeğin toplam varyansı açıklama oranı %51,177 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin 4 faktörlü yapısının doğrulanması amacıyla gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizinde modelin uyum iyilikleri değerlerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu (χ²/df = 2,23; p = 0,00; RMSEA = 0,06; GFI = 0,91; AGFI = 0,89; CFI = 0,91; RMR = 0,01) belirlenmiştir. Toplam ölçeğin güvenilirlik katsayısı 0,857; alt boyutlar için güvenilirlik katsayıları sırasıyla 0,810; 0,724; 0,636; 0,690 olarak hesaplanmıştır. Analiz sonuçları, Sağlık Çalışanlarının Kişisel Verilerin Korunması Kapsamındaki Hukuki Sorumluluklarına İlişkin Bilgi Düzeyi Ölçeği’nin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu göstermiştir. Geliştirilen bu Türkçe ölçek, sağlık kurumlarında hasta verilerine erişebilen sağlık çalışanlarının kişisel sağlık verilerinin korunması konusundaki sorumluluklarına ilişkin bilgi düzeyini değerlendirmek üzere kullanılabilir.

🔖

Cite This Article

Yılan, F. C., Saygılı, M. (2026). DEVELOPMENT OF A SCALE TO ASSESS HEALTHCARE PROFESSIONALS’ KNOWLEDGE OF THEIR LEGAL RESPONSIBILITIES IN THE CONTEXT OF PERSONAL DATA PROTECTION. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Cilt: 29 Sayı: 3, 533–554. https://doi.org/10.61859/hacettepesid.1778377

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (70)

