Journals / Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi / 2026 / Volume: 9 Issue: 1

Bitlis İlinin Balık Yetiştiriciliğindeki Mevcut Durumu ve Yetiştiricilik Potansiyelinin Belirlenmesi

Kenan Köprücü(FIRAT ÜNİVERSİTESİ, SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ)0000-0002-5697-5224
İlbey Doğan(T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI)0000-0002-5697-5224
Pages
—
Publication Date
2020-03-13
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bölgede kültür balıkçılığı verileri istenen düzeyde olmasa da, devlet desteğinin her geçen yıl artması ve çeşitlilik kazanması, teknolojik gelişmeler ve potansiyel su kaynaklarının balık üretiminde kullanılmasıyla birlikte kültür balıkçılığına olan ilgi de her geçen gün artacaktır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:B u çalışmada, Bitlis ilinin balık yetiştiriciliğindeki mevcut durumu ve yetiştiricilik potansiyelinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
📊
Key Findings & Data:Mevcut işletmelerin ve su kaynaklarının tamamına 1 yıl boyunca 3 aylık periyotlar halinde gidilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Bölgede kültür balıkçılığı verileri istenen düzeyde olmasa da, devlet desteğinin her geçen yıl artması ve çeşitlilik kazanması, teknolojik gelişmeler ve potansiyel su kaynaklarının balık üretiminde kullanılmasıyla birlikte kültür balıkçılığına olan ilgi de her geçen gün artacaktır.
🔬Design:Lab & Field Experiment
📍Scope:000 adet
⚙️Variables:Bitlis · Balık Yetiştiriciliği · Mevcut Durum

Özet

B u çalışmada, Bitlis ilinin balık yetiştiriciliğindeki mevcut durumu ve yetiştiricilik potansiyelinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Mevcut işletmelerin ve su kaynaklarının tamamına 1 yıl boyunca 3 aylık periyotlar halinde gidilmiştir. Gerçek zamanlı olarak işletmelerdeki yetkili kişi ve çalışanlarla yüz yüze yapılan anket çalışmasıyla ham veriler elde edilmiştir. Ayrıca, su kaynaklarının bazı fiziksel (sıcaklık, debi, bulanıklık) ve kimyasal (oksijen, pH, nitrat) özellikleri tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; işletmelerin %20’si vadi arasında, %40’ı dağ eteğindeki yamaçlarda ve %40’ı ise açık arazide kurulmuştur. İşletmelerin %80’inin üretimde kaynak suyunu kullandığı, %20’sinin ise göl üzerinde üretim yaptığı belirlenmiştir. Bitlis İlindeki işletmelerin yıllık üretim kapasiteleri 25-100 ton arasında değişmektedir. İşletmelerin il genelindeki toplam proje kapasitesi 211 ton/yıl, fiili kapasitesi 176 ton/yıl ve ortalama kapasite kullanım oranı ise %74,21±35,46’dır. Bu işletmelerin %60’ı ihtiyaç duydukları yıllık 6 250 000 adet yavru balığı kendi kuluçkahanelerinde üretirken, %40’ı ise ihtiyaç duyduğu yıllık 130 000 adet yavru balığı dışarıdan satın almaktadır. Mevcut işletmelerin %80’inin beton ve toprak havuzlarda, %20’sinin ise ağ kafeslerde balık üretimini yaptığı tespit edilmiştir. Bitlis ilindeki işletmelere ait toplam fiili üretim; %94,3 oranında beton ve toprak havuzlarda, %5,7 oranında ise ağ kafeslerde gerçekleşmektedir. Bitlis İlindeki balık üretim tesisleri %100 şahıs işletmesi olarak faaliyet göstermektedir. İşletmelerin %20’sinin öz sermaye kullandıkları, %80’inin de öz sermaye haricinde teşviklerden faydalanarak faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. Bu ildeki mevcut işletme sahiplerinin %60’ı 44-52, %40’ı ise 53-63 yaş aralığındadır. Bunların %40’ı ilkokul, %20’si ortaokul ve %40’ı ise lise mezunudur. Mevcut işletmelerde toplam 20 kişi çalışmakta olup, bunların %70’i ilköğretim, %25’i lise ve %5’i ise lisans mezunudur. Toplam personelin %95’i erkek, %5’i ise bayandır. İldeki su kaynaklarının ortalama sıcaklık değerleri 9,51-14,42 ºC arasında olup, debisi 6,75-426,3 L/sn, bulanıklığı 0,55-12,95 JTU, çözünmüş oksijeni 4,86-9,25 mg/L, pH’sı 6,27-9,76 ppm ve nitrat düzeyi 0,00-14,70 mg/L aralığında değişmektedir. Sonuç olarak, Bitlis ilindeki kültür balığı üretiminin nitelik ve nicelik olarak verimliliğin arttırılabilmesi, üretimin optimize edilebilmesi, geleceğe yönelik projeksiyonların yapılabilmesi, su ürünleri üretiminin il, bölge ve ülke ekonomisine olan katkılarının arttırılabilmesi için; mevcut işletmeler yapısal, teknik ve ekonomik yönlerden geliştirilmelidir. Bölgede kültür balıkçılığı verileri istenen düzeyde olmasa da, devlet desteğinin her geçen yıl artması ve çeşitlilik kazanması, teknolojik gelişmeler ve potansiyel su kaynaklarının balık üretiminde kullanılmasıyla birlikte kültür balıkçılığına olan ilgi de her geçen gün artacaktır.

🔖

Cite This Article

Köprücü, K., Doğan, İ. (2020). Bitlis İlinin Balık Yetiştiriciliğindeki Mevcut Durumu ve Yetiştiricilik Potansiyelinin Belirlenmesi. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Volume: 9 Issue: 1. https://doi.org/10.17798/bitlisfen.584152

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (28)

  1. Seyis T. 2003. Türkiye’de Su Ürünleri Pazarlama Sistemi ve Balık Hallerinin Fonksiyonel Durumu. Doktora Tezi, Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 55 s., İzmir.
  2. Köprücü, K., 2007. Türkiye Su Ürünleri Üretiminin Durumu ve Değerlendirilmesi. Türk Tarım Dergisi, 178: 22-28.
  3. FAO (Food and Agriculture Organization), 2016. World Review of Fisheries and Aquaculture, T.C. Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü, Ankara (19 Nisan 2019).
  4. Aydın O., Sayılı M. 2009. Samsun İlinde Alabalık İşletmelerinin Yapısal ve Ekonomik Analizi. GOÜ, Ziraat Fakültesi Dergisi, 26 (2): 97-107.
  5. TEPGE (Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü), 2019. Tarım Ürünleri Piyasaları, Su Ürünleri.
  6. Yıldız M., Şener E. 2003. Karadeniz Bölgesi’ndeki Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss) ve Deniz Levreği (Dicentrarchus labrax) Yetiştiriciliği Yapan İşletmelerin Yapısal Analizi ve Biyo-Teknolojik Özellikleri. İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 29 (2): 241-252.
  7. Akbulut B., Kurtoğlu İ.Z., Üstündağ E., Aksungur M. 2009. Karadeniz Bölgesinde Balık Yetiştiriciliğinin Tarihsel Gelişimi ve Gelecek Projeksiyonu. Journal of Fisheriessciences.com, 3 (2): 76-85.
  8. URL-1, 2019. https://bitlis.tarimorman.gov.tr/Menu/17/Ilimiz-Hakkinda-Genel-Bilgiler (Erişim Tarihi: 19.04.2019).
  9. Anonim, 2017. Bitlis Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü Kayıtları.
  10. Emre Y., Diler İ., Sevgili H., Oskay D.A., Sayı C. 2007. Akdeniz Bölgesi’ndeki Alabalık İşletmelerinin Yapısal Özelliklerinin İncelenmesi (2000-2003). Türk Sucul Yaşam Dergisi, 3-5 (5-8): 476-489.
  11. Karataş M., Sayılı M., Koç B. 2008. Sivas İli Gökkuşağı Alabalığı İşletmelerinin Yapısal ve Ekonomik Analizi. Biyoloji Bilimleri Araştırma Dergisi (BİBAD), 1 (2): 55-61.
  12. Yıldız M., Doğan K., Şener E. 2008. Marmara Bölgesi Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhyncus mykiss) İşletmelerin Yapısal, Teknolojik ve Verimlilik Analizleri. İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi, 23: 1-16.
  13. Yüksel O. 2010. Burdur İli Gökkuşağı Alabalığı İşletmelerinin Yetiştiricilik ve Yapısal Durumlarının Survey Çalışması ile Araştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans tezi, Isparta.
  14. Emre Y., Sayın C., Kiştin F., Emre N., Karaman S. 2011. Alabalık (Oncorhynchus mykiss) Kafes Yetiştiriciliğinin Mevcut Durumuna Yönelik Bazı Değerlendirmeler. Biyoloji Bilimleri Araştırma Dergisi (BİBAD), 4 (1): 119-127.