  1. Akkurt, S. S. (2020). Kişisel sağlık verilerinin işlenmesine ve COVID-19 pandemisi sürecinde mobil uygulamalarla paylaşılmasına hukukî bir bakış. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(38), 142–160.
  2. Aksu, P. K. (2014). Hastane bilgi yönetim sisteminin bilgi güvenliği açısından değerlendirilmesi [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi]. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  3. Alpar, R. (2014). Uygulamalı istatistik ve geçerlilik-güvenirlik: SPSS’te çözümleme adımları ile birlikte. (3. baskı). Detay Yayıncılık.
  4. Angst, C., Block, E., D’arcy, J., & Kelley, K. (2017). When do IT security investments matter? Accounting for the influence of institutional factors in the context of healthcare data breaches. MIS Quarterly, 41(3), 893–916.
  5. Arain, M. A., Tarraf, R., & Ahmad, A. (2019). Assessing staff awareness and effectiveness of educational training on IT security and privacy in a large healthcare organization. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 12, 73–81.
  6. Atalay, H. N. (2021). Mahremiyet kapsamında kişisel sağlık verilerinin korunması ve depolanması. Journal of Academic Perspective on Social Studies, (1), 1–20.
  7. Ay, F. (2008). Elektronik hasta kayıtları: Güvenlik, etik ve yasal sorunlar. Anadolu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(2), 165–175.
  8. Ayaz, E. B. (2025). Dijital teknolojiler ve mahremiyet bağlamında kişisel sağlık verilerinin korunması. Türkiye Medya Akademisi Dergisi, (9), 19–36.
  9. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (24. baskı). Pegem Akademi.
  10. Boateng, G. O., Neilands, T. B., Frongillo, E. A., Melgar-Quiñonez, H. R., & Young, S. L. (2018). Best practices for developing and validating scales for health, social, and behavioral research: A primer. Frontiers in Public Health, 6, 149:1-18.
  11. Calhoun, B. C., Kiel, J. M., & Morgan, A. A. (2018). Health insurance portability and accountability act violations by physician assistant students: Applying laws to clinical vignettes. The Journal of Physician Assistant Education, 29(3), 154–157.
  12. Campanella, P., Lovato, E., Marone, C., Fallacara, L., Mancuso, A., Ricciardi, W., & Specchia, M. L. (2016). The impact of electronic health records on healthcare quality: A systematic review and meta-analysis. The European Journal of Public Health, 26(1), 60–64.
  13. Conduah, A. K., Ofoe, S., & Siaw-Marfo, D. (2025). Data privacy in healthcare: Global challenges and solutions. Digital Health, 11, 20552076251343959.
  14. Costello, A. B., & Osborne, J. W. (2005). Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical Assessment, Research, and Evaluation, 10(7), 1-9.
  15. Coşkun, İ. (2025). 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda 2024 değişiklikleri ışığında kişisel verilerin yurt dışına aktarımı: GDPR ile karşılaştırmalı bir inceleme [Yüksek lisans tezi, İstanbul Bilgi Üniversitesi]. Lisansüstü Programlar Enstitüsü.
  16. Coventry, L., & Branley, D. (2018). Cybersecurity in healthcare: A narrative review of trends, threats and ways forward. Maturitas, 113, 48–52.
  17. Çobansoy, G. (2020). İnsan hakları açısından kişisel verilerin korunması sorunu [Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi]. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  18. Deniz, K. Z. (2021). Herkes için İSTATİSTİKolay 2-renkli anlatım. Nobel Akademik Yayıncılık.
  19. Develioğlu, H. M. (2017). 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile karşılaştırmalı olarak: Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü uyarınca kişisel verilerin korunması hukuku. Oniki Levha Yayıncılık.
  20. Drolet, B. C., Marwaha, J. S., Hyatt, B., Blazar, P. E., & Lifchez, S. D. (2017). Electronic communication of protected health information: Privacy, security, and HIPAA compliance. The Journal of Hand Surgery, 42(6), 411–416.
  21. Durmuş, V. (2021). Kişisel sağlık verilerinin korunmasında idarenin hukuki sorumluluğu. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 14(1), 67–76.
  22. Eikey, E. V., Murphy, A. R., Reddy, M. C., & Xu, H. (2015). Designing for privacy management in hospitals: Understanding the gap between user activities and IT staff’s understandings. International Journal of Medical Informatics, 84, 1065–1075.
  23. Elger, B. S. (2009). Violations of medical confidentiality: Opinions of primary care physicians. British Journal of General Practice, 59(560), e344–e352.
  24. Erdinç, G. H. (2020). Ölçülülük ilkesi ve açık rıza kapsamında biyometrik verilerin işlenmesi. Kişisel Verileri Koruma Dergisi, 2(1), 1–19.
  25. European Union (2016). General Data Protection Regulation (EU) 2016/679 of the European Parliament and of the Council of 27 April 2016. Official Journal of the European Union, L119, 1–88.
  26. Fernando, J. I., & Dawson, L. L. (2009). The health information system security threat lifecycle: An informatics theory. International Journal of Medical Informatics, 78(12), 815–826.
  27. Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5. Edition). SAGE Publications.
  28. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.
  29. Fraser, R. (2021). Data privacy and security. In Introduction to nursing informatics (p.267-293). Cham: Springer International Publishing.
  30. Gordon, W. J., Fairhall, A., & Landman, A. (2017). Threats to information security—Public health implications. The New England Journal of Medicine, 377(8), 707–709.
  31. Gözmener, S. B., Şenol, S., & İntepeler, Ş. S. (2019). Hemşirelik öğrencileri için kişisel sağlık verilerinin kayıt ve korunması tutum ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 12(1), 21–30.
  32. Guo, D., Phan, N., Ho, K., Pawlovich, J., & Kitson, N. (2018). Clinical texting among medical trainees of the University of British Columbia. Journal of Cutaneous Medicine and Surgery, 22(4), 384–389.
  33. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis. Cengage.
  34. Hassidim, A., Korach, T., Shreberk-Hassidim, R., Thomaidou, E., Uzefovsky, F., Ayal, S., & Ariely, D. (2017). Prevalence of sharing access credentials in electronic medical records. Healthcare Informatics Research, 23(3), 176–182.
  35. Herath, H. M. S. S., Herath, H. M. K. K. M. B., Madhusanka, B. G. D. A., & Guruge, L. G. P. K. (2024). Data protection challenges in the processing of sensitive data. In Data Protection: The Wake of AI and Machine Learning (pp. 155-179). Cham: Springer Nature Switzerland.