  15. Gümüş E., Şahin N.M., İkiz R., Yılmaz S. 2013. Antalya İlindeki Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss) İşletmelerinde Çalışanların Sosyo-Ekonomik Yapılarının İncelenmesi. Ege Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi, 30 (4): 161-166.
  16. Yeşilayer, N., Gören, H.M., 2013. Tokat’ta Alabalık Yetiştiriciliği Yapan Karasal İşletmelerin Yapısal ve Biyo-Teknik Analizi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 30 (1): 41-51.
  17. Kocaman, E., Sayılı, M., 2014. Gümüşhane ilinde gökkuşağı alabalık işletmelerinin ekonomik analizi. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 29 (1): 36-45.
  18. Preisendorfer R.W. 1986. Secchi Disc Science: Visual Optics of Natural Waters. Limnology and Oceonography, 31 (5): 909-926.
  19. Yücesoy C., Onur F., Özkan S. 1989. Sularda Nitrat Tayininde Kullanılan Spektrofotometrik Yöntemlerin Karşılaştırılması. FABAD Farmasötik Bilimler Dergisi, 14: 216-223.
  20. Yılmaz C., 2011. Alabalık Yetiştiriciliği, Elazığ İl Tarım Müdürlüğü, 2. Baskı, Elazığ.
  21. Rad F., Köksal G. 2001. Türkiye’deki Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss) İşletmelerinin Yapısal ve Biyo-Teknik Analizi. Turkish Journal of Veterinary and Animal, 25: 567-575.
  22. Doğan K., Yıldız M. 2008. Marmara Bölgesi Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss) İşletmelerinde Çalışanların Sosyo-Ekonomik Analizi. İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi, 23: 17-27.
  23. Kocaman E.M., Aydın A., Ayık Ö. 2002. Erzurum’da Faaliyet Gösteren Alabalık İşletmelerinin Yapısal ve Ekonomik Analizi. E.U. Journal of Fisheries & AquaticSciences, 19 (3-4): 319-327.
  24. Adıgüzel F., Akay M. 2005. Tokat İlinde Gökkuşağı Alabalık İşletmelerinin Ekonomik Analizi. GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 22 (2): 31-40.
  25. Güneş E., Köprücü K. 2019. Kahramanmaraş’taki Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss) Kuluçkahanelerinin Yapısal, Biyolojik ve Teknik Yönlerden Araştırılması. Acta Aquatica Turcica, 15 (1): 68-79.
  26. Karabulut M., Köprücü K. 2019. Malatya’daki Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss) Kuluçkahanelerinin Yapısal ve Biyolojik Yönden İncelenmesi. BEÜ Fen Bilimleri Dergisi, 8 (1): 1-10.
  27. Gümüş E., Şahin N.M. 2015. Antalya İlindeki Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss) İşletmelerinin Kuluçka Faaliyetlerinin Analizi. Biyoloji Bilimleri Araştırma Dergisi (BİBAD), 8 (2): 44-50.
  28. Üstündağ E., Aksungur M., Dal A., Yılmaz C. 2000. Karadeniz Bölgesi’nde Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yapan İşletmelerin Yapısal Analizi ve Verimliliğinin Belirlenmesi, Proje Sonuç Raporu, Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Trabzon.