  36. Karakethüdaoğlu, M. (2019). Sistemlerin geliştirilmesinde mobil uygulamalarda kullanıcı geri bildirimlerinin önemi: Türkiye e-nabız örneği [Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi]. İşletme Enstitüsü.
  37. Kline, P. (2014). An easy guide to factor analysis. Routledge.
  38. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. (2016). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 29677). https://mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6698&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
  39. Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik. (2019, 21 Haziran). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 30808). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=32610&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
  40. Küzeci, E. (2015). Türkiye’de sağlık verilerinin korunması: Hukuksal çerçeve. Kişisel Sağlık Verileri Ulusal Kongresi, 14–20.
  41. Kwon, J., & Johnson, M. E. (2013). Health-care security strategies for data protection and regulatory compliance. Journal of Management Information Systems, 30(2), 41-66.
  42. Kwon, J., & Johnson, M. E. (2018). Meaningful healthcare security: Does meaningful-use attestation improve information security performance? MIS Quarterly, 42(4), 1043–1067.
  43. Li, L., He, W., Xu, L., Ash, I., Anwar, M., & Yuan, X. (2019). Investigating the impact of cybersecurity policy awareness on employees’ cybersecurity behavior. International Journal of Information Management, 45, 13–24.
  44. Lintern, G., & Motavalli, A. (2018). Healthcare information systems: The cognitive challenge. BMC Medical Informatics and Decision Making, 18(3), 1–10.
  45. McGraw, D., & Mandl, K. D. (2021). Privacy protections to encourage use of health-relevant digital data in a learning health system. NPJ digital medicine, 4(1), 2, 1-11.
  46. Malhotra, N. K., & Dash, S. J. M. R. (2011). An applied orientation. Marketing Research, 2(4), 109-122.
  47. Mamonov, S., & Benbunan-Fich, R. (2018). The impact of information security threat awareness on privacy-protective behaviors. Computers in Human Behavior, 83, 32–44.
  48. Neame, R. L. (2014). Privacy protection in personal health information and shared care records. Journal of Innovation in Health Informatics, 21(2), 84–91.
  49. Nissenbaum, H. (2004). Privacy as contextual integrity. Washington Law Review, 79, 119-157.
  50. Oğuz, S. (2018). Kişisel verilerin korunması hukukunun genel ilkeleri. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 13(2), 121–138.
  51. Ong, R. Y. C., & Sabapathy, S. (2020). Enhancing patient privacy protection under Hong Kong’s electronic health record sharing system. Common Law World Review, 49(1), 4–30.
  52. Öget, A. M. (2020). Kişisel sağlık verilerinin korunmasında özel sağlık kuruluşlarının sorumluluğu. İzmir Barosu Dergisi, 85(3), 189–260.
  53. Özçelik, A. Y. (2025). Kişisel verilerin korunması hakkına yönelik müdahale oluşturan istihbarat faaliyetlerinin (analiz ve üretim) incelenmesi. Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi, 2(2), 123–142.
  54. Özdamar, K. (1997). Paket programlarla istatistiksel veri analizi-1 (5. baskı). Kaan Kitabevi.
  55. Özdemir, M., Yılmaz, M., & Kaya, H. (2022). Kişisel sağlık verilerinin 6698 sayılı kanun çerçevesinde korunması. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 85–96.
  56. Paksoy, V. M. (2019). Elektronik sağlık kayıtlarının güvenlik ve mahremiyet uygulamalarının özel hastanelerde değerlendirilmesi: Kayseri ili örneği [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi]. Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
  57. Pool, J., Akhlaghpour, S., Fatehi, F., & Burton-Jones, A. (2024). A systematic analysis of failures in protecting personal health data: A scoping review. International Journal of Information Management, 74, Madde 102719.
  58. Santoso, E., & Andriana, A. (2023). Insecurity to Consumer Data Protection in The eHealth Sector. Jurnal Penelitian Hukum De Jure, 23(1), 115-130.
  59. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6. baskı). Pearson.
  60. Terwee, C. B., Bot, S. D., De Boer, M. R., Van der Windt, D. A., Knol, D. L., Dekker, J.,. & De Vet, H. C. (2007). Quality criteria were proposed for measurement properties of health status questionnaires. Journal of Clinical Epidemiology, 60(1), 34-42.
  61. Türk Ceza Kanunu. (2004, 12 Ekim). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 25611). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5237.pdf
  62. Türk Dil Kurumu. (2025). Türk Dil Kurumu sözlükleri. https://sozluk.gov.tr/
  63. Vaast, E. (2007). Danger is in the eye of the beholders: Social representations of information systems security in healthcare. The Journal of Strategic Information Systems, 16(2), 130–152.
  64. Van Den Berg, T. G. C., & Corrias, L. D. A. (2026). Moral foundations theory and the narrative self: towards an improved concept of moral selfhood for the empirical study of morality. Phenomenology and the Cognitive Sciences, 25(1), 43-69.
  65. World Health Organization (2024). Personal data protection policy. Geneva: WHO https://www.who.int/publications/m/item/who-personal-data-protection-policy
  66. Xiang, D., & Cai, W. (2021). Privacy protection and secondary use of health data: Strategies and methods. BioMed Research International, 2021, Madde 6967166.
  67. Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal bilimlerde faktör analizi ve geçerlilik: Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46, 74-85.
  68. Yılmaz, S., Ağır, G., Yılmaz, H. Ö., Arslan, S., & Söyük, S. (2026). Ölçek Uyarlama Araştırmalarında Metodolojik Çerçeve: Geçerlik ve Güvenilirlik için Sistematik Bir Değerlendirme Rehberi. Turkish Research Journal of Academic Social Science, 9(1), 83-106.
  69. Zhenfang, L. (2024). Social structural factors influencing personal health information disclosure. Telematics and Informatics Reports, 13, 100119.
  70. Terwee, C. B., Bot, S. D., De Boer, M. R., Van der Windt, D. A., Knol, D. L., Dekker, J.,. & De Vet, H. C. (2007). Quality criteria were proposed for measurement properties of health status questionnaires. Journal of Clinical Epidemiology, 60(1), 34-42